III SA/Lu 222/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 września 2008 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. ( Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2008 r. ( Nr [...]), dotyczącą wymeldowania A. Z. z pobytu stałego z lokalu przy ul. R. [...] w L. W uzasadnieniu Wojewoda podał, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż odwołującego się pozbawiono prawa do przebywania i korzystania z wyżej wymienionego lokalu na podstawie wyroku Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny w L. z dnia [...] lutego 2000 r. sygn. akt I C [...]. Orzeczony nakaz opuszczenia i opróżnienia lokalu oraz wydania go w wyłączne posiadanie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w L. został wykonany przez komornika w dniu [...] września 2007 r. Komornik wykonał orzeczoną eksmisję i przekwaterował odwołującego się wraz z rodziną do tymczasowego lokalu położonego przy ul. Z. [...] w L., gdzie – jak to wynika z informacji Komisariatu [...] Policji w L. z dnia [...] grudnia 2007 r. – przekwaterowani tam zamieszkują. Skoro odwołujący się nie zamieszkuje pod adresem zameldowania od września 2007 r., oznacza to, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten stanowi, że organ administracji na wniosek strony lub z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie miejsca dotychczasowego pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu. Wojewoda wyjaśnił, że egzekucja wyroku eksmisyjnego odwołującego się z lokalu, w którym jest zameldowany, równoznaczna jest z opuszczeniem tego lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, argumentując dodatkowo, iż zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie jest wyłącznie odzwierciedleniem stanu faktycznego zamieszkiwania, bądź ustania zamieszkiwania danej osoby pod adresem zameldowania. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Wojewoda stwierdził, że żądanie uchylenia skarżonej decyzji ze względu na wniesiony przez stronę pozew o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wymienionym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] lutego 2000 r. (sygn. akt I C [...]), nie znajduje podstaw w świetle obowiązujących przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewoda zaznaczył przy tym, że jeżeli wniesione powództwo zostanie uwzględnione i odwołujący się wejdzie w posiadanie spornego lokalu i zamieszka w nim, to będzie miał nie tylko prawo, ale i obowiązek ponownego zameldowania się w tym lokalu. W skardze do Sądu A. Z. zarzucił, że obowiązkiem organu ewidencyjnego było – stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa - zawiesić postępowanie w tej sprawie, gdyż jej rozpatrzenie i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w kwestii wzruszenia prawomocnego wyroku eksmisyjnego. Podniósł, że tej sytuacji doszło do naruszenia również art. 6, art. 7 i art. 8 kpa, domagając się uchylenia nie tylko zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ale również decyzji (jeśli taka była wydana) o zameldowaniu w spornym lokalu przy ul. R. [...] innych osób. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z akt sprawy wynika, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] lutego 2000 r. (sygn. akt I C [...]), nakazano E. Z. aby opróżniła i opuściła wraz z rzeczami i osobami prawa jej reprezentującymi lokal mieszkalny przy ul. [...] w L. (k. 29 akt adm.). Powyższy wyrok dotyczył skarżącego A. Z., zameldowanego w/w lokalu na pobyt stały. W świetle protokołu sporządzonego w dniu [...] września 2007 r. w sprawie VIII Km. [...] (k. 2 - 3 akt adm.) Komornik wykonał wymieniony wyrok eksmisyjny i rodzinę skarżącego przymusowo przekwaterowano do tymczasowego lokalu położonego przy ul. Z. w L. Skarżący przebywa w tym lokalu od września 2007 r. i nie wykonuje obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego w poprzednio zajmowanym lokalu przy ul. K. W tym stanie rzeczy organy decyzyjne prawidłowo uznały, że zachodzą usprawiedliwione podstawy do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego z tegoż lokalu - na mocy art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że organ administracji na wniosek strony lub z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zasadnie też wyjaśniły, że przez pojęcie opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu. Powyższa regulacja w powiązaniu z pozostałymi przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oznacza, że ewidencja ludności służy do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza informacji i wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji w przedmiocie wymeldowania, jeżeli przestaje ona obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan rzeczy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 561/05, publ. LEX 194344). W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy ewidencyjnej, jest możliwe, jeżeli opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu było dobrowolne i nosiło cechy trwałości. Wynika to z zawartej w ustawie w art. 10 w związku z art. 6 ust. 1, definicji pojęcia pobytu stałego. Zasada ta doznaje ograniczeń ponieważ przyjmuje się, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku eksmisyjnego świadczy o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy ewidencyjnej, co w konsekwencji daje podstawę do wymeldowania danej osoby z dotychczasowego miejsca pobytu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2005 r. sygn. akt II OSK 65/05, publ. LEX 188693). Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że opuszczenie lokalu przez skarżącego nie było dobrowolne skoro doszło do przymusowego wykonania wyroku eksmisyjnego przez komornika. Zatem organ ewidencyjny nie miał obowiązku badania, czy skarżący z własnej i nieprzymuszonej woli (dobrowolnie) opuścił sporny lokal. W tych okolicznościach organ zasadnie argumentuje, że wystąpiły podstawy do wymeldowania skarżącego z zajmowanego przez niego lokalu. Odnosząc się do formułowanych w skardze zarzutów i wniosków należy wyjaśnić, że nie są one usprawiedliwione. Dotyczy to przede wszystkim zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa, w myśl którego, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne, o którym mowa w tym przepisie, to okoliczność prawna warunkująca rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed organem właściwym, przy czym ocena tej okoliczności leży w gestii innego organu niż ten przed, którym toczy się postępowanie w głównej sprawie ( tu – w sprawie wymeldowania), bądź sądu. Skarżący niesłusznie wywodzi, że skarga o wznowienie postępowania cywilnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym, obligowała organ do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania, bowiem z przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w żaden sposób nie wynika aby tego rodzaju skarga miała jakikolwiek wpływ na toczące się postępowanie przed organem ewidencyjnym. Tym samym brak jest podstaw do twierdzenia, aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiło zagadnie wstępne (prejudycjalne) rzutujące na wynik postępowania przed tym organem. Z akt sprawy wynika, że składany był wniosek o zawieszenie postępowania i nie został on rozpoznany w prawem przewidzianej formie, co jest oczywiście uchybieniem, które jednak nie miało większego znaczenia przy kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a więc nie uchybia, ani zasadzie praworządności wyrażonej w art. 6 kpa, ani zasadzie prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 kpa, wymagającej od organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy był w zupełności wystarczający do podjęcia decyzji o wymeldowaniu skarżącego, bez potrzeby oczekiwania na ewentualny wynik sprawy o wzruszenie prawomocnego wyroku eksmisyjnego. Skarżący nie może też skutecznie zarzucać, że naruszono dyrektywę obligującą organ do prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Wręcz przeciwnie treść tej dyrektywy wskazuje, że w stanie faktycznym sprawy, zaniechanie podjęcia działań przez organ działań w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pewnością nie pogłębiałoby świadomości i kultury prawnej obywateli. Ubocznie należy wyjaśnić, odnosząc się do wniosku skarżącego o uchylenie decyzji ( jeśli taka była wydana) o zameldowaniu w spornym lokalu przy ul. K. o zameldowaniu innych osób, że poruszona w tym zakresie kwestia przekracza ramy skontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego. Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.