III SA/Lu 205/15
PostanowienieWSA w Lublinie2016-03-03
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie adwokata z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej powinno być ustalone w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, jeśli postępowanie zostało zakończone przed wejściem w życie tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie zakończonej przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. powinno być ustalane na podstawie przepisów tego rozporządzenia, jeśli postępowanie w sprawie zostało wszczęte i zakończone przed jego wejściem w życie. Kwota wynagrodzenia powinna uwzględniać nakład pracy adwokata, przy czym w przypadku ograniczonego zakresu czynności, takich jak zapoznanie się z dokumentami i wyjaśnienie stanu prawnego, adekwatna jest kwota stanowiąca połowę opłaty maksymalnej.Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożył adwokat M. H., który został wyznaczony do reprezentowania strony skarżącej w sprawie odmowy przyznania stypendium socjalnego. Strona skarżąca wycofała skargę po konsultacji z pełnomocnikiem, co skutkowało umorzeniem postępowania. Referendarz sądowy ocenił nakład pracy adwokata i ustalił wysokość wynagrodzenia, uwzględniając przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2015 r.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M. H. od Skarbu Państwa tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł, w tym 55,20 zł należnego podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. H. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego postanawia: przyznać adwokatowi M. H. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Postanowieniem z 23 marca 2015 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka w [...] w dniu 2 kwietnia 2015 r. wyznaczyła dla strony skarżącej adwokata M. H.
W dniu 4 lutego 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Uzasadniając wniosek podniósł, że w celu przygotowania się do rozprawy nawiązał kontakt ze skarżącym, który przedstawił mu szereg dokumentów, po przeanalizowaniu których pełnomocnik wyjaśnił mu stan prawny sprawy oraz jego szanse na pozytywne rozpatrzenie sprawy. W wyniku tych działań skarżący w dniu 8 czerwca 2015 r. wycofał skargę. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r. sąd umorzył postępowanie. Wobec niewniesienia środka zaskarżenia postanowienie powyższe stało się prawomocne od dnia 29 lipca 2015 r. Wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawierał oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości, ani w części.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat [...] otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów [...] w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych
i udokumentowanych wydatków. W przedmiotowej sprawie aktem normatywnym regulującym zasady przyznawania wynagrodzenia adwokatów jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), dalej jako rozporządzenie, które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§ 23 rozporządzenia). Jednocześnie zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania § 22 rozporządzenia, dotyczący stosowania przepisów dotychczasowych, ponieważ postępowanie w sprawie zostało wszczęte i zakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia (pkt 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata (pkt 2). W przedmiotowej sprawie adwokat świadczył skarżącemu pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w I instancji. Zatem wynagrodzenie adwokata należało ustalić w oparciu o unormowania § 21 ust. 1 pkt 1 lit.c w związku z § 4 ust. 1-3 rozporządzenia. W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, opłata maksymalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w I instancji, w innej sprawie [w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna] wynosi 480 zł. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego załatwienia sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).
W przedmiotowej sprawie stawka opłaty określona w oparciu o § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia zawiera się w granicach od 240 do 480 zł netto. W niniejszej sprawie udzielona przez adwokata pomoc prawna polegała na zapoznaniu się z dokumentami przedstawionymi mu przez stronę, wyjaśnieniu stanu prawnego sprawy i przedstawieniu skarżącemu możliwości pozytywnego rozpatrzenia jego skargi. Uwzględniając zatem nakład pracy adwokata i podjęte przez niego czynności, a także fakt, że pełnomocnik oprócz wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie sporządził w przedmiotowej sprawie innego pisma procesowego, ani występował przed sądem, stwierdzić należy, że jego nakład pracy nie przekracza przeciętnego poziomu zaangażowania profesjonalnego pełnomocnika w reprezentowaniu interesów swojego mocodawcy. Nie można zatem uznać by w przedmiotowej sprawie nakład pracy adwokata uzasadniał przyznanie wynagrodzenia w kwocie wyższej od kwoty, którą przewiduje § 4 ust. 1 w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia. W ocenie referendarza kwota 240 zł netto stanowiąca ½ opłaty maksymalnej, określonej § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia jest adekwatna do poczynionego przez adwokata w przedmiotowej sprawie nakładu pracy i wykonanych czynności.
Wynagrodzenie pełnomocnika należy powiększyć o stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 23 %, zgodnie z § 2 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Stąd kwota należna pełnomocnikowi z tytułu jego wynagrodzenia wynosi 295,20 złotych (240 zł + 55,20 zł należnego podatku od towarów i usług).
Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 250 § 1, art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 1, § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 1-3 rozporządzenia, należało orzec jak na wstępie.
Art. 210.
§ 1.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło