III SA/Lu 212/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-08-08

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, gdy skarżący posiada stały dochód i oszczędności przekraczające koszty pełnomocnika?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika następuje tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący posiada stabilny dochód oraz oszczędności przekraczające koszty ustanowienia adwokata, wobec czego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący, emeryt, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dotyczącej choroby zawodowej. Wskazał trudną sytuację materialną, dochody własne i żony oraz posiadane oszczędności. Organ sądowy rozpatrzył wniosek o prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 2 sierpnia 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że jest emerytem, od wielu lat choruje, a koszty leczenia pochłaniają większość świadczenia emerytalnego. W związku z tym ma trudności z utrzymaniem się i brakuje mu pieniędzy na życie, ubranie, zapłacenie podatków, itd. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, wykazał również, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego. Natomiast w części urzędowego formularza odnoszącej się do posiadanych zasobów finansowych podał, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Skarżący wykazał również, że łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł brutto ([...] zł emerytura skarżącego i [...] zł emerytura żony skarżącego). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z uwagi na rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Sprawa, w której skarżący wniósł skargę, należy do wymienionej kategorii, a zatem skarżący jest w tej sprawie zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. A zatem merytorycznemu rozpoznaniu podlega jedynie wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika –adwokata, który należy określić jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ i 295,20 zł brutto (§ 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. jedn. - Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Porównując wielkość kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w toczącym się postępowaniu do sytuacji finansowej strony uznać należy, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Podnieść należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika oznacza, że ciężar tych kosztów poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, stanowiąca pomoc państwa, powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja materialna skarżącego nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący posiada stabilną sytuację finansową, uzyskuje bowiem stały miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł brutto. Żona skarżącego również osiąga stały dochód z emerytury w wysokości [...] zł brutto. W przeliczeniu na osobę w rodzinie dochód ten wynosi [...] zł brutto. Skarżący i jego żona nie mają żadnych osób na utrzymaniu. Mimo podnoszonych w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy trudności finansowych, strona zgromadziła oszczędności w kwocie [...] zł (rubryka 7.2.1. wniosku). Zatem w momencie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący posiadał wolne środki pieniężne wielokrotnie przekraczające koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie niniejszej. Brak jest zatem podstaw do uznania, że dysponując wymienionymi powyżej dochodami i zasobami finansowymi, opłacenie kosztów wynagrodzenia należnego adwokatowi za prowadzenie sprawy, przyniosłoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. Reasumując powyższe, skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło