III SA/Lu 265/07
WyrokWSA w Lublinie2007-09-18
Skład orzekający: Maria Wieczorek, Jerzy Marcinowski, Marek Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku żołnierza zawodowego, którego postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby zostało wszczęte przed dniem 1 lipca 2004 r., a termin zwolnienia przypada po tej dacie, należności pieniężne z tytułu odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop powinny być naliczane według przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, czy według przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych?Ratio decidendi
Sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r., prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych. Dotyczy to również należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Jeśli postępowanie w sprawie zwolnienia zostało wszczęte przed 1 lipca 2004 r., nawet jeśli ostateczna decyzja zapada po tej dacie, stosuje się przepisy obowiązujące w momencie wszczęcia postępowania, co oznacza naliczenie należności według ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy.Stan faktyczny
Skarżący, chorąży sztabowy T. U., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 sierpnia 2004 r., na podstawie wypowiedzenia stosunku służbowego z października 2003 r. i rozkazu personalnego z stycznia 2004 r. Należności pieniężne z tytułu odprawy i ekwiwalentu za urlop zostały mu wypłacone na podstawie ustawy z 1974 r. Skarżący domagał się ponownego naliczenia tych należności zgodnie z ustawą z 2003 r., argumentując, że postępowanie zostało zakończone po wejściu w życie nowej ustawy. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o odmowie ponownego naliczenia, wskazując, że postępowanie zostało wszczęte przed 1 lipca 2004 r.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 września 2007r. sprawy ze skargi T. U. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] . w przedmiocie odmowy ponownego naliczenia należności z tytułu odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oddala skargę
Decyzją dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. U. od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień Nr [...] z dnia [...] o odmowie ponownego naliczenia należności z tytułu odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz wypłaty różnicy w stosunku do należności naliczonych na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t. jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 63, poz. 693 ze zm.) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia [...] września 2004 r., Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Organ odwoławczy wskazał, że stan faktyczny ujęty w decyzji organu I instancji jest bezsporny. Chor. szt. T. U. z dniem [...] sierpnia 2004 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez Dowódcę Śląskiego Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] października 2003 r. i wydanego w celu jego realizacji Rozkazu Personalnego Dowódcy Okręgu Wojskowego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 10, poz. 55 ze zm.). Upływ okresu wypowiedzenia stosunku służbowego skarżącego przypadał natomiast na czas obowiązywania ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej skarżącemu wypłacono należności pieniężne na podstawie art. 17 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, tj. pełną odprawę w wysokości 500% miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym; ekwiwalent pieniężny za 30 dni urlopu wypoczynkowego za 2004 r. oraz 10 dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego za 2004 r. nie wykorzystanego z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim. - w sumie 40 dni urlopu wypoczynkowego za rok 2004.
W świetle art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r. prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych. Zgodnie z tym przepisem żołnierze zawodowi, wobec których przed dniem 1 lipca 2004 r. wszczęto i niezakończono postępowania w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, w przypadku, gdy termin zwolnienia przypadać będzie po 1 lipca 2004 r. otrzymują z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej należności pieniężne ustalone wg zasad określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, z uwzględnieniem zwaloryzowanych składników uposażenia. Wypłata należności finansowych przysługujących z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest bowiem ściśle związana z faktem wypowiedzenia stosunku służbowego i nie może być rozpatrywana w oderwaniu od tego wypowiedzenia ani podstawy prawnej jego dokonania. Zatem zastosowanie przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jako podstawy zwolnienia, pociąga za sobą w konsekwencji konieczność stosowania przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, do naliczenia należności pieniężnych, z uwagi na fakt, że odprawa i ekwiwalent za niewykorzystany urlop są świadczeniami przysługującymi w ramach rozciągniętego w czasie procesu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Fakt, że definitywny skutek wypowiedzenia nastąpił pod rządami nowej ustawy pragmatycznej jest w tym wypadku bez znaczenia, gdyż istotne znaczenie ma tutaj nie moment zakończenia, lecz rozpoczęcia procesu zwolnienia, jako dającego początek całemu postępowaniu i wszelkim uprawnieniom z nim związanym.
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej skarżącego wszczęte zostało wypowiedzeniem stosunku służbowego dokonanym przez organ wojskowy i potwierdzone Rozkazem Personalnym Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. Postępowanie to objęło wszystkie kwestie związane ze zwolnieniem, a co za tym idzie sprawy wysokości i wypłaty wszelkich należności finansowych przysługujących w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Proces zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej, który nie kończy się wraz z wręczeniem wypowiedzenia i wydaniem Rozkazu Personalnego o zwolnieniu, uzasadnione jest więc zastosowanie art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wobec żołnierzy zawodowych, w stosunku do których przed dniem 1 lipca 2004 r. wydano ostateczne decyzje o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, jeżeli termin tego zwolnienia przypada po dniu 1 lipca 2004 r. Wypłata skarżącemu przysługujących w dniu zwolnienia należności nastąpiła w dniu upływu okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej określonego w Rozkazie Personalnym i została dokonana z urzędu jako rezultat zakończenia procesu zwolnienia wyżej wymienionego ze służby. Tym samym brak jest podstaw prawnych do zastosowania przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w celu określenia wysokości odprawy i ekwiwalentu.
Organ I instancji wskazał, że powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 7 września 2006 r. (sygn. akt I OSK 363/06).
Organ II instancji uznał, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zaskarżona decyzja winna zostać utrzymana w mocy. Organ przyjął, że postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej wszczęte zostało wypowiedzeniem stosunku służbowego dokonanym przez organ wojskowy i potwierdzonym rozkazem personalnym Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., postępowanie to objęło wszystkie kwestie związane ze zwolnieniem, a więc sprawy wysokości i wypłaty wszelkich należności pieniężnych przysługujących w związku ze zwolnieniem ze służby. W takim stanie faktycznym nie ma bowiem podstaw prawnych do zastosowania przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w celu określenia wysokości oprawy i ekwiwalentu.
Od powyższej decyzji skarżący odwołał się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący zarzuca naruszenie prawa materialnego:
1. Naruszenie treści art. 7 kpa polegające na nie podjęciu kroków mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy.
2. Naruszenie treści art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez brak podstaw do zastosowanie tego przepisu.
3. Naruszenie treści art. 94 i 95 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez nie naliczenie należności zgodnie z tymi przepisami.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w 2003 r. otrzymał wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej. Decyzja o wypowiedzeniu mi stosunku służbowego stała się ostateczna w styczniu 2004 r. Dowódca Okręgu Wojskowego mógł wydać rozkaz o zwolnieniu ze służby wyłącznie na podstawie decyzji ostatecznej, co też uczynił w dniu [...] stycznia 2004 r. w Rozkazie Personalnym Nr [...]. Bezpodstawne jest zatem powoływanie się przez organy wojskowe na art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Z dniem 1 lipca 2004 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w tym okresie skarżący pozostawał w dyspozycji Wojskowego Komendanta Uzupełnień. Zgodnie z art. 171 ust. 1 pkt 3 znowelizowanej ustawy pełnił dalej zawodową służbę wojskową. Tym samym skarżący uznaje, że został objęty działaniem znowelizowanych przepisów dotyczących służby wojskowej, w tym uposażenia, co wynika z art. 178 ust. 1 ustawy, która obowiązywała już w dniu zwolnienia ze służby, czyli w dniu [...] sierpnia 2004 r.
Skarżący podnosi również, że organ wojskowy nie rozstrzygnął sprawy należności finansowych należnych w związku ze zwolnieniem ze służby na drodze decyzji administracyjnej. Sprawy zakresu należności finansowych mają charakter administracyjny i winny tak być załatwiane, co potwierdza Departament Kadr MON w dołączonym do skargi piśmie. Tak więc sprawy należności finansowych są odrębnym postępowaniem administracyjnym a ponieważ były rozpatrywane po dniu 1 lipca 2004 r. właściwą ustawą jest ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11 września 2004 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Organ wyjaśnił dodatkowo, że w dniu 1 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok (sygn. akt II SA/Wa 311/04), uchylający decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku zawodowej służby wojskowej. Na podstawie tego wyroku skarżący został przywrócony do zawodowej służby wojskowej z dniem uprawomocnienia się orzeczenia sądu, tj. 14 marca 2006 r.
W dniu [...] stycznia 2007 r. skarżący złożył do Wojskowego Komendanta Uzupełnień wniosek w sprawie roszczenia finansowego, w którym kwestionował zasadność wypłaty w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t. jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 63, poz. 693 ze zm.) należności finansowych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] sierpnia 2004 r., domagając się równocześnie ponownego naliczenia i wypłaty odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 179, poz. 1750 ze zm.). Na podstawie tego wniosku organy obu instancji wydały decyzje administracyjne wskazane na wstępie, będące przedmiotem niniejszej skargi.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ administracji stwierdza, iż chybiony jest zarzut naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Biorąc bowiem pod uwagę okoliczności powołane w uzasadnieniu obu decyzji stwierdzić należy, że stan faktyczny i prawny sprawy podlegał wyczerpującej i wszechstronnej analizie. Wszelkie okoliczności faktyczne w przedmiotowej sprawie były wyjaśnione w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia przez organ prowadzący postępowanie w pierwszej instancji i postępowanie odwoławcze.
Istotna w przedmiotowej sprawie jest okoliczność, iż w momencie wypłaty kwestionowanych należności skarżący nie podważał ich zasadności. Nie można przy tym zgodzić się z twierdzeniem, iż nie posiadał należnej informacji o otrzymanych świadczeniach, skoro zostały mu one wypłacone przez organ wojskowy.
Z kolei w kwestii zasadności stosowania art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a w konsekwencji art. 17 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy w przedmiocie naliczenia świadczeń finansowych przysługujących i wypłaconych w związku ze zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 sierpnia 2004 r., organ w pełni podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Treść art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179 poz. 1750 ze zm.) ma jednoznaczną treść - sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r., prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych. Ustawę tę stosuje się do określania zasad otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych oraz zasad zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (art. 1 ust. 4 i 5 ustawy).
Oznacza to, że tylko postępowania wszczęte po dniu 1 lipca 2004 r. prowadzi się na podstawie ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Postępowania wszczęte przed dniem 1 lipca 2004 r. prowadzone są na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Mimo więc, że ostateczne rozstrzygnięcia w tych sprawach mogą zapadać po dniu wejścia w życie nowej ustawy, nie będzie miała ona zastosowania w sprawach już toczących się.
Sekwencja zdarzeń w niniejszej sprawie też nie budzi wątpliwości – decyzja organu I instancji w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej została wydana w dniu [...] przez Dowódcę Okręgu Wojskowego, a następnie toczyło się postępowanie odwoławcze oraz sądowo – administracyjne. Tym samym bezsporne jest, że sprawa została wszczęta przed dniem 1 lipca 2004 r.
Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny (w wyroku I OSK 363/06 z dnia 7 września 2006 r.) postępowanie w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej dotyczy wszystkich kwestii z tym związanych, a więc nie tylko samego ustania służby, lecz również należności pieniężnych z tym związanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie niniejszym w pełni podziela to stanowisko.
Tym samym niezasadne są zarzuty podnoszone przez skarżącego. Nie można bowiem uwzględnić zarzutu naruszenia treści art. 7 kpa polegającego w ocenie skarżącego na nie podjęciu kroków mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy. Przepis ten nakazuje dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a ten w sprawie nie budzi wątpliwości.
Skoro zaś organy nie naruszyły treści art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, i słusznie uznały, że podstawą prawną załatwienia sprawy są przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w konsekwencji nie mogły zastosować art. 94 i 95 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Nie stwierdzając zaś uchybień postępowania ani nieprawidłowej interpretacji norm prawa materialnego, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło