III SA/Lu 206/21
WyrokWSA w Lublinie2021-08-24
Skład orzekający: Iwona Tchórzewska, Ewa Ibrom, Agnieszka Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przerobienie blankietu zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, polegające na usunięciu wcześniejszych wpisów i ponownym umieszczeniu nowych danych, skutkuje uznaniem przewozu za wykonywany bez ważnego zezwolenia, nawet jeśli przewoźnik twierdzi, że nie wiedział o wcześniejszych wpisach?Ratio decidendi
Przerobienie blankietu zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, polegające na usunięciu wcześniejszych wpisów i ponownym umieszczeniu nowych danych, skutkuje uznaniem zezwolenia za nieprawidłowo wypełnione, a tym samym przewozu za wykonywany bez ważnego zezwolenia. Odpowiedzialność przewoźnika wynika z faktu, że to on jest zobowiązany do prawidłowego wypełnienia części B zezwolenia, a brak wpływu na powstanie naruszenia lub niemożność jego przewidzenia musi być przez niego udowodniona.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, okazane przez kierowcę, nosi ślady przerobienia w części B, dotyczące ilości przewożonego towaru. Biegły potwierdził, że w świetle lampy UV ujawniono wcześniejsze wpisy, które zostały usunięte i zastąpione nowymi. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego nałożył na przewoźnika karę pieniężną za wykonywanie przewozu bez ważnego zezwolenia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że zezwolenie było prawidłowo wypełnione, a on sam nie wiedział o wcześniejszych wpisach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2021 roku sprawy ze skargi I. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2021 roku nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
Sygn. III SA/Lu 206/21
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi I. F. jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej Nr [...] z dnia [...] lutego
2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. Nr [...] z dnia
[...] listopada 2020 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
W dniu [...] października 2019 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w D. , poddany został kontroli pojazd silnikowy wraz z naczepą ciężarową wyjeżdżający z terytorium R. P., którego kierowcą był obywatel [...] - [...], wykonujący przejazd w ramach międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Z dokumentów rejestracyjnych pojazdów wynikało, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła [...] kg ([...]/[...] kg), natomiast masa własna wynosiła [...] kg ([...] kg + [...] kg). Skarżący [...] do odprawy celnej przedstawił towar w postaci kabli elektrycznych o masie brutto [...] kg, przewożony z [...] do [...]. Skarżący do kontroli okazał
m.in. zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium R. P. numer [...]. Zezwolenie zostało udzielone Skarżącemu na jeden przejazd w relacji tranzytowej z terminem ważności do
[...] grudnia 2019 r. Podczas kontroli stwierdzono, że przedmiotowe zezwolenie
– w świetle lampy UV – posiada widoczne wcześniejsze zapisy świadczące o tym, że było ono już wykorzystane. Przerobienie polegało na tym, że na dokumencie zostały zmienione dane dotyczące masy przewożonego towaru, tj. na usunięciu poprzedniego wpisu i ponownym umieszczeniu nowych danych. W trakcie przesłuchania skarżący zeznał, że nie wiedział, że zezwolenie nosi ślady przerobienia. Podał, że otrzymał czysty blankiet, który sam uzupełnił przed wjazdem do [...] [...] października 2019 r., zezwolenie cały czas miał w samochodzie, niczego nie usuwał w zezwoleniu. W toku postępowania została wywołana opinia biegłego
z zakresu ekspertyzy pisma ręcznego i badania dokumentów w celu ustalenia czy przedmiotowe zezwolenie w części B nosi ślady przerobienia. Biegły w ekspertyzie kryminalistycznej stwierdził, że w części B w obrębie pojedynczych znaków w zapisie "[...] kg" ukazały się w świetle UV niewidoczne wcześniej elementy.
W obrębie zapisu "[...] kg" ujawniony tekst ma odczytaną treść: "[...]". Biegły stwierdził, że współwystępowanie w obrębie komórki zapisów o różnej treści świadczy o przerobieniu fragmentu dokumentu.
Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia oraz za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym (tj. za naruszenia określone
Lp. 3.1 i 1.12 załącznika nr 3 do ustawy).
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał treść art. art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2,
art. 4 pkt 2, pkt 6a, pkt 22 lit. x), art. 28 ust. 1, art. 28a ust. 1, ust. 2, ust. 3,
art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1, ust. 7, z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września
2001 r. o transporcie drogowym i podał, że z dokumentów CMR wynika, że miejsce załadunku towarów znajdowało się w [...], a miejsce ich przeznaczenia na [...], a więc przewóz odbywał się z przekroczeniem granicy R. P.. Przewóz drogowy wykonywany przez skarżącego wypełniał zatem definicję międzynarodowego transportu drogowego. Podmiotem wykonującym przewóz drogowy był skarżący jako przedsiębiorca. W tam przypadku wymagane jest stosowne zezwolenie. Organ odwoławczy przywołał także postanowienia umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Warszawie dnia 18 maja 1992 r. (M.P.
z 2002 r. Nr 6 poz. 125) oraz wyjaśnił, że z określonymi w umowie międzynarodowej wyjątkami, przewozy ładunków mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń. Dalej organ odwoławczy wskazał, że kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać
w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia. Zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia najpóźniej przed wjazdem na terytorium R. P.. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Obowiązek wypełnienia blankietu zezwolenia spoczywa na podmiocie wykonującym przewóz drogowy. Organ odwoławczy podał, że nieuprawnione przerobienie fragmentu dokumentu powoduje, że przewóz wykonywany przez skarżącego był bez zezwolenia, w związku z tym prawidłowe było nałożenie na skarżącego kary w wysokości [...] zł. Organ podkreślił, że tylko prawidłowo i jeden raz wypełniony blankiet zezwolenia świadczy o korzystaniu przez przewoźnika
z prawa do wykonywania przewozu. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że
w części C - zezwolenie wypełnia organ wydający zezwolenie, wpisując miejsce wydania, datę wydania oraz nazwę organu wydającego. Znajdujący się w aktach sprawy blankiet zezwolenia [...] w polu C zawiera: nieczytelny podpis oraz mokrą pieczęć nr [...] z datą wydania zezwolenia tj. [...] sierpnia
2019 r. W części C znajduje się również nadruk wykonany maszynowo wskazujący miejsce wydanie zezwolenia - "[...]". W ten sam sposób zostały naniesione nazwa i adres siedziby przewoźnika (zgodny z danymi zawartymi w dowodach rejestracyjnych) oraz numery rejestracyjne pojazdów. Ponadto na odwrocie blankietu zezwolenia znajduje się pouczenie o obowiązku wypełnienia zezwolenia oraz
o skutkach jego niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia. Treść pouczenia została sformułowana w języku polskim, angielskim i rosyjskim. Odpowiedzialnym za prawidłowe wypełnienie był skarżący. Organ odwoławczy podkreślił, że fakt, iż na blankiecie zezwolenia znajdują się ślady wcześniejszych zapisów, które następnie zostały usunięte nie został skutecznie podważony. Kwestia kto, w jakim czasie i celu naniósł, a następnie usunął zapisy w części B blankietu zezwolenia nie ma w sprawie istotnego znaczenia, bowiem organ stwierdza jedynie fakt wystąpienia naruszenia,
a nieważne jest z czyjej winy powstało naruszenie i jaki był zamiar. W postępowaniu organ nie rozstrzyga zagadnienia, kto dokonał przerobienia dokumentu, natomiast obowiązany jest prawnie zaklasyfikować stwierdzony podczas kontroli brak zezwolenia spowodowany przerobieniem fragmentu blankietu przedmiotowego zezwolenia. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie mogą znaleźć zastosowania przepisy wyłączające odpowiedzialności przewoźnika.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz
art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego i wyczerpującego rozważenia stanu faktycznego sprawy, a także zaniechanie wyprowadzenia prawidłowych i zgodnych
z zasadami doświadczenia życiowego wniosków, co przyniosło skutek w postaci błędnego przyjęcia, iż skarżący wykonywał międzynarodowy przewóz rzeczy bez zezwolenia, w sytuacji gdy podczas kontroli przedstawił prawidłowo wypełnione zezwolenie na przewóz międzynarodowy rzeczy a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28a ust. 3 w zw. z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie kary administracyjnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, gdy skarżący okazał służbom odpowiednie zezwolenie podczas kontroli. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej jej decyzji Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego
w B. P.. W uzasadnieniu skargi podniósł, że przepisy ustawy
o transporcie drogowym, jak i przepisy Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych podpisanej w Warszawie dnia 18 maja 1992 r. nie zawierają zakazu dokonywania korekt, bądź zmian zapisów w części B zezwolenia, do której uzupełnienia uprawniony jest posiadacz zezwolenia. Takich regulacji nie ma również w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz przewóz kabotażowy, jak również na odwrocie blankietu zezwolenia. Nie powinno być tym samym uznawane za wadę, dokonanie korekty czy zmiany zapisu, nawet w sytuacji gdyby taka korekta czy zmiana faktycznie została przez posiadacza zezwolenia dokonana. Kluczowe w takiej sytuacji powinno pozostawać to, czy widniejące podczas kontroli na zezwoleniu wartości zostały przez przewoźnika uzupełnione prawidłowo i zgodnie
z rzeczywistym stanem rzeczy. Kontrola pod kątem uprzednio naniesionych wartości w części zezwolenia, do której wypełniania uprawniony pozostaje przewoźnik, była
w ocenie skarżącego bezcelowa, bowiem nie jest możliwe ponowne użycie wykorzystanego już blankietu zezwolenia, gdyż jest on kasowany przy wjeździe do P. przez oderwanie jego części. Skarżący podkreślił, że z informacji uzyskanych od Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej w C. z dnia
[...] października 2020 r. wynika, że Straż Graniczna nie posiada informacji w zakresie przekroczeń granicy na podstawie zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP przez zespół pojazdów, którym poruszał się skarżący w dniu [...] października 2019 r. Tym bardziej, w ocenie skarżącego zezwolenie nie mogło zostać uprzednio wykorzystane, a dokonywanie jakichkolwiek przeróbek przez przewoźnika w części B zezwolenia byłoby całkowicie bezcelowe i pozbawione jakiegokolwiek sensu. Skarżący podał, że organ administracji nie wskazał przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby, iż zezwolenie okazane do kontroli jest wypełnione nieprawidłowo z powodu wypełnienia blankietu zezwolenia ponownie w miejsce usuniętego uprzednio zapisu - w części B blankietu, którą wypełnia przewoźnik - w sytuacji gdy jest oczywistym, że zezwolenie nie mogło być już wcześniej wykorzystane. Usankcjonowanie takiego przyjęcia uniemożliwiałoby naniesienie jakichkolwiek poprawek na omyłki pisarskie osób uprawnionych do uzupełnienia zezwoleń.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm., dalej jako "u.t.d."). Ustawa określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem
(art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to
zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, przepisów innych ustaw i przepisów prawa Unii Europejskiej, wymienionych w art. 4 pkt 22 lit. a-w u.t.d., a także wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego (art. 4 pkt 22 lit. x u.t.d.).
W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Stosownie zaś do art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia,
a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Kary pieniężne określone
w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej
w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3 u.t.d. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary
i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b
i art. 92c u.t.d.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.t.d. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. W związku z powyższym warunkiem wykonywania międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest posiadanie przez przewoźnika zagranicznego stosownego zezwolenia. Opisany wymóg nie będzie miał zastosowania tylko w przypadku odmiennego unormowania tej kwestii w umowach międzynarodowych.
Według art. 28a ust. 1 u.t.d., zagraniczny podmiot wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wypełnić blankiet właściwego zezwolenia najpóźniej przed wjazdem pojazdu samochodowego, którym przewóz jest dokonywany, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust. 2). Zgodnie zaś z ust. 3 powołanego artykułu, kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Sankcją za naruszenie dyspozycji art. 28 u.t.d. jest kara pieniężna określona pod lp. 3.3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w wysokości 12.000 zł. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz przewóz kabotażowy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1564), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29b u.t.d., blankiet zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wypełnia w części B - posiadacz zezwolenia, wpisując nazwę i adres przedsiębiorcy, numer rejestracyjny pojazdu, datę pierwszego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, państwa załadunku i rozładunku oraz ilość przewożonego towaru w kg/l, a w przypadku przejazdu pojazdu bez ładunku wpisując wyraz "pusty". Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, (...), jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, (...), a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.
W niniejszej sprawie kontrolowanym w dniu [...] października 2019 r. zespołem pojazdów, wykonywany był przez skarżącego I. F. prowadzącego działalność gospodarczą z siedzibą w miejscowości K. w [...] międzynarodowy przewóz drogowy z [...] do [...] przez [...] towarów
o masie brutto [...] kg. Nie budzi zatem wątpliwości obowiązek posiadania
w pojeździe oraz okazania na żądanie organu kontroli stosownego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego. W sprawie pozostawało także poza sporem, że skontrolowany przewóz nie należał do wymienionych
w art. 7 Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy
o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Warszawie dnia
18 maja 1992 r. (M.P. z 2002 r. Nr 6 poz. 125) przypadków zwolnienia z wymogu zezwoleń.
Jak ustalono w sprawie, skarżący okazał do kontroli zezwolenie nr [...] na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium R. P., które zostało wypełnione niezgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia
3 kwietnia 2014 r. w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz przewóz kabotażowy oraz informacjami na zezwoleniu. W części B blankietu zezwolenia dotyczącej "Ilość przewożonego towaru" w świetle lampy UV stwierdzono wcześniejsze wpisy świadczące o tym, że zezwolenie było już wcześniej wypełnione. Jak wynika bowiem z opinii biegłego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] analiza makroskopowa i mikroskopowa w zakresie spektrum promieniowania ultrafioletowego UV ukazała niewidoczne wcześniej elementy graficzne w obrębie zapisu "[...] kg". Ujawniony tekst ma odczytywalną treść "[...]". Biegły wskazał, że w przypadku braku zgodności treściowej tekstu widocznego i tekstu ujawnionego w obrębie komórki z wiersza: "Pierwszy" i kolumny: "Ilość przewożonego towaru w kg/l" należy stwierdzić, iż współwystępowanie w jej obrębie zapisów o różnej treści świadczy o przerobieniu fragmentu dokumentu.
Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że przerobienie dokumentu zezwolenia poległo na częściowym wypełnieniu blankietu zezwolenia tzw. długopisem ścieralnym, usunięciu naniesionych zapisów i ponownym umieszczeniu nowych danych. Było to działanie nieuprawnione, bowiem wskazane wyżej przepisy nie uprawniają do poprawiania bądź usuwania wpisów. W związku z przerobieniem dokumentu zezwolenie uznane zostało za nieprawidłowo wypełnione, a przewóz za wykonywany bez zezwolenia. Jedynie prawidłowo wypełnione zezwolenie uprawnia do wykonywania określonego w zezwoleniu przewozu.
Odnosząc się do zarzutu, że przedmiotowe zezwolenie nie mogło zostać uprzednio wykorzystane, a dokonywanie jakichkolwiek przeróbek przez przewoźnika w części B owego zezwolenia byłoby całkowicie bezcelowe i pozbawione jakiegokolwiek sensu, także w świetle informacji uzyskanej od Straży Granicznej, należy wyjaśnić, że przedmiotowe zezwolenie było zezwoleniem na przewóz tranzytowy określonej ilości towaru. Oznacza to, że wpisana ilość przewożonego towaru tranzytem przez P. na całej trasie od granicy z U. do granicy
z N. powinna być taka sama. Innymi słowy zezwolenie nie daje prawa do załadunku lub wyładunku na terenie kraju tranzytowanego, chyba że przepisy dwustronne stanowią inaczej. W tym przypadku z art. 1 ust. 2 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Warszawie dnia 18 maja 1992 r. wynika, że żadne z postanowień niniejszej umowy nie zezwala przewoźnikom jednej Umawiającej się Strony na wykonywanie przewozu podróżnych lub ładunków między dwoma miejscami znajdującymi się na terytorium drugiej Umawiającej się Strony. Jeżeli więc w kontrolowanym zezwoleniu usunięto uprzednio wpisaną ilość przewożonego towaru, a następnie wpisano inną większą ilość, to może to świadczyć o tym, że w trakcie tranzytu przez Polskę mogło dojść do załadunku dodatkowych towarów na terenie Polski, a to oznaczałoby, że mamy do czynienia z przewozem naruszającym warunki określone w zezwoleniu w zakresie wagi przewożonych tranzytem przez terytorium Polski towarów. Należy raz jeszcze wyjaśnić, że zezwolenie tranzytowe uprawnia do wykonania przewozu (jednej jazdy tam i jednej z powrotem) przez terytorium danego kraju ze ściśle określoną ilością towarów. Wszelkie zmiany w tym zakresie ujawnione na zezwoleniu powodują, że przewoźnik nie posiada "wymaganego" zezwolenia, lecz posługuje się blankietem (formularzem) zezwolenia, który nie może wywołać skutków w postaci realizacji uprawnień wynikających z zezwolenia. Uzyskanie zezwolenia stwarza podstawę do uzyskania stosownego uprawnienia przez konkretnego przewoźnika, które będą wykonywane przy użyciu konkretnego pojazdu samochodowego. Zakres tych uprawnień wskazuje na to, że zezwolenie dotyczy konkretnego przewozu wykonywanego przez konkretnego przewoźnika, który jako posiadacz tego zezwolenia winien je właściwie wypełnić (zob. także wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2011r. w sprawie II GSK 1280/10, LEX nr 1134641).
W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionuje faktu przerobienia dokumentu zezwolenia, a jedynie wywodzi, że nie miał on wiedzy o uprzednim naniesieniu
i usunięciu danych w części B blankietu zezwolenia. Jednocześnie w dalszej części skargi skarżący podnosi, że okazane przez niego zezwolenie nie powinno być zatem kwestionowane przez kontrolujących, nawet pomimo tego, że jak się okazało naniósł on prawidłowe dane w miejsce uprzednio usuniętych. W ocenie Sądu organy słusznie stwierdziły, że skarżący jest podmiotem odpowiedzialnym za wymienione naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wyjaśnić bowiem należy, że
z rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 kwietnia 2014 r.
w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz przewóz kabotażowy wynika, że część B zezwolenia wypełnia posiadacz zezwolenia. Na odwrocie blankietu zezwolenia znajdują się postanowienia ogólne. Z punktu
5 postanowienia wynika, że zezwolenie nie może być odstąpione innym przedsiębiorcom. W dalszej części, pod postanowieniami znajduje się informacja, że w przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia w części B, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
W ocenie Sądu organy prawidłowo stwierdziły podstawy do nałożenia na skarżącego na podstawie powołanego przepisu kary pieniężnej przewidzianej pod l.p. 3.3.1 oraz 1.1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., to jest za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia (12.000 zł) oraz za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. (500 zł). Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3 zasadnie wymierzono skarżącemu karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 12.000 zł. Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Przy tym przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Skarżący, mimo spoczywającego na nim obowiązku udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na zaistnienie tego rodzaju okoliczności.
W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 753 ze zm. dalej jako "k.p.a."), podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa i znajduje odzwierciedlenie
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zapewniono również skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Okoliczności stanu faktycznego sprawy nie budziły wątpliwości co do tego, że blankiet zezwolenia nosił ślady przerobienia w części B, co zresztą przyznano w skardze. Oceny tego faktu dokonano właściwie przyjmując, że nieprawidłowe wypełnienie blankietu równoznaczne jest z wykonywaniem przejazdu bez zezwolenia (art. 28a ust. 2 u.t.d.) bez odnoszenia się do odpowiedzi na pytania związane z tym, kto dokonał wcześniejszych wpisów oraz czy skarżący miał możliwość i obowiązek wcześniejszej weryfikacji tego dokumentu (przed jego użyciem).
Wobec bezzasadności zarzutów sformułowanych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło