III SA/Lu 257/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu czasowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący w piśmie z 8 czerwca 2011 r. zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od tej opłaty. Wniosek powyższy został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym do skarżącego skierowano wezwanie do wypełnienia urzędowego formularza wniosku. Skarżący w zakreślonym terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zakreślając, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, że ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Ciężar wykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. spoczywa bowiem na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy, co oznacza, że to strona ma wykazać, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Podkreślić również należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/ oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz pełnoletnią, uczącą się córką, przy czym zaznaczył, że posiada rozdzielność majątkową z żoną. Skarżący podał, że w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2, a poza tym nie posiada innych nieruchomości, jak też żadnych zasobów finansowych. Odnośnie dochodów rodziny skarżący wykazał, że osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł brutto, zaś żona uzyskuje dochód z tytułu pracy w parafii w [...] w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Skarżący wykazał następujące stałe miesięczne wydatki gospodarstwa domowego: czynsz mieszkaniowy – [...] zł; energia elektryczna – [...] zł; gaz – [...] zł; opał – [...] zł w sezonie grzewczym (w rozliczeniu miesięcznym – [...] zł); telefon – [...] zł za 3 miesiące (w rozliczeniu miesięcznym – [...] zł). Z powyższego wynika, że miesięczne, wykazane przez skarżącego koszty utrzymania jego gospodarstwa domowego wynoszą [...] zł. Oświadczenie skarżącego zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny jego możliwości płatniczych, brak było bowiem dokładnych informacji o wysokości aktualnych dochodów osiąganych przez niego i jego żonę podanych w kwotach brutto i netto, jak też o posiadanym przez żonę majątku. Z tego powodu skarżący, w trybie art. 255 p.p.s.a., został wezwany do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, poświadczających jego i małżonki sytuację majątkową i finansową. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący nadesłał dokumenty potwierdzające wysokość jego aktualnych dochodów, natomiast odnośnie dochodów małżonki przesłał jedynie zaświadczenie urzędu skarbowego z dnia [...] r. o wysokości dochodów osiągniętych przez żonę w 2010 r. W piśmie z dnia 19 lipca 2011 r. oświadczył natomiast, że posiada rozdzielność majątkową z żoną (co potwierdza przesłana jako dodatkowy dokument źródłowy, umowa o ustanowieniu rozdzielności małżeńskiej majątkowej od [...] r. (akt notarialny z [...] r.). Stwierdził również, że z powodu rozdzielności majątkowej z żoną i okresu urlopowego w jej pracy nie może przedstawić zaświadczenia o zarobkach żony. W oparciu o przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów, sytuację majątkową i finansową skarżącego i jego rodziny, uznać należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest przyznawane osobom, które ze względu na sytuację życiową (np. brak dochodów), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że obecna jego sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada stabilną sytuację finansową, bowiem osiąga stały dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę. Dochód ten jest większy, niż określony przez skarżącego w urzędowym formularzu wniosku na kwotę [...] zł brutto. Jak wynika bowiem z zaświadczenia zakładu pracy skarżącego z dnia [...] r., średni miesięczny dochód z okresu ostatnich trzech miesięcy wyniósł [...] zł brutto i [...] zł netto. Ponadto jak wynika z wyciągu bankowego z rachunku bankowego skarżącego za okres od 1 kwietnia do 30 czerwca 2011 r., na jego konto comiesięcznie wpływały znaczne kwoty pieniężne przelewane przez jego żonę ( np. w dniu [...] r. kwota [...] zł; w dniu [...] r. kwota [...] zł), jak też z innego tytułu – za zakup materiałów budowlanych w dniu [...] r. – kwota [...] zł. Z powyższego wynika, że małżonka skarżącego regularnie zasila jego konto bankowe oraz że są to kwoty znacznie przekraczające jej wynagrodzenie uzyskiwane z pracy w parafii w [...] ([...] zł netto miesięcznie). Oceniając możliwości płatnicze skarżącego, nie można pominąć faktu, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim i jak wykazał w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (rubryka nr 6) pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Z tego powodu, mimo pozostawania w rozdzielności majątkowej ż żoną, dochody żony należy również brać pod uwagę przy ocenie jego zdolności płatniczych. Przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), zwanej dalej k.r.o., małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny. Obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami rozciąga się również na prowadzenie postępowania sądowego. Z obowiązku tego nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej, bowiem w świetle przepisów prawa rodzinnego, rozdzielność majątkowa małżeńska dotyczy zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich oraz samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami, a nie wzajemnych obowiązków małżeńskich (por. postanowienie NSA z 23 lipca 2009r. I FZ 272/09 LEX 552228). Mimo, że skarżący nie przedstawił aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej żony, to na podstawie wynikających z nadesłanego wyciągu bankowego operacji finansowych, dokonywanych przez jego żonę, można wnioskować, iż sytuacja ta jest dobra. Mając na względzie wielkość dokonywanych przez nią na konto męża wpłat pieniężnych, zasadne jest przyjęcie, że może ona uczestniczyć w kosztach postępowania sądowego prowadzonego przez jej męża, zgodnie z obowiązkiem wzajemnej pomocy, wynikającym z przepisów k.r.o. W konkluzji stwierdzić należy, że skarżący nie spełnił przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Skarżący nie wykazał bowiem, aby sytuacja majątkowa i finansowa jego i rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym była na tyle trudna, iż uiszczenie kosztów sądowych w tej sprawie (każdorazowo nie przekraczających kwoty 100,00 zł) doprowadziłoby do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego i rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.