III SA/Lu 235/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia 25 marca 2016 r. skarżący zwrócił się m.in. z wnioskiem o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych załączając urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że odbywał karę pozbawienia wolności do [...] r., a obecnie nie pracuje i nie ma żadnych możliwości zarobkowych. Wskazał, że nie uzyskuje żadnego dochodu z działalności gospodarczej, nie ma też żadnego majątku. Posiada zobowiązania finansowe na kwotę [...] zł. W dalszej części wniosku skarżący wykazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku nieruchomego, zasobów finansowych, nie osiąga dochodów, ponadto spłaca pożyczkę w kwocie [...] zł. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał oświadczenie z dnia 14 kwietnia 2016 r., wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wydruki z rachunków bankowych, dowód płatności należności ZUS i opłaty za energię elektryczną, fakturę VAT za wynajem pomieszczenia garażowego, harmonogram spłaty ugody. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Użycie w przytoczonym unormowaniu sformułowania "wykaże" oznacza, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl., postanowienie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl.). Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podnieść należy, że skarżący nie wyjawił w pełni swej rzeczywistej sytuacji finansowej. W urzędowym formularzu skarżący oświadczył, że w chwili obecnej (po opuszczeniu zakładu karnego) prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie uzyskuje żadnego dochodu, nie posiada też majątku, ani zasobów finansowych. Jednocześnie jak wynika z nadesłanych na wezwanie referendarza dokumentów, skarżący w kwietniu 2016 r. dokonał wielu płatności: za najem pomieszczenia garażowego ([...] zł), spłaty raty ugody ([...] zł), spłaty należności ZUS ([...] zł), opłaty energii elektrycznej ([...] zł). W ocenie referendarza, w tych okolicznościach niewiarygodne jest oświadczenie skarżącego o nieuzyskiwaniu żadnych dochodów i utrzymywaniu się jedynie z pomocy rodziny. Należy również zauważyć, że nadesłany przez skarżącego wydruk z CEIDG potwierdzający zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, nosi datę 23 kwietnia 2015 r., jest więc nieaktualny. Ponadto na koncie skarżącego w [...] na dzień 14 kwietnia 2016 r. widniało saldo [...] zł, zatem niewiarygodne jest również oświadczenie skarżącego o braku jakichkolwiek środków finansowych. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że ujawnione przez skarżącego informacje dotyczące jego aktualnej sytuacji materialnej są cząstkowe, nie odpowiadają rzeczywistości, w związku z czym nie można w sposób prawidłowy ocenić jego możliwości płatniczych. Brak jest zatem podstaw do uznania, że skarżący wykazał istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.