III SA/Lu 213/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 września 2009r. sprawy ze skargi S. S. na zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego z dnia 10 marca 2009 r. nr NK.II.0928/8/08 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę Zaskarżonym zarządzeniem zastępczym z dnia [...] marca 2009 r., wydanym na mocy art. 98 a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Wojewoda L. stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy K. – S. S. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że wobec radnego S. S. toczyło się postępowanie karne i wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 2007 r. sygn. akt VI K [...] zostało ono warunkowo umorzone na okres próby wynoszący dwa lata. W tej sytuacji obowiązkiem Rady Gminy K. było podjąć - w trybie art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm.) - uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnego S. S., najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Wojewoda podniósł, iż wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyboru (art. 190 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy), zaś w myśl jej art. 7 ust. 2 pkt 2, prawa wybieralności nie mają osoby wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Wyjaśnił również, że w dniu [...] stycznia 2009 r. Radę Gminy K. wezwano do podjęcia takiej uchwały w terminie 30 dni. Skoro wezwanie to okazało się bezskuteczne, uzasadnionym było wydanie na mocy art. 98 a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego S. S. W skardze sądowej S. S. argumentuje, że nie jest osobą skazaną i nie można go pozbawiać praw publicznych (prawa wybieralności) - tak jak się to stało w rozpoznawanej sprawie – jeśli Sąd warunkowo umorzył postępowanie karne. Poza tym do stosowania środków karnych upoważniony jest jedynie niezawisły Sąd, a nie organ administracji publicznej. W tych warunkach skarżone zarządzenie narusza przepisy Konstytucji RP (art. 32, art. 60, art. art. 169 ust. 2, art. 177), art. 40 § 1 Kodeksu karnego, art. 7 ust. 2 pkt 2 oraz art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest usprawiedliwiona bowiem zaskarżone zarządzenie nie narusza prawa. Wyrokiem z dnia [...] marca 2007 r. sygn. akt VI K [...] Sąd Rejonowy w P. warunkowo umorzył wobec S. S. postępowanie karne na okres próby wynoszący dwa lata. Sąd ten ustalił, że w dniu [...] listopada 2005 r. S. S. dopuścił się [...], to jest czynu określonego w art. 278 § 1 Kodeksu karnego. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu [...] maja 2007 r. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm.), prawa wybieralności nie mają osoby wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyboru (art. 190 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy). W tej sytuacji rzeczą Rady Gminy K. było podjąć uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnego S. S. Taki obowiązek wynikał z dyspozycji art. 190 ust. 2 w/w ustawy. Powyższy przepis stanowi, że wygaśnięcie mandatu radnego stwierdza rada gminy w drodze uchwały najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Tego obowiązku Rada Gminy K. nie wykonała. W dniu [...] stycznia 2009 r. organ nadzoru wezwał ją do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśniecie mandatu S. S. w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie to – jak wynika z akt sprawy - okazało się bezskuteczne. W takim przypadku w grę wchodził przepis art. 98 a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), obligujący Wojewodę do wydania zarządzenia zastępczego, stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego S. S. Zatem skarżone zarządzenie Wojewody jest uzasadnione, czego nie można powiedzieć o zarzutach stawianych przez skarżącego. Legalności skontrolowanego zarządzenia nie sposób kwestionować na podstawie powoływanych przez skarżącego przepisów Konstytucji RP i zawartych w nich zasad (między innymi zasady równości wobec prawa, czy zasady gwarantującej obywatelom polskim korzystającym z pełni praw publicznych prawo dostępu do służby publicznej). Nie ograniczają one właściwych organów administracji w podejmowaniu działań określonych prawem. Ubocznie należy wyjaśnić, że mandat radnego S. S. wygasł z mocy samego prawa. Jak wyżej wykazano obowiązek wygaśnięcia mandatu obciążał w pierwszej kolejności Radę Gminy K., w dalszej zaś Wojewodę. Wobec tego instytucja stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego nie jest tożsama z zastosowaniem środka karnego w postaci pozbawienia praw publicznych. O tego rodzaju środku orzekają sądy na mocy przepisów Kodeksu karnego. Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.