III SA/Lu 246/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 5 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zapewnienia jadalni osobom wykonującym pracę oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 marca 2025 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w N. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 9 stycznia 2025 r. w zakresie punktu 3 przedmiotowej decyzji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym. W dniach 14 – 15 listopada 2024 r. w [...] w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. - Zakład Produkcyjny w B. (podstawowa działalność zakładu to sortowania, konfekcjonowanie i sprzedaż krajowa oraz eksportowa owoców) została przeprowadzona kontrola sanitarna w przedmiocie przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne w zakresie warunków zdrowotnych środowiska pracy, przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o substancjach chemicznych i ich mieszaninach. W oparciu o wyniki kontroli Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie (dalej "Powiatowy Inspektor Sanitarny", "organ I instancji") wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych stwierdzonych w trakcie kontroli i po jego przeprowadzeniu decyzją z dnia 9 stycznia 2025 r. nakazał [...] z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. (dalej "Spółka", skarżąca"): 1. okazać orzeczenia lekarskie stwierdzające brak przeciwskazań do pracy 154 osób w tym 140 zatrudnionych na podstawie umowy zlecenie oraz 14 zatrudnionych na podstawie umowy agencyjnej, wykonujących czynności przy produkcji żywności; 2. udokumentować zapewnienie 156 osobom wykonującym czynności przy produkcji żywności możliwości skorzystania z zalecanego szczepienia ochronnego przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, wymaganego u tych osób; 3. zapewnić osobom wykonującym pracę w pomieszczeniach zlokalizowanych w budynku "II części chłodni", tj. komór K6, K7, tuneli T1, T2, T3, maszynowni oraz hali (komory) K13 jadalnię znajdującą się w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, do którego wejście powinno prowadzić bezpośrednio z pomieszczeń, korytarzy lub dróg służących do komunikacji ogólnej. Powiatowy Inspektor Sanitarny ustalił termin wykonania obowiązków w punkcie 1, 2 w terminie do dnia 31 marca 2025 r. a w punkcie 3 do 3 stycznia 2026 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w Spółce podczas przeprowadzonej kontroli stwierdzono m.in., iż pracodawca zapewnia wszystkim osobom świadczącym pracę odpowiednio wyposażoną jadalnię, która zlokalizowana jest w budynku "starej chłodni" Jednak osoby wykonujące prace w sąsiednim budynku, tj. budynku II części chłodni, w którym mieszczą się pomieszczenia pracy takie jak hale komory K6, K7, tuneli T1, T2, T3, maszynownia, komora K13, aby skorzystać z dostępnej jadalni muszą wyjść na zewnątrz budynku i przejść nieosłoniętym przejściem o długości ok. 100 m. Powyższe stanowi naruszenie § 111 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm., dalej "rozporządzenie w sprawie bhp" lub "rozporządzenie") oraz § 1 załącznika 3 do tego rozporządzenia. Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie w punkcie 3 i umorzenie postępowania w tym zakresie. Skarżąca przedmiotowej decyzji zarzuciła niewłaściwą interpretację przepisów prawa skutkującą wydaniem błędnej decyzji. Spółka wyjaśniła, iż zapewnia jadalnię wszystkim swoim pracownikom, zaś rozmieszczenie budynków i usytuowanie jadalni nie narusza postanowień rozporządzenia w sprawie bhp. Podniosła, że każdy kolejny dobudowany przez Spółkę obiekt konsultowany był przez rzeczoznawcę z zakresu przepisów sanitarnych, a także przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie każda hala została dopuszczona do użytkowania przez Państwową Inspekcję Sanitarną. Ponadto skarżąca wskazała, że przez 20 lat funkcjonowania zakładu rozmieszczenie obiektów nigdy nie budziło zastrzeżeń Inspekcji Sanitarnej. Po rozpatrzeniu odwołania Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "Wojewódzki Inspektor Sanitarny", "organ II instancji", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrola sanitarna w Zakładzie Produkcyjnym Spółki znajdującym się w B. ujawniła m.in. naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych w postaci niezapewnienia jadalni pracownikom wykonującym pracę w pomieszczeniach zlokalizowanych w budynku "II części chłodni". Kwestię zapewnienia właściwych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych dla pracowników regulują przepisy rozporządzenia w sprawie bhp. W myśl przepisu § 111 rozporządzenia, pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitame, takie jak m.in. jadalnie. Wymagania jakie muszą spełniać pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitame określa natomiast załącznik nr 3 do rozporządzenia. Przepis § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie bhp stanowi, że pomieszczenia higienicznosanitame powinny znajdować się w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane. Z akt sprawy wynika natomiast, iż pracodawca zorganizował pomieszczenie jadalni dla wszystkich pracowników w budynku "starej chłodni". Jednakże część pracowników wykonuje pracę w budynku "II części chłodni", który sąsiaduje z budynkiem "starej chłodni" i pracownicy ci, aby móc skorzystać z tego pomieszczenia muszą wyjść na zewnątrz budynku i przejść nieosłoniętym przejściem około 100 m. Wobec powyższego pracownicy wykonujący pracę w pomieszczeniach pracy zlokalizowanych poza budynkiem "starej chłodni" tj. pomieszczeń pracy takich jak hale komory K6, K7, tunele T1, T2, T3, maszynownia oraz komora K13 nie mają bezpośredniego dostępu do pomieszczenia jadalni. Dlatego też w ocenie organu II instancji prawidłowo uznał Powiatowy Inspektor Sanitarny, że pracodawca nie zapewnił pomieszczenia jadalni dla wszystkich pracowników zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ odwoławczy wyjaśnił, że pomieszczenie jadalni znajdujące się w budynku "starej chłodni" nie znajduje się w budynku, w którym odbywa się praca pracowników hali komory K6, K7, tuneli T1, T2, T3, maszynowni oraz komory K13, a budynek "starej chłodni" i budynek "II części chłodni" nie są połączone obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane. Organ II instancji w pełni podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Sanitarnego, iż pracownicy "II części chłodni" powinni mieć zapewnioną odpowiednio zlokalizowaną jadalnię, by ułatwić pracownikom szybki i bezpieczny do niej dostęp bez konieczności przechodzenia do odrębnego budynku, co narażałoby ich na istotne utrudnienia i zagrożenia związane z m.in. panującymi warunkami pogodowymi czy z ryzykiem narażenia na choroby zakaźne i zakażenia. Odnosząc się do zarzutu Spółki, dotyczącego kwestii konsultacji przez rzeczoznawcę dobudowywanych przez skarżącą obiektów z zakresu przepisów sanitarnych i uzyskania pozwolenia na użytkowanie, organ odwoławczy wskazał, iż konkretyzacja spełnienia obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy następuje dopiero w momencie zatrudnienia pracowników, od których ilości może zależeć, spełnienie wymogów, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia higieniczno-sanitarne, a także pomieszczenia pracy. Ponadto przepisy prawa budowlanego oraz zapisy Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta B. nie obejmują wymagań dotyczących spełnienia przez pracodawcę obowiązku zapewnienia pomieszczenia jadalni dla pracowników. Organ odwoławczy podniósł również (w zakresie zarzutu, iż rozmieszczenie obiektów nigdy nie budziło zastrzeżeń Inspekcji Sanitarnej), że każda kontrola sanitarna jest sprawdzeniem bieżącego stanu higieniczno - sanitarnego z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie organu II instancji, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego opartej o właściwie ustalony stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na ostateczną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła zignorowanie faktu, że zakład funkcjonuje od 20 lat w niezmienionej formie, i pracownicy mają zapewnioną jadalnię, a budowa nowej jadalni w innej części tej samej chłodni jest bezcelowa, oraz że decyzja I instancji nie nadaje się do wykonania w drodze egzekucji, gdyż nie określa jakie skarżąca konkretnie ma zapewnić warunki pracownikom i jakie czynności ma podjąć. Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w zakresie punktu 3 oraz o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu zarzutów Spółka podtrzymała argumentację odwołania, że kontrolowany Zakład w formie obecnie obowiązującej funkcjonuje od ponad 20 lat. Posiada wszelkie niezbędne pozwolenia, a organy inspekcji sanitarnej nigdy nie kwestionowały istnienia jadali w części "starej chłodni". Spółka podniosła, że wykonanie decyzji doprowadzi do "likwidacji dróg pożarowych, ciągów komunikacyjnych i logistycznych", a to wszystko doprowadzi paradoksalnie do pogorszenia stanu bezpieczeństwa pożarowego. Skarżąca podkreślała, że na żadnym z etapów budowy (projektomania, budowy, odbioru) inspektorzy sanitarni nie zgłaszali najmniejszych zastrzeżeń co do jakości i funkcjonalności wykonywanych obiektów i warunków higieniczno-sanitarnych. Zdaniem skarżącej wykonanie decyzji narazi pracowników na utratę zdrowia w czasie przemieszczania się pomiędzy poszczególnymi obiektami. W ocenie Spółki decyzja organu powinna nakładać na adresata obowiązki, których wykonanie jest fizycznie i prawnie możliwe, przy czym nakaz nie może budzić wątpliwości co do możliwości technicznego jego wykonania. Konieczne jest przy tym szczegółowe określenie czynności jakie ma podjąć strona, aby stwierdzone uchybienie usunąć. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja I instancji, nie spełniają tych przesłanek. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi argumentując jak dotychczas. Organ dodał nadto, że ani przeszkody ekonomiczne, ani finansowe, ani też trudności techniczne, czy też negatywne nastawienie adresatów decyzji i innych podmiotów do wykonania decyzji nie stanowią powodu niewykonalności decyzji. Na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. skarżąca złożyła dodatkowe pismo procesowe uzupełniające argumentację skargi wraz z wnioskiem o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dołączonych do pisma dokumentów. Kolejne pismo w sprawie Spółka złożyła w dniu 9 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 277 ze zm., dalej "kp") pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Dalej art. 94 pkt 4 kp stanowi, iż pracodawca jest obowiązany w szczególności zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy, zaś w art. 207 tej ustawy wskazano, iż ponosi on odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy (§ 1) oraz jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (§ 2), przy czym wyłącznie pracodawcę obciążają koszty podejmowanych działań w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy (§ 21). Skonkretyzowanie norm ustawowych z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy znalazło odzwierciedlenie w wydanym na podstawie art. 23715 rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (powoływanym wyżej jako "rozporządzenie w sprawie bhp" lub "rozporządzenie"). W okolicznościach niniejszej spraw spór sprowadza się do oceny prawidłowości działania organów inspekcji sanitarnej w zakresie nałożenia na skarżącą obowiązku zapewnienia osobom wykonującym pracę w pomieszczeniach zlokalizowanych w budynku "II części chłodni" jadalni, zgodnie z wymogami wyżej wymienionego rozporządzenia. W myśl § 111 rozporządzenia w sprawie bhp pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitame, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana. Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia przez pomieszczenia higienicznosanitarne rozumie się szatnie, umywalnie, pomieszczenia z natryskami, ustępy, jadalnie z wyjątkiem stołówek, pomieszczenia do wypoczynku, pomieszczenia do ogrzewania się pracowników oraz pomieszczenia do prania, odkażania, suszenia i odpylania odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej. Wymagania jakie muszą spełniać pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitame określa załącznik nr 3 do rozporządzenia w sprawie bhp. Przepis § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia stanowi, że pomieszczenia higienicznosanitame powinny znajdować się w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane. Wymóg ten nie dotyczy pomieszczeń, o których mowa w § 27 ust. 4 i § 44, który nie ma w sprawie zastosowania. Z regulacji tej wynika zatem obowiązek pracodawcy do podjęcia określonego działania, które jest zachowaniem pożądanym, oczekiwanym i spodziewanym. Pracodawca zatrudniający powyżej dwudziestu pracowników na jednej zmianie powinien, zgodnie z § 29 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia, zapewnić pracownikom pomieszczenie do spożywania posiłków - jadalnie. Obowiązek określony w ust. 1 dotyczy również pracodawców zatrudniających dwudziestu i mniej pracowników, jeżeli narażeni są na kontakt ze szkodliwymi środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi, materiałami biologicznie zakaźnymi albo przy pracach szczególnie brudzących (§ 29 ust. 2). Przepis ust. 1, nie dotyczy zakładów pracy, w których wykonywane są prace wyłącznie o charakterze biurowym (§ 29 ust. 4). Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że [...] Sp. z o.o. Zakład produkcyjny w B. zgodnie z PKD zajmuje się konserwacją i przetwarzaniem owoców, a podstawowa działalność skarżącej to sortowanie, konfekcjonowanie, sprzedaż krajowa i eksportowa owoców. Skarżąca zatrudnia 201 pracowników, przy czym na najliczniejszej zmianie w okresie letnim może świadczyć pracę 140 osób, zaś w okresie zimowym 70 osób. Bez wątpienia zatem obowiązek, o którym mowa w § 29 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia strony skarżącej dotyczy. Rozporządzenie wyróżnia w § 30 załącznika nr 3 trzy typy jadalni: - jadalnia przeznaczona do spożywania posiłków własnych (określona jako typ I); - jadalnia przeznaczona do spożywania posiłków własnych i wydawania napojów (typ II); - jadalnia z zapleczem, przeznaczona do spożywania posiłków profilaktycznych (typ III). Dalsze regulacje rozporządzenia precyzują szczegółowe wymogi, jakim konkretny tym jadalni ma odpowiadać. W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia przede wszystkim wymaga, że ani na etapie postępowania administracyjnego ani na etapie złożenia skargi skarżąca nie kwestionowała dokonanych w trakcie kontroli ustaleń, że pracodawca zapewnił pomieszczenie higieniczno-sanitarne tj. jadalnię typu I wyposażoną w stoły, miejsca siedzące, indywidualne szafki na posiłki własne, dwa czajniki elektryczne, zlewozmywak, umywalkę. Przedmiotowa jadalnia zlokalizowana jest w części hali "starej chłodni" i przeznaczona dla wszystkich pracowników zakładu, w tym dla pracowników budynku "II części chłodni" (dalej też "nowej chłodni"). Z protokołu kontroli wynika, jednak, że pracownicy tej części zakładu, tj. pracownicy wykonujący pracę w komorze K6, K7, tuneli T1, T2, T3, maszynowni, komór K12 i K13, aby skorzystać z dostępnej jadalni muszą wyjść na zewnątrz budynku i przejść placem (nieogrzewanym przejściem) ok. 100 m do budynku "starej chłodni", w którym znajduje się jadalnia zapewniona przez pracodawcę. W tym stanie faktycznym, w ocenie organów, doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów rozporządzenia w sprawie bhp, co skutkowało koniecznością nałożenia na skarżącą obowiązku zapewnienia osobom wykonującym pracę w pomieszczeniach zlokalizowanych w budynku "II części chłodni", tj. komór K6, K7, tuneli T1, T2, T3, maszynowni oraz hali (komory) K13 jadalnię znajdującą się w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, do którego wejście powinno prowadzić bezpośrednio z pomieszczeń, korytarzy lub dróg służących do komunikacji ogólnej. Zarzuty odwołania i skargi koncentrowały się natomiast na błędnej ocenie organów i niewykonalności decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej organ bezpodstawnie zignorował fakt, że zakład funkcjonuje od 20 lat w niezmienionej formie, i pracownicy mają zapewnioną jadalnię, oraz że wydana decyzja nie nadaje się do wykonania, gdyż nie określa jakie skarżąca konkretnie ma zapewnić warunki pracownikom i jakie czynności ma podjąć. Na rozprawie na poparcie zasadności zarzutów skargi pełnomocnik strony skarżącej złożył pismo procesowe z dnia 26 listopada 2025 r. z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z dołączonych doń dokumentów, w tym: - Stanowiska w sprawie przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego z dnia 28 stycznia 2005 r. (dowód 1), - Pozwolenia na budowę – decyzja z dnia 17 grudnia 2007 r. (dowód 2); - Zawiadomienia Państwowej Inspekcji Sanitarnej o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania z dnia 24 czerwca 2022 r. (dowód 3); - Pisma Państwowej Powiatowej Inspekcji Sanitarnej w Lublinie z dnia 7 lipca 2022 r. (dowód 4) na okoliczność, że wszystkie budynki chłodni zostały wykonane na podstawie dokumentacji budowalnej uzgodnionej i zatwierdzonej przez PPIS w Puławach lub w Lublinie, oraz że zakończenie budowy poszczególnych obiektów zgodnie z prawem budowlanym zostało zgłoszone do odbioru, w tym do organów inspekcji sanitarnej. Pełnomocnik skarżącej wniósł też o przeprowadzenie dowodu z przedłożonej dokumentacji zdjęciowej dotyczącej skontrolowanej jadalni w budynku "starej chłodni". W przedmiotowym piśmie pełnomocnik Spółki przedstawił również dodatkowe stanowisko co do wadliwości zaskarżonej decyzji i poczynionych ustaleń. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz.935 ze zm., dalej "p.p.s.a.), dopuścił dowodów z dołączonych dokumentów. Przedłożone dokumenty nie potwierdzają jednak wadliwości stanowiska organów. W powołanym w przedmiotowym piśmie dowodzie nr 1 - Stanowisko w sprawie przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego z dnia 28 stycznia 2005 r. wskazano w jego podstawie art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 56 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy w szczególności: uczestniczenie w dopuszczeniu do użytku obiektów budowlanych, statków morskich, żeglugi śródlądowej i powietrznych oraz środków komunikacji lądowej. Drugi z powołanych przepisów stanowi z kolei, że Inwestor, w stosunku, do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Organy zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym. Zatem zarówno ten dokument jak i kolejne dotyczą zgodności danych inwestycji z przepisami prawa budowalnego. Według art. 28 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej państwowemu inspektorowi sanitarnemu przysługuje prawo do zgłoszenia sprzeciwu wobec uruchomienia wybudowanego lub przebudowanego zakładu pracy lub innego obiektu budowlanego, wprowadzenia nowych technologii lub zmian w technologii, dopuszczenia do obrotu materiałów stosowanych w budownictwie lub innych wyrobów mogących mieć wpływ na zdrowie ludzi – jeżeli w toku wykonywanych czynności stwierdzi, że z powodu nieuwzględnienia wymagań higienicznych i zdrowotnych określonych w obowiązujących przepisach mogłoby nastąpić zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Zgodność danej inwestycji z przepisami prawa budowlanego i brak sprzeciwu organów inspekcji sanitarnej (w zakresie istniejącego zagrożenia życia i zdrowia) przy oddaniu do użytkowania danego obiektu nie oznacza, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, że stanowisko organu co do nałożonego na skarżącą obowiązku jest wadliwe. Wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku nie musi przesądzać w żaden sposób o spełnianiu bądź nie wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy, których zapewnienie jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy. Trafnie wywodzi organ odwoławczy, że przepisy prawa budowlanego nie obejmują wymagań dotyczących spełnienia przez pracodawcę obowiązku zapewnienia pomieszczenia jadalni dla pracowników, i że każda kontrola sanitarna jest sprawdzeniem bieżącego stanu higieniczno - sanitarnego z obowiązującymi przepisami prawa. Trafnie również wywodzi Wojewódzki Inspektor Sanitarny, że konkretyzacja spełnienia obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy następuje dopiero w momencie zatrudnienia pracowników, od których ilości zależy, spełnienie wymogów, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia higieniczno-sanitarne, a także pomieszczenia pracy, co wynika wprost z niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych regulacji § 111 rozporządzenia w sprawie bhp. Także niedostrzeżenie w toku wcześniejszych kontroli w danym zakładzie pracy przez organ kontrolujący naruszenia wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy, nie może skutkować stwierdzeniem, iż takiego naruszenia nie można już wytknąć w toku kolejnej kontroli. Organ zobowiązany jest bowiem działać na podstawie i w granicach prawa, a wymogi zapewnienia przez pracodawcę odpowiednich warunków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy chronią przede wszystkim pracowników i mogą zostać wytknięte w każdym czasie, nawet w sytuacji, gdy pracodawca uzyskał pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, w którym odbywa się praca. Odnosząc się do dołączonych do pisma z dnia 26 listopada 2025 r. dokumentów zauważyć również wypada, że przedłożony przez Spółkę dokument w postaci zawiadomienia Państwowej Inspekcji Sanitarnej o zakończeniu budowy obiektu budowlanego (rozbudowa pomieszczenia magazynu surowców i pomieszczenia załadunku oraz rozładunku na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 17 grudnia 2018 r.) i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania oraz odpowiedź organu pochodzi z 2022 r., co w sposób oczywisty przeczy stanowisku skargi, iż "Zakład w formie obecnie obowiązującej funkcjonuje od ponad 20 lat". W piśmie z dnia 26 listopada 2025 r. wskazano również na okoliczność, że decyzja organu I instancji nie podaje prawidłowych danych. Wskazano, że na terenie zakładu znajdują się dwa pomieszczenia stołówki z szatnią. Prezes zarządu Spółki na rozprawie wskazał przy tym, że stołówka oznacz jadalnię. Wskazano także, że przejście do jadalni nie wynosi 100 m, ale około 8 – 9 m. Na rozprawie Prezes zarządu wyjaśnił także, że druga jadalnia była kontrolowana, ale została błędnie zaliczona do szatni, a tam są stoły i umywalki. Twierdzenia te nie znajdują jednak odzwierciedlenia w protokole z czynności kontrolnych z dnia 15 listopada 2024 r., w których brali udział przedstawiciele skarżącej – p. T. T. specjalista ds. BHP i ppoż. oraz A. Z. asystent zarządu, którzy też podpisali protokół, a odbiór protokołu kontroli potwierdził sam Prezes zarządu. Trafnie równie zauważył pełnomocnik organu, że ani w terminie na złożenie zastrzeżeń do protokołu kontroli ani na etapie postępowania administracyjnego, a nawet na etapie skargi skarżąca nie zgłaszała takich zarzutów. Jak podnosiła pełnomocnik organu na rozprawie do dnia rozpoznania sprawy Spółka nie wnioskowała również o zmianę przeznaczenia pomieszczenia szatni na jadalnię ani nie informowała organu o takiej zmianie. Z protokołu czynności kontrolnych jasno natomiast wynika, że pracodawca zapewnił następujące pomieszczenia higieniczno – sanitarne: - jadalnię typu I wyposażoną w stoły, miejsca siedzące, indywidualne szafki na posiłki własne, dwa czajniki elektryczne, zlewozmywak, umywalkę. Jadalnia zlokalizowana jest w części hali "starej chłodni" i przeznaczona dla wszystkich pracowników zakładu, Jednakże pracownicy komór K6, K7, tuneli T1, T2, T3, maszynowni, komór K12 i K13, aby skorzystać z dostępnej jadalni muszą wyjść na zewnątrz budynku i przejść placem (nieogrzewanym przejściem) ok. 100 m do budynku "starej chłodni", w którym znajduje się jadalnia; - szatnie damską wyposażoną w metalowe szafy typu bhp wraz z umywalnią; - dwie szatnie męskie wyposażone w metalowe szafy typu bhp wraz z umywalnią. Ponadto dla pracowników przeprowadzających prace dezynfekujące i oczyszczające środkami sklasyfikowanymi jaki powodujące poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu pracodawca zainstalował natrysk ratunkowy (prysznic bezpieczeństwa) do obmycia całego ciała. W sterowani instalacji amoniakalnej, gdzie odbywa się praca w narażeniu na substancje o działaniu toksycznym (amoniak) zainstalowano umywalkę z doprowadzoną do niej ciepłą wodą. Z akt sprawy wynika też, że w dniu 22 listopada 2024 r. Spółka złożyła pismo do organu kontrolującego dotyczące protokołu kontroli, w którym także nie kwestionowała dokonanych przez organ inspekcji sanitarnej ustaleń. W piśmie tym Spółka wskazywała jedynie, że rozmieszczenie budynków i usytuowanie jadalni nie narusza przepisów rozporządzenia w sprawie bhp, oraz że wymóg obudowanych, ogrzewanych przejść nie odnosi się do jadalni w kompleksie budynków [...]. W odpowiedzi udzielonej skarżącej (pismo organu z dnia 6 grudnia 2025 r.) trafnie organ I instancji wyjaśnił skarżącej, że "uzyskanie decyzji zatwierdzającej zakład przez tutejszy organ w rozszerzanym zakresie działalności na podstawie przepisów prawa żywnościowego nie oznacza "uzyskania dopuszczenia użytkowania przez Państwowego Inspektora Sanitarnego" w zakresie zagadnień bezpieczeństw i higieny pracy". Tym samym, nie sposób zarzucić organom wadliwość w ustaleniu stanu faktycznego. Jak dodatkowo wskazała pełnomocnik organu pomieszczenie szatni, które w ocenie skarżącej zostało błędnie zaklasyfikowane, zostało zdefiniowane jako szatnia z uwagi na sposób jego użytkowania. Te twierdzenia nie zostały przez skarżąca skutecznie podważone. Dołączona zaś do pisma z dnia 26 listopada 2025 r. dokumentacja zdjęciowa nie może przemawiać za zasadnością twierdzeń skarżącej, gdyż jak przyznał sam Prezes zarządu dotyczy ona jadalni zlokalizowanej w "starej chłodni", co do której kontrolujący nie mieli zastrzeżeń. Ponadto skarżąca nie może zapominać, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), co oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają, i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd nie dokonuje ustaleń faktycznych, lecz ocenia, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Oceny tej dokonuje w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego. Tymczasem przeprowadzona przez organ I instancji kontrola bezsprzecznie wykazała określone naruszenia przepisów prawa w zakładzie, dlatego też zaistniała podstawa do nałożenia na pracodawcę realizacji określonych wymogów. Słusznie wskazuje organ odwoławczy, że korzystanie przez pracowników z jadalni usytuowanej w budynku innym niż wykonywana przez nich praca, w świetle regulacji § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie bhp, nie może być przesłanką umożliwiającą zwolnienie skarżącej z wykonania prawem nałożonego obowiązku zapewnienia pomieszczenia jadalni w budynku, w którym znajdują się pomieszczenia pracy (tj. hale komory K6, K7, tunele T1, T2, T3, maszynownia oraz komora K13) lub w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem. Bezsprzecznie bowiem, w świetle mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, pracownicy "II części chłodni" powinni mieć zapewnioną odpowiednio zlokalizowaną jadalnię, by ułatwić pracownikom szybki, bezpieczny i właściwy do niej dostęp, co zabezpiecza również pracowników przed niekorzystnym działaniem warunków atmosferycznych czy też chorobami zakaźnymi i zakażeniami. Przy czym, w odniesieniu do twierdzeń skarżącej zawartych w piśmie z dnia 26 listopada 2025 r. i w skardze, zwrócić uwagę należy, że nie został na skarżącą nałożony obowiązek budowy nowego obiektu budowlanego. Na Spółkę został nałożony obowiązek zapewnienia osobom wykonującym pracę w pomieszczeniach zlokalizowanych w budynku "II części chłodni", tj. komór K6, K7, tuneli T1, T2, T3, maszynowni oraz hali (komory) K13 jadalni znajdującej się w budynku, w którym odbywa się praca albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, do którego wejście powinno prowadzić bezpośrednio z pomieszczeń, korytarzy lub dróg służących do komunikacji ogólnej. Nie został też na skarżącą nałożony kategoryczny obowiązek budowy przejścia pomiędzy budynkami. Nietrafne jest więc stanowisko skarżącej zawarte w piśmie z dnia 26 listopada 2025 r., że "PPIS zlokalizował tunel – przejście dla pracowników na drodze przeciwpożarowej i drodze ewakuacyjnej dla pracowników, w tym drzwi i przeznaczonych do ewakuacji ludzi w czasie wycieku amoniaku. Wybudowanie tunelu zablokowałoby 3 pary drzwi wjazdowych do komór i 3 pary drzwi wejściowych dla pracowników przez co uniemożliwiałoby załadunki towarów i zdezorganizowało prace zakładu. Organ nie uwzględnia, że zlokalizował obudowane przejście na drodze przeciwpożarowej i drodze ewakuacyjnej dla pracowników, przeznaczanej do ewakuacji w razie wycieku amoniaku." Skład orzekający w niniejszej sprawie zgadza się w pełni z organem, że to pracodawca decyduje, w jakiej formie doprowadzi do zapewnienia pomieszczenia higienicznostanitarnego jakim jest jadalnia, aby pomieszczenie to odpowiadało przepisom prawa. Zauważyć również należy, w kontekście argumentacji Spółki, że w decyzji organu I instancji nie ma mowy o ogrzewanym obudowanym przejściu. Mowa jest tylko o obudowanym przejściu, do którego wejście powinno prowadzić bezpośrednio z pomieszczeń, korytarzy lub dróg służących do komunikacji ogólnej. Regulacja § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia wprost stanowi, że pomieszczenia higienicznosanitarne powinny znajdować się w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane. Nie sposób też podzielić zarzutu Spółki co do niewykonalności decyzji organu I instancji. Skarżąca stawia zarzut braku fizycznej i prawnej możliwości wykonania nakazu i wątpliwości technicznego jej wykonania bliżej jednak tego zarzutu nie precyzując. Przy czym skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że każdy przedsiębiorca na etapie planowania swojego zamierzenia inwestycyjnego i planowanej działalności, która ma być prowadzona z wykorzystaniem pracowników powinien tak kształtować swoje zamierzenia by nie naruszyć przepisów bezpieczeństwie i higienie pracy. Jeżeli tego nie uczyni w odpowiednim czasie, nie może się zasłaniać trudnościami bądź niemożnością dokonania przebudowy istniejących budynków, by wymaganiom ww. przepisów sprostać. W świetle niebudzącej wątpliwości treści przepisów załącznika nr 3 do rozporządzania i wynikającej z tego przepisu alternatywny działania pracodawcy, należy zgodzić się z organem, że organ nie mógł kategorycznie wskazać, który sposób wykonania obowiązku zapewnienia jadalni ma wybrać pracodawca, jak też jaki typ jadali pracodawca ma zapewnić. Skonkretyzowanie w tym zakresie naruszałoby ustawową swobodę pracodawcy w realizacji jego obowiązków. Każdy rodzaj jadalni wiąże się bowiem z nałożeniem na pracodawcę dodatkowych obciążeń, i to pracodawca musi zdecydować, czy ma możliwości i środki, aby te obowiązki realizować. Z całą pewnością jednak, jak wynika z przepisów, pracodawca zobowiązany jest zapewnić jadalnię typu podstawowego, czyli typu I i taką, jak wynika z protokołu kontroli, w budynku "starej chłodni" skarżąca zapewnia, i co do spełnienia przez nią wymogów nałożonych rozporządzeniem organ nie miał zastrzeżeń. Organ nie zakwestionował prawidłowości działań pracodawcy w tym zakresie. Sama skarżąca też wskazując w piśmie z dnia 26 listopada 2025 r., że dysponuje 2 pomieszczeniami jadalni wskazywała na parametry adekwatne do jadalni typu I - łączna powierzchnia 2 pomieszczeń 166, 01 m2 dzielona przez 1.1 m (norma z § 31 załącznika 3 do rozporządzenia), co daje 150,92 miejsc dla pracowników. Przy czym jak wskazano taki stan faktycznie nie wynika z akt. Przypomnieć ponownie skarżącej należy, że § 111 rozporządzenia w sprawie bhp wprost stanowi, iż pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana. Z treści przepisów rozporządzenia nie wynikają natomiast żadne podstawy umożliwiające nałożenie na pracodawcę obowiązku zapewnienia określonego typu jadalni. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej jako organy kontrolujące nie wskazują zatem i nie mogą wskazywać stronie sposobu wykonania obowiązków zawartych w decyzji. Organy sprawujące nadzór wskazują jedynie stronie jakich przepisów prawa nie wykonała lub do jakich przepisów się nie dostosowała. Natomiast to pracodawca jako podmiot profesjonalny decyduje w jaki sposób ma dostosować i realizować obowiązujące przepisy prawa w prowadzonej przez siebie działalności, stosownie do posiadanych zasobów oraz istniejących uwarunkowań. Zdaniem sądu organy dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego opartej o właściwie ustalony stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa, Zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości i bezsprzecznie wskazuje, że strona nie dopełniła obowiązku zapewnienia osobom wykonującym pracę w pomieszczeniach zlokalizowanych w budynku "II części chłodni", tj. komór K6, K7, tuneli T1, T2, T3, maszynowni oraz hali (komory) K13 jadalni znajdującej się w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, do którego wejście powinno prowadzić bezpośrednio z pomieszczeń, korytarzy lub dróg służących do komunikacji ogólnej. Powołane natomiast w skardze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogą mieć przełożenia na wynik sprawy niniejszej, albowiem zapadły w innych okolicznościach faktycznych i prawnych. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.