III SA/Lu 183/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2008r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B postanawia : odmówić T. J. przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi strona skarżąca, w terminie do jego opłacenia, złożyła wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczając, iż domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona wskazała, że pobiera rentę, na utrzymaniu ma studiującą córkę. Strona podała, że rodzina osiąga miesięcznie dochód w wysokości [...] zł, z którego są pokrywane następujące wydatki: czynsz w wysokości [...] zł, opłata za energię elektryczną w wysokości [...] zł, opłata za przejazdy córki na uczelnię [...] zł oraz koszt zakupu lekarstw w kwocie [...] zł. W dalszej części wniosku strona podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz córką. Strona wskazała, że w skład majątku rodziny wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 oraz że poza tym nie posiadają innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Ponadto strona podała, iż na dochód rodziny składa się jej renta w kwocie [...] zł netto oraz wynagrodzenie żony w kwocie [...] zł netto (razem dochód miesięczny [...] zł netto). W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń strona nadesłała: zaświadczenie [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] stwierdzające, iż córka strony jest studentką [...] roku studiów stacjonarnych na Wydziale [...]; zaświadczenie [...] Przychodni [...] z dnia [...] stwierdzające, iż u córki strony rozpoznano [...]; zaświadczenie [...] Szpitala [...] z dnia [...] o wysokości wynagrodzenia miesięcznego małżonki strony za ostatni miesiąc, podanego w kwotach brutto i netto; odcinek świadczenia strony skarżącej za miesiąc czerwiec 2008r.; kopie zapłaconych rachunków za telewizję satelitarną, telefon, czynsz mieszkaniowy oraz kopie dwóch rachunków za energię elektryczną (w tym jeden rachunek na kwotę [...] wystawiony na żonę strony skarżącej, zaś drugi na kwotę [...] wystawiony na stronę skarżącą). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniałoby stronę od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Odnosząc się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, stwierdzić należy, że żądanie strony przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego do kosztów sądowych należy zaliczyć koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz.2192/; § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Do kosztów postępowania należy zaliczyć również koszt wynagrodzenia należny profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie sprawy. Stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie wynosi 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm/. i 292,80 zł brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm./). Porównując wielkość kosztów sądowych w toczącym się postępowaniu do sytuacji majątkowej i wysokości dochodów strony, uznać należy, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy stanowiąca w istocie pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z danych zawartych w urzędowym formularzu, a także nadesłanych dokumentów, strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką, kontynuującą naukę na studiach, pozostającą na utrzymaniu rodziców. Dochód miesięczny rodziny strony wyliczony na podstawie odcinka renty strony skarżącej i zaświadczenia zakładu pracy o wynagrodzeniu żony wynosi [...] zł brutto ([...] zł /renta strony/ + [...] zł /wynagrodzenie żony/) i [...] zł netto. Natomiast jako stałe miesięczne wydatki strona wykazała: czynsz mieszkaniowy – [...] zł (uwzględniono kwotę [...] zł potwierdzoną dokumentem, nie zaś kwotę [...] zł wpisaną w urzędowym formularzu); energia elektryczna – [...] zł; telewizja cyfrowa – [...] zł; telefon – [...] zł; wydatki na leczenie – [...] zł. Natomiast nie przyjęto za wiarygodne, iż wydatki strony na dojazdy córki na uczelnię wynoszą [...] zł miesięcznie. Miejscem zamieszkania i jednocześnie kontynuowania nauki na studiach córki strony jest [...], a jak wynika z cennika biletów podanego m.in. na stronie internetowej Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji w [...], koszt biletu 30-dniowego na wszystkie linie dla osoby posiadającej ulgę ustawową (do takich należą osoby kształcące się na studiach, tak jak córka strony) wynosi – [...] zł. Przyjęto zatem że, wydatki na dojazdy córki związane ze studiami stanowią kwotę [...] zł. Należy również zaznaczyć, że w wydatkach strony nie uwzględniono kwoty [...] zł za energię elektryczną, wynikającej z rachunku wystawionego na stronę skarżącą z podaniem adresu – [...], gdyż strona składając na urzędowym formularzu oświadczenie o stanie majątkowym pod rygorem odpowiedzialności karnej, nie wykazała, aby ona lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, były w posiadaniu jakiekolwiek innych nieruchomości poza mieszkaniem w [...]. Wobec powyższego, obliczono, iż łączna kwota stałych koniecznych wydatków strony związanych z utrzymaniem wynosi [...] zł miesięcznie. Uwzględniając zatem stałe konieczne wydatki, stronie pozostaje do dyspozycji kwota [...] zł netto ([...] – [...] = [...] zł). Brak jest zatem podstaw do uznania, że strona skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona skarżąca nie spełnia zatem przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a warunkujących przyznanie prawa pomocy w całkowitym, jak również w częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.