III SA/Lu 227/19
WyrokWSA w Lublinie2019-09-19
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Robert Hałabis, Anna Strzelec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest uprawniony do korygowania wpisów w ewidencji na podstawie historycznych dokumentów, jeśli nie wynikają one z nowych zdarzeń prawnych, a jedynie z ponownej oceny archiwalnych dokumentów?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony do korygowania wpisów w ewidencji na podstawie historycznych dokumentów, jeśli żądanie nie wynika z nowych zdarzeń prawnych, lecz z ponownej oceny archiwalnych dokumentów. Ewidencja ma charakter informacyjno-techniczny i rejestruje stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych lub prawomocnych orzeczeń, a nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntu czy przebieg granic.Stan faktyczny
Skarżący P. B. wystąpił o zmianę danych w operacie ewidencji gruntów, domagając się usunięcia podziału pierwotnej działki nr [...] na działki nr [...] oraz ustalenia granicy ewidencyjnej i obrysu budynku zgodnie z aktem notarialnym z 1947 r. i stanem faktycznym. Starosta L. odmówił wprowadzenia zmian, wskazując, że dane ewidencyjne są podstawą do oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, a nie odwrotnie, i że obecne dane są zgodne z księgami wieczystymi. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że skarżący żąda przywrócenia stanu archiwalnego na podstawie dokumentów historycznych, a nie aktualizacji wynikającej z nowych zdarzeń prawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) WSA Anna Strzelec Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2019 r. (nr [...]) L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego – po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez P. B. – utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] 2018 r. (nr [...]) o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] B.-C., jednostka ewidencyjna B. M., powiat l. , województwo l. , w stosunku do działki nr [...] stanowiącej własność P. B. oraz P. i E. małż. T. po ˝ części, a także w stosunku do działek nr [...] stanowiących własność P. B. – na podstawie danych zawartych w dostępnych rejestrach publicznych.
Obie wskazane wyżej decyzje właściwych organów administracji publicznej zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
We wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. P. B. wystąpił do Starosty L. o uzgodnienie danych ewidencyjnych jego nieruchomości z treścią dokumentów źródłowych oraz ze stanem faktycznym w terenie, poprzez:
1) usunięcia podziału pierwotnej działki nr [...] na działki nr [...];
2) ustalenia granicy ewidencyjnej pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] na odcinku A-B w sposób zgodny z treścią aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] 1947 r. oraz ze stanem faktycznym;
3) ustalenia obrysu budynku na działce nr [...] zgodnie ze stanem faktycznym.
Do wniosku wnioskodawca dołączył kopię aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] 1947 r., kopię postanowienia Sądu Powiatowego w L. z dnia [...] 1961 r. o urządzeniu księgi wieczystej oraz wydruk z Systemu Informacji Przestrzennej B.. Natomiast w dniu [...] lipca 2018 r. uczestnik postępowania P. W. T. do akt sprawy dołączył kopię aktu notarialnego nr [...], kopię wyrysu z planu nr [...], kopię pisma Sądu Rejonowego w O. L. . z dnia [...] 1997 r. (dz. Kw. [...]), kopię opisu i mapy z księgi wieczystej KW Nr [...], kopię decyzji Wójta Gminy W. nr [...] z dnia [...] 1994 r. oraz kopię zawiadomienia Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych w O. L. z dnia [...] 1997 r.
W dniu [...] sierpnia 2018 r. wnioskodawca uzupełnił wniosek, w którym precyzując żądanie, wniósł o aktualizację danych ewidencyjnych na podstawie danych zawartych w dostępnych rejestrach publicznych. Do pisma załączył kopię wyrysu z planu nieruchomości z 1961 r.
Decyzją z dnia [...] 2018 r. Starosta L. odmówił wprowadzenia żądanych zmian. Wyjaśnił, że w operacie ewidencji gruntów z założenia tej ewidencji zostały wykazane dwie działki (rejestr z 1970 r.), to jest: nr [...] i nr [...]. W wyniku modernizacji ewidencji gruntów dokonanej w 1984 r. dla obrębu B.-C., zmianie uległa numeracja i powierzchnia działek. Działka o dawnym nr [...] odpowiada działce o nowym nr [...], zaś dawna działka nr [...] odpowiada nowej działce nr [...]. Zatem nieruchomość położona w B., przy ulicy [...], od założenia ewidencji gruntów składała się z dwóch działek ewidencyjnych. W świetle tego organ nie znalazł wytłumaczenia ustaleń notariusza zawartych w treści aktu notarialnego Rep. A Nr [...] "...obecnie powyższa działka (w/g organu orzekającego w niniejszej sprawie oznaczona nr [...]), została podzielona na działki nr [...]" Starosta zwrócił uwagę, że to strony wskazanej umowy notarialnej, to jest M. S. i H. O. wniosły o ujawnienie w dziale I księgi wieczystej KW Nr [...] nowej powierzchni i numeracji działki nr [...], zgodnie z załączonym planem geodezyjnym. Zdaniem organu, dane z ewidencji gruntów i budynków są podstawą do oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, a nie dane z księgi wieczystej są podstawą do oznaczenia działki w ewidencji gruntów. Dane działu I księgi wieczystej nr [...] dot. oznaczenia nieruchomości i jej powierzchni są identyczne z danymi zawartymi w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostki rejestrowej [...] zapisanej na rzecz P. B., a także dane działu I księgi wieczystej [...] oznaczenia nieruchomości i jej powierzchni są identyczne z danymi zawartymi w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostki rejestrowej [...] zapisanej na rzecz P. B. oraz P. W. s. J. i Z. oraz E. M. c. M. i S. małż. T. . Z tego względu nie było według organu podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o wprowadzenie zmian.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. B. i wniósł o jej uchylenie.
L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego jako organ odwoławczy nie uwzględnił wniesionego odwołania. W uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia, iż ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organ administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązany jest podjąć z urzędu lub na wniosek upoważnionego podmiotu działania niezbędne do jej zaktualizowania. Skarżący żądał uzgodnienia danych ewidencyjnych z treścią dokumentów źródłowych oraz ze stanem faktycznym w terenie. Żądanie swoje oparł na tym, że stan prawny ujawniony aktualnie w ewidencji gruntów nie jest – jego zdaniem – zgodny ze stanem prawnym zawartym w dokumentach źródłowych, w postaci aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] 1947 r., a tym samym dane dotyczące przebiegu granic działki nr [...] (obecnie nr [...]) oraz nr [...] (obecnie nr [...]), są także niezgodne z wyżej wymienionym dokumentem. Ponadto skarżący nie uznaje zmian dokonanych w ewidencji gruntów po modernizacji z 1984 roku, dla obrębu B.-C. zawartych w dokumentacji technicznej z tego procesu, podczas której uległa zmianie numeracja i powierzchnia tych działek. Z tych okoliczności wywiódł, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków są błędne. Tymczasem organ odwoławczy zauważył, iż całość zarzutów przedstawionych we wniosku jak i odwołaniu wskazuje, że skarżący żądał przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków stanu archiwalnego z 1947 roku w oparciu o akt notarialny nr [...] z dnia [...] 1947 r. Dlatego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie nie zachodzą okoliczności umożliwiające aktualizację danych w drodze czynności materialno-technicznych. Podkreślił, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany danych objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów [art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 725, ze zm.)]. Powtórna ocena dokumentów archiwalnych możliwa jest tylko w ramach postępowania prowadzonego z urzędu, nie zaś postępowania wszczynanego na wniosek podmiotu ewidencyjnego. Wnioskodawca nie dążył do zaktualizowania wpisu w ewidencji w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany, ale do zweryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych w oparciu o treść historycznych dokumentów stanowiących podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych wcześniej. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że aktualizacja ewidencji poprzez usunięcie błędu może dotyczyć tylko i wyłącznie błędów oczywistych, czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Innymi słowy, stanowczo wykluczył dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych wymienionych w § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 393), lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność.
Odnosząc się do zarzutów odwołania zauważył, że organ prowadzący ewidencję gruntów nie posiada uprawnień do ustalania przebiegu granic działek ewidencyjnych. Ustalenie przebiegu granic na gruncie nie jest i nie było sprawą administracyjną, a jedynie czynnością techniczną dokonywaną przez geodetę uprawnionego na gruncie, zgodnie z zasadami określonymi w § 37-39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Starosta prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie ustala przebiegu granic nieruchomości, lecz dokonuje jedynie ich ewidencji. To doprowadziło do wniosku o bezzasadności wniesionego odwołania.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący P. B. zakwestionował powyższą decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2019 r. W skardze zarzucił organowi naruszenia przepisów:
1) § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez uznanie, że ewidencja gruntów z 1970 r. stanowi samodzielną podstawę do ustalenia aktualnego stanu prawnego nieruchomości przy ul. [...] w B., składającej się z działek nr [...] i nr [...];
2) § 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez uznanie, że przepisy te wyłączają możliwość wprowadzania zmian w ewidencji gruntów na wniosek właściciela;
3) art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez dokonanie podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...] bez wymaganej przepisami prawa zgody organu administracji państwowej/samorządowej;
4) art. 6 k.p.a. poprzez przyjęcie, że dane wytworzone przez organ ewidencyjny z pominięciem dokumentów źródłowych (aktu notarialnego podziału nieruchomości), tworzą stan prawny nieruchomości w zakresie przebiegu jej granic oraz ilości działek z jakich się składa;
5) art. 7 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie błędnych ustaleń w zakresie żądań skarżącego oraz niewystarczające rozpoznanie materiału dowodowego w zakresie ustalenia stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości;
6) § 36 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez pominięcie przy ustaleniu przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] planu z 1961 roku, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego i wykorzystanego do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego o założeniu ksiąg wieczystych dla działek nr [...] i nr [...] powstałych w wyniku notarialnego podziału nieruchomości.
W świetle tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności.
Niemożność uwzględnienia wniosku skarżącego o uzgodnienie danych ewidencyjnych dla działek o numerach: [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...]/[...] w B. (obręb B. C.), z treścią przedłożonych dokumentów – wynika jednoznacznie z charakteru żądania strony. Skarżący w swoim wniosku nie dążył bowiem do zaktualizowania w ewidencji gruntów danych w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany, ale do zweryfikowania danych ewidencyjnych aktualnie tam ujawnionych, w oparciu o treść historycznych dokumentów stanowiących podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych już wcześniej.
Problematyka ewidencji gruntów i budynków uregulowana została w rozdziale IV ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 725, z późn. zm. – dalej jako "p.g.k.") oraz w wydanym na podstawie art. 26 ust. 2 tej ustawy rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 393). Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje – w zakresie gruntów, informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów. Według art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 p.g.k., ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów, budynków i lokali, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w tej ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej, opracowań geodezyjno-kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Dane zawarte w ewidencji są podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych.
Zatem, dane ewidencyjne mają charakter informacyjno-techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne uprawnione organy. Dla obywateli i organów państwa moc wiążącą mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konturu granic, rodzaju użytków, itp.). Ewidencja nie rozstrzyga natomiast żadnych sporów do gruntów i budynków, zaś organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą natomiast księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach. Wymaga tym samym zwrócenia uwagi, że rejestr ewidencji gruntów i budynków jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. To natomiast oznacza, że ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1174/17).
Stosownie do art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 oraz ust. 2b p.g.k., aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek, np. właścicieli przedmiotu własności, którego zmiany mają dotyczyć oraz następuje w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Według § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:
1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi;
2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;
3) wyeliminowania danych błędnych.
Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega zatem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji winna być obligatoryjnie udokumentowana.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o uzgodnienie danych ewidencyjnych dotyczących jego nieruchomości z treścią dokumentów źródłowych oraz ze stanem faktycznym w terenie. Żądanie swoje oparł na tym, że – w jego ocenie – stan prawny ujawniony aktualnie w ewidencji gruntów nie jest zgodny ze stanem prawnym zawartym w dokumentach źródłowych, w postaci aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] 1947 r., a tym samym dane dotyczące przebiegu granic działki nr [...] (obecnie nr [...]) oraz nr [...] (obecnie nr [...]) – są także niezgodne z powyższym dokumentem. Nadto skarżący w ogóle nie przyjął do wiadomości zmian dokonanych w ewidencji gruntów po jej modernizacji z 1984 roku, dla obrębu B.-C., zawartych w dokumentacji technicznej z tego postępowania, podczas którego uległa zmianie numeracja, jak również powierzchnia tych działek. Z tego względu twierdzi obecnie, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są błędne. Reasumując, skarżący w swoim wniosku w istocie żądał przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków stanu archiwalnego, w oparciu o archiwalne dokumenty, które organowi przedłożył.
W takich okolicznościach – w ocenie Sądu – stwierdzić należy, że stanowisko organu odwoławczego było w pełni zasadne oraz prawidłowe. Nie istnieje prawna możność uwzględnienia wniosku skarżącego w objętym jego żądaniem zakresie, o przywrócenie w opisowo-kartograficznym operacie ewidencji gruntów i budynków danych zawartych w tej ewidencji w przeszłości na podstawie dokumentacji archiwalnej. Wynika to wprost z treści żądania strony. Skarżący swoim wnioskiem nie dążył bowiem do zaktualizowania zawartych w ewidencji danych w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany, ale do zweryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych w oparciu o treść historycznych dokumentów stanowiących podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych wcześniej. Zapoczątkowane wnioskiem strony postępowanie administracyjne było więc typowym postępowaniem weryfikacyjnym. Takie zaś postępowanie w świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, jest postępowaniem kompleksowym, wszczynanym jedynie z urzędu. Okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych, która jest zadaniem starosty, a która ma na celu zweryfikowanie danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji oraz danych w zakresie zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie, prowadzona jest wyłącznie z urzędu i kompleksowo. Jak stanowi § 54 pkt 4 wskazanego wyżej rozporządzenia wykonawczego, weryfikację danych co do ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych przeprowadza się w każdym obrębie co najmniej raz na 10 lat, obejmując nią co najmniej 10% dokumentów źródłowych, które stanowiły podstawę dokonanych zmian w operacie ewidencji. Natomiast weryfikację zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie przeprowadza się w każdym obrębie, co najmniej raz na 15 lat, obejmując nią obszar całego obrębu. Stosownie zaś do treści § 54 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, właściwy miejscowo wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu operatu ewidencyjnego może zarządzić przeprowadzenie okresowych weryfikacji w odstępach czasowych krótszych. Dopiero stwierdzone w wyniku takiej weryfikacji operatu niezgodności podlegają usunięciu w drodze modernizacji ewidencji lub jej aktualizacji na podstawie posiadanych przez organ dokumentów, danych zawartych w dostępnych rejestrach publicznych oraz dokumentacji geodezyjnej, sporządzonej na zamówienie zainteresowanych podmiotów lub w drodze zamówienia publicznego, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, to jest w toku postępowania administracyjnego, ale wszczynanego z urzędu (§ 54 pkt 6 w związku z art. 22 ust. 3 p.g.k.). Na wniosek może być prowadzone przed organem ewidencji gruntów i budynków jedynie postępowanie aktualizacyjne, wprowadzające do ewidencji zmiany objęte nowym zdarzeniem prawnym, powstałym już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 812/13). Ponieważ zaś wniosek skarżącego nie dotyczył zmian tego rodzaju, to nie mógł być przez organy uwzględniony.
Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego. Innymi słowy, w postępowaniu ewidencyjnym nie tworzy się zmian, ale rejestruje zmiany wywołane zdarzeniami zewnętrznymi. Organy ewidencji gruntów i budynków rejestrują w ewidencji stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne właściwe organy. Nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu, budynku czy lokalu. Przez żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, uprawnień do władana nieruchomością, czy sposobu przebiegu granic. Skoro zaś skarżący nie udokumentował swojego żądania żadnym nowym zdarzeniem prawnym zaistniałym po wprowadzeniu do ewidencji danych przez niego obecnie kwestionowanych, to tym samym nie było żadnych podstaw do przyjęcia w ramach aktualizacji tych danych, danych zawartych w akcie notarialnym nr [...] z dnia [...] 1947 r. Obecnie bowiem ujawnione w ewidencji dane wynikają m.in. z modernizacji ewidencji przeprowadzonej w 1984 r., kiedy ustalono nie tylko nowe numery działek, ale również graficzny przebieg granic działek ewidencyjnych, który nie był ówcześnie przez właścicieli kwestionowany.
Sprawa została zatem przez organy obu instancji wyjaśniona prawidłowo, m.in. poprzez wzywanie skarżącego do jednoznacznego sprecyzowania jego żądania. Organy dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, który jest spójny i logiczny, a uzasadnienie stanowiska organów znalazło należyte odzwierciedlenie w prawidłowo dokonanych ustaleniach faktycznych, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Zapewniono również skarżącemu należyty udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy ogólnych zasad postępowania określonych m.in. w przepisach art. 6, art. 7 i art. 10 k.p.a. Sąd z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W konsekwencji wszystkie podniesione w skardze zarzuty nie były uzasadnione. Dotyczy to w szczególności odwołania się w pkt 3 zarzutów skargi do nieobowiązujących już przepisów ustaw: z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach oraz z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Organy obu instancji nie mogły naruszyć tych przepisów, bowiem nie mogły ich stosować z tego względu, że już od dawna przepisy te nie obowiązywały. Dlatego również organy nie były tym samym uprawnione w toku rozpatrywania niniejszej sprawy w prowadzonym na wniosek skarżącego postępowaniu, do analizy żądania strony w kontekście prawidłowości wpisów w ewidencji gruntów wszystkich dotychczasowych danych dotyczących objętych żądaniem nieruchomości (działek), poczynając od chwili założenia ewidencji gruntów i budynków dla wskazanego obszaru.
Z przytoczonych względów uznając, że skarga nie była zasadna, a zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a.") – zobowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło