III SA/Lu 191/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-08-24

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której dochód jest niewystarczający do pokrycia kosztów utrzymania mieszkania, należy się prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której dochód pochłaniają koszty utrzymania mieszkania, a pozostała kwota nie jest wystarczająca na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, należy się prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. W przypadku, gdy strona jest już zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy, postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne.
Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarżąca uzasadniła wniosek trudną sytuacją finansową, ponoszeniem kosztów utrzymania mieszkania, spłatą kredytów i zobowiązań. W trakcie postępowania wykazała, że jej dochód jest niewystarczający na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych po uwzględnieniu kosztów utrzymania mieszkania.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił przyznać E. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego oraz umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a I. przyznać E. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie którego zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych i ponosi koszty zadłużenie wobec ZUS, urzędu skarbowego, spłaca kredyt hipoteczny oraz kontrahentów oraz ponosi koszty eksploatacji mieszkania. W piśmie z dnia [...] r. wyjaśniła, że złożyła wniosek o wykreślenie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, ponosi stałe koszty utrzymania koniecznego w kwocie [...]złotych miesięcznie, w miesiącu sierpniu 2017 r. podjęła pracę na zastępstwo na okres miesiąca za wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie [...]złotych netto. Wynagrodzenie pozwala na ponoszenie jedynie kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. Skarżąca wyjaśniła też, że nie prowadzi już działalności gospodarczej w związku z tym nie ponosi związanych z nią kosztów. Podkreśliła, że prowadzi bardzo skromne życie a ponoszone wydatki ogranicza do niezbędnego minimum. Na poświadczenie prawdziwości swoich twierdzeń do pisma dołączyła dokumenty. W oświadczeniu z dnia [...] r. skarżąca wyjaśniła, że jej stałe koszty utrzymania mieszkania wynoszą miesięcznie [...] złotych (kwota uzyskana z zsumowania wymienionych wydatków miesięcznych i ˝ części wydatków ponoszonych raz na dwa miesiące oraz 1/3 części wydatków ponoszonych raz na trzy miesiące). Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Druga z wymienionych sytuacji zachodzi w sprawie niniejszej. Obecnie niemal całość dochodu skarżącej pochłaniają koszty utrzymania mieszkania. Dochód skarżącej wynosi [...] złotych netto zaś wydatki związane z utrzymaniem mieszkania [...] złotych – [...] złotych (zgodnie z oświadczeniem skarżącej z dnia 14 sierpnia 2017 r.). Zatem na pozostałe koszty utrzymania skarżącej pozostaje kwota maksimum [...] złotych. Kwota ta nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z miesięcznymi kosztami wyżywienia jednej osoby, czy zakupu dla niej środków czystości i higieny osobistej. Dlatego wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy należy uznać za w całości uzasadniony. Ze względu jednak na to, że na mocy unormowania art. 239 § 1 pkt 1 lit.e p.p.s.a. skarżąca jest w niniejszym postępowaniu zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję dotyczącą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zbędne jest zwalnianie jej z obowiązku ich ponoszenia. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tych powodów przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło