III SA/Lu 190/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 maja 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku skarżący załączył dodatkowe dokumenty w postaci orzeczeń i zaświadczeń lekarskich, decyzji emerytalnej z dnia [..] r., zaświadczenia z dnia [..] r. o wielkości posiadanych gruntów rolnych oraz faktur VAT za wykupione leki. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: W myśl art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na koszty sądowe na obecnym etapie postępowania składa się koszt wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł oraz opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w wysokości 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach administracyjnych /Dz. U. Nr 221, poz. 2192/). Natomiast koszt ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, ewentualnie uczestniczenia w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym będzie wynosił 240 zł netto i 295,20 zł brutto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ i art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /t. jedn. - Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm./). Ocena możliwości poniesienia przez stronę wymaganych kosztów jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, iż jest osobą samotną, nieposiadającą żadnego majątku poza niewielką nieruchomością rolną (grunty o pow. [...] ha fiz. /[...] ha przel./ oraz udział [...] części w nieruchomości o pow. [...] fiz. /[...] ha przel./. Podał, iż utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł brutto. Wskazał, iż do stałych miesięcznych wydatków należy: zakup leków – [...] zł; opłata za stancję – [...] zł wraz z opłatami dodatkowymi za energię, telefon, wodę i gaz – [...] zł; dojazdy do lekarzy – [...] zł; żywność – [...] zł, rata kredytu – [...] zł; środki czystości – [...] zł, potrącenia alimentacyjne – [...] zł . Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wykazał bowiem miesięczne wydatki związane z utrzymaniem na kwotę [...] zł, podczas gdy jako jedyne źródło dochodu podał emeryturę w wysokości [...] zł, tj. [...] zł do wypłaty (wg. decyzji ZUS z [...] r.). Wyjaśnienia wymagało zatem z jakich jeszcze środków skarżący pokrywa wydatki związane z koniecznym utrzymaniem. W związku z powyższym wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe, skarżący nadesłał cztery oświadczenia oraz raport z obrotów na koncie bankowym za okres od 1 marca do 13 czerwca 2012 r., decyzję o wysokości emerytury z [...] r., zaświadczenie lekarskie z [...] r. oraz umowę pożyczki z dnia [...] r. W oparciu o złożone na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy oświadczenie skarżącego oraz nadesłane dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenia stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w całkowitym, jak też częściowym zakresie. Pokreślić należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. W ocenie referendarza skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Podnieść przede wszystkim należy, że pomimo stosownego wezwania skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja finansowa. Skarżący deklarując we wniosku o przyznanie prawa pomocy wysokość ponoszonych wydatków na koszty utrzymania koniecznego na kwotę [...] zł, przy dochodach rzędu [...] zł brutto /[...] zł netto/, w nadesłanym na wezwanie oświadczeniu podał, iż stałe wydatki na utrzymanie pokrywa z zaciągniętego kredytu. Jak jednak wynika z nadesłanej umowy pożyczki zawartej z Bankiem [...] w dniu [...] r., pożyczka została udzielona na spłatę dwóch kredytów, zaś na cele konsumpcyjne przeznaczono jedynie kwotę [...] zł (§ 3 umowy). Skarżący nie mógł zatem w ten sposób finansować stałych comiesięcznych wydatków na utrzymanie konieczne. Ponadto należy zwrócić uwagę, iż jak wynika z nadesłanego raportu obrotów na koncie skarżącego z dnia 13 czerwca 2012 r., miesięczna rata pożyczki spłacanej przez skarżącego wynosi [...] zł (jest dwukrotnie większa niż skarżący wykazał to we wniosku o prawo pomocy), a tym samym jego wydatki na utrzymanie są większe o [...] zł. Dlatego też, zdaniem referendarza nie można przyjąć, iż skarżący wyjaśnił w sposób wiarygodny z jakich źródeł /oprócz emerytury/ pokrywa wskazane wydatki. W przedstawionej sytuacji trudno dać wiarę, iż skarżący pokrywa koszty utrzymania (razem [...] zł) wyłącznie z dochodów które ujawnił, tj. emerytury w wysokości [...] zł do wypłaty (wg. decyzji ZUS z dnia [...] r.). Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a, warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.