III SA/Lu 213/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania R. S. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej "choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu"; utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) wynika, że do uznania u pracownika określonego schorzenia za chorobę zawodową muszą być spełnione dwa nierozłączne warunki: 1/ rozpoznana choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych, 2/ przyczyną rozpoznanej choroby muszą być czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy . Z karty oceny narażenia zawodowego R. S. sporządzonej w dniu [...] maja 2005 r. wynika, że był zatrudniony od 1976 r. do 1978 r. na stanowisku telemontera w Zakładzie Telekomunikacji w Z. Od 1979 r. do 2002 r. pracował na stanowisku instruktora w grupie technicznej ds. zasilania i klimatyzacji w tym samym zakładzie pracy, a w latach 2002-2003 na stanowisku instruktora w tego rodzaju grupie w [...] S.A. – Obszar Telekomunikacji w L. W czasie pracy na wszystkich stanowiskach R. S. nie był narażony na pył azbestu. Co prawda odwołujący się, w latach 1979 – 2003 rzadko (13-14 razy w roku) uruchamiał agregat prądotwórczy, którego układ wydechowy był okręcony sznurem azbestowym, lecz w czasie tej czynności nie występowało pylenie azbestu. Z orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. wydanego przez lekarza zatrudnionego w Poradni Chorób Zawodowych WOMP wynika, że u R. S. nie rozpoznano choroby zawodowej "choroby opłucnej lub osierdzia wywołanej pyłem azbestu". Ujawnione zmiany, widoczne w zdjęciu rentgenowskim odpowiadają zmianom pogruźliczym. Ponadto nie stwierdzono żadnych zmian w opłucnej. Tego rodzaju choroby zawodowej nie rozpoznano również w jednostce orzeczniczej drugiego stopnia, tj. w Instytucie Medycyny Pracy, co wynika z orzeczenia lekarskiego nr KP [...] z dnia [...] marca 2006 r. Odnosząc się do zarzutu odwołania organ II instancji stwierdził, że orzeczenie lekarskie nr [...] Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] grudnia 2003 r. wydane na podstawie obserwacji w Klinice Chorób Zawodowych IMP (karta informacyjna z dnia [...].10.2003 r.) dotyczy sprawy zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt OSK 1851/04 z dnia 18 sierpnia 2005 r., w której oddalono skargę kasacyjną R. S. w sprawie braku podstaw do rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej płuc. W aktualnie wykonanym rtg, nie ujawniono zmian opłucnej. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył R. S., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że podtrzymuje zarzuty zawarte w odwołaniu, iż Instytut Medycyny Pracy w dniu [...].10.2003 r. wydał orzeczenie lekarskie stwierdzające zgrubienia opłucnej obu płuc. W wykazie chorób zawodowych jest to poz. 4 "choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu". Pylenie azbestem miało miejsce w czasie pracy agregatu, jak również podczas rozbierania i przewożenia grzejników akumulacyjnych izolowanych azbestem oraz podczas napraw klimatyzacji kontenerowej, gdzie na grzejnikach izolowanych azbestem włączony był nawiew powietrza. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja zapadła bez naruszenia norm prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Regulacja dotycząca chorób zawodowych jest aktualnie zamieszczona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.1115), zwanego dalej rozporządzeniem. Organy administracji przeprowadziły przewidziane przepisami rozporządzenia oraz przepisami kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie dowodowe i oceniły jego wyniki zgodnie z treścią art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Skarżący nie wskazuje żadnych konkretnych uchybień w ramach postępowania dowodowego. Organy decyzyjne trafnie przyjęły, że stosownie do § 2 pkt 1 rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się: - choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, - jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana "narażeniem zawodowym". Definicja prawna choroby zawodowej składa się zatem z dwóch elementów, występujących kumulatywnie, z których pierwszy jest formalnie podany w wykazie, zaś drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Załącznik do rozporządzenia wskazuje w poz. 4 jako chorobę zawodową " choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu: 1/ rozległe zgrubienia opłucnej, 2/ rozległe blaszki opłucnej lub osierdzia, 3/ wysięk opłucnowy". Trzy rodzaje schorzeń uznawane są za choroby zawodowe, o ile zostały wywołane pyłem azbestu. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] lipca 2005 r. rozpoznał u R. S. " w górnym polu płuca prawnego smużaste i drobno-plamiste cienie odpowiadające zmianom pogruźliczym. Wzmożony rysunek przyoskrzelowy w dalszych polach płucnych. Brak zmian opłucnowych". W konkluzji stwierdzono, że nie ma podstaw do rozpoznania zmian opłucnej wywołanych czynnikami zawodowymi. Instytut Medycyny Pracy, po przeprowadzeniu badania radiologicznego klatki piersiowej skarżącego, w orzeczeniu z dnia [...] marca 2006 r. stwierdził, że nie ujawniono żadnych zmian chorobowych, pozwalających na rozpoznanie choroby zawodowej wymienionej w poz. 4 wykazu chorób zawodowych. Ponadto z karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej sporządzonej w dniu [...] maja 2005 r. wynika, że R. S. w czasie zatrudnienia na wszystkich stanowiskach pracy, nie był narażony na pył azbestu (k.[...] – [...] akt administracyjnych). W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej oraz w skardze, skarżący powołał się na wcześniejsze orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy, w którym stwierdzono zgrubienia opłucnej obu płuc. Z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 września 2004 r. (str. 6 uzasadnienia, k.20 akt II SA/Lu 306/04 dołączonych do niniejszej sprawy) wynika, że w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] grudnia 2003 r. wydanym przez Instytut Medycyny Pracy stwierdzono u R. S. m.in. zgrubienia opłucnej obu płuc i zrosty w lewym dolnym polu płucnym – prawdopodobnie pozapalne. Odnosząc się do zarzutu skarżącego podnieść należy, że w przedmiotowej sprawie organy decyzyjne opierały się na aktualnych badaniach lekarskich wykonanych przez jednostki orzecznicze, które nie wykazały zmian opłucnowych wywołanych pyłem azbestu. Również orzeczenie z 2003 r., na które powołuje się skarżący, a które odzwierciedlało jego ówczesny stan zdrowia nie potwierdzało związku przyczynowego pomiędzy zgrubieniem opłucnej, a ewentualnym pyleniem azbestu. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim, organ decyzyjny nie może dokonać rozpoznania choroby. Oznacza to, że ustalenie jednego z elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).