III SA/Lu 206/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-11-15
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek określonych w art. 246 § 1 PPSA. Mimo trudnej sytuacji finansowej, skarżący posiada zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, majątek nieruchomy oraz dochody z emerytury i pracy żony, a także dochód z gospodarstwa rolnego, które w ocenie sądu pozwalają na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na trudną sytuację materialną, posiadanie na utrzymaniu żony, zadłużenie i miesięczne raty pożyczek. Do wniosku załączył dokumenty dotyczące majątku, dochodów i wydatków. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku, po czym rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 października 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Skarżący wykazał, że w skład majątku rodziny wchodzi dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Odnośnie dochodów skarżący podał, że otrzymuje rentę "gospodarczą" w kwocie ok. [...] zł, natomiast żona pobiera rentę "kwartalną" w wysokości ok. [...] zł. W dodatkowych informacjach (rubryka nr 11 urzędowego formularza) skarżący podał, że ma zadłużenie w [...] i z tego tytułu spłaca miesięcznie raty po [...] zł i [...] zł, ponadto za energię płaci ok. [...]-[...] zł (co dwa miesiące), opłaca również telefon – ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący podniósł, że ma na utrzymaniu żonę i jego sytuacja finansowa jest bardzo ciężka. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączy kserokopie następujących dokumentów: dowodów wpłat miesięcznych rat zaciągniętych pożyczek, faktury VAT za telefon, nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 r., decyzji KRUS z dnia [...] r. o wysokości świadczenia skarżącego, dwóch decyzji wydanych przez kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie z dnia 7 listopada 2012 r. oraz dokumenty źródłowe: zaświadczenie lekarskie, zaświadczenie zakładu pracy o wysokości wynagrodzenia żony skarżącego, wyciągi z konta bankowego skarżącego (skarżący nie przedstawił natomiast wyciągów z rachunków bankowych żony), zaświadczenie urzędu gminy o wielkości gospodarstwa rolnego, a także umowy kredytowe i pożyczki zaciągnięte przez skarżącego i jego żonę.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżący ubiega się obecnie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata po wydaniu przez sąd wyroku oddalającego jego skargę. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy zatem wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej oraz opłata sądowa od ewentualnego zażalenia. Biorąc pod uwagę unormowanie § 2 ust. 3 pkt 6 w związku z § 3, § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), opłaty te nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł. Natomiast stawka minimalna ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej wynosi 240 zł netto i 295,20 zł brutto - §18 ust.1 pkt 2 lit. a w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) i art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.).
Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej skarżącego, brak jest podstaw do uznania, iż wykazał on spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też, stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (np. osób bezrobotnych, bez majątku, bez stałych źródeł dochodów).
W świetle przedstawionych przez skarżącego okoliczności, brak jest podstaw do uznania, iż jego sytuacja materialna należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy w postaci domu o pow. [...] m2, gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha fiz. (tj. [...] ha przel.) oraz lasu o pow. [...] ha, a także jest współwłaścicielem w [...] części działki lasu o pow. [...] ha i współwłaścicielem w [...] działki lasu o pow. [...] ha. Na dochód rodziny składa się emerytura rolnicza skarżącego w wysokości [...] zł miesięcznie (decyzja KRUS z [...] r.) oraz wynagrodzenie żony skarżącego za pracę w kwocie [...] zł netto (zaświadczenie zakładu pracy z dnia [...] r.). Ponadto do dochodu rodziny należy doliczyć dochód z gospodarstwa rolnego należącego do skarżącego. Kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) dochód z gruntów rolnych o pow. ha [...] ha fiz. należało wyliczyć przyjmując za podstawę wielkość gruntów w ha przeliczeniowych, tj. [...] ha. Zgodnie z wydanym na podstawie powyższego unormowania obwieszczeniem Prezesa GUS z 21 września 2012 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r. (MP.2012.671), dochód ten wyniósł 2.713 zł. Zatem miesięczny dochód skarżącego z w/w gruntów rolnych obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x 2.713 zł [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi zatem [...] zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę [...] zł. Natomiast do stałych miesięcznych wydatków rodziny należy: energia – [...] zł; woda – [...] zł; gaz – [...] zł; telefon – [...] zł, raty pożyczek zaciągniętych w [...] po [...] zł i [...] zł (oświadczenie z dnia 7 listopada 2012 r.) Łącznie wykazane przez skarżącego koszty wynoszą [...] zł. W tej sytuacji, trudno uznać, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, bądź pełnych kosztów postępowania. W ocenie referendarza nie można natomiast zaliczyć do kosztów utrzymania koniecznego raty kredytu w kwocie [...] zł miesięcznie, którą spłaca dobrowolnie żona skarżącego jako pomoc córce w zakupie mieszkania. Są to bowiem wewnętrzne ustalenia pomiędzy rodzicami a dziećmi, nie obwarowane żadnym przymusem.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło