III SA/Lu 208/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2015 p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka wnioskiem złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zwrócił się o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W tym zakresie oświadczyła, że została "zrujnowana" przez organ i nie jest w stanie ponieść żadnych opłat ani kosztów. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że posiada kapitał zakładowy o wartości 100.000 zł, zaś wartość środków trwałych spółki wynosi 0 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym spółka z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniosła stratę w kwocie 500.000 zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu wynika również, że spółka na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku nie posiadała rachunków bankowych. Wobec uznania, że złożone oświadczenie nie jest wystarczające do oceny sytuacji majątkowej spółki, wezwaniem starszego referendarza sądowego z dnia 14 listopada 2017 r. wydanym na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. dalej "P.p.s.a.") zobowiązano ją do złożenia określonych dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe strona oświadczyła, że nie może uczynić zadość wezwaniu ponieważ żądane dokumenty "zaginęły bądź uległy zniszczeniu", gdyż pomieszczenie gdzie były przechowywane zostało zalane podczas nawałnic burzowych i huraganów. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżąca, gdy ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Co przy tym istotne, podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Jeżeli natomiast oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Obowiązek ten rozciąga się przy tym na wszystkie dokumenty zawierające dane na temat sytuacji majątkowej strony, pozwalające tym samym zbadać istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić w tym miejscu także należy, że sąd (referendarz sądowy) przyznaje prawo pomocy, gdy wnioskodawca wykaże, że w stosunku do jego osoby zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Użyte w treści art. 246 P.p.s.a. słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, publ. LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, publ. LEX nr 1069777). W świetle powyższych uwag strona ma więc obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Nieuczynienie zadość temu obowiązkowi pociąga natomiast za sobą negatywne konsekwencje w postaci niemożliwości uwzględnienia wniosku. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdyż szczątkowe dane zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego spółki i jej możliwości płatniczych. Dlatego też została ona wezwana do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Skierowane wezwanie, nie zostało jednak wykonane, a w konsekwencji nie zostały złożone dokumenty i oświadczenia, od których zależy rozstrzygnięcie rozpatrywanego wniosku. Jednocześnie odnosząc się do podanych przyczyn niewykonania wezwania wskazać należy, że strona w żaden sposób nie dowiodła zaistnienia wskazanych faktów, a nawet nie próbowała ich w jakikolwiek sposób uprawdopodobnić. W orzecznictwie nie budzi zaś wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.