III SA/Lu 272/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędzia WSA Jerzy Drwal (spr.),, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi R.D. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi R.K. kwotę [...] złotych, w tym [...] złotych tytułem podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oraz kwotę [...] zł. tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. ( Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2008 r. ( Nr [...]), dotyczącą wymeldowania R. D. z pobytu stałego z lokalu przy ul. L. w L. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynikało, że sprawa wymeldowania R.D. była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2007 r. o sygn. akt III SA/Lu 551/06 uchylona została wcześniejsza decyzja Wojewody z dnia [...] października 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2006 r. w przedmiocie wymeldowania skarżącego z lokalu położonego przy ul. L. W dalszym toku postępowania w tej sprawie decyzją z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] (decyzja ta datowana jest [...] września 2006 r., co należy uznać za oczywistą omyłkę organu z uwagi na okoliczności rozpoznawanej sprawy) Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2006 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po uzupełnieniu materiału dowodowego, decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2008 r. R. D. został wymeldowany z wyżej wymienionego lokalu. W uzasadnieniu skarżonej obecnie decyzji Wojewoda podał, że organ administracji - stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - na wniosek strony lub z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wyjaśnił przy tym, że przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu, a to oznacza, że w sprawie o wymeldowanie organ obowiązany jest do ustalenia, czy występuje okoliczność faktycznego opuszczenia lokalu. Organ odwoławczy podniósł, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe wykazało, iż skarżący nie zamieszkiwał pod adresem zameldowania przed ostatnim aresztowaniem, które miało miejsce w dniu [...] kwietnia 2006 r. Jak wynika z pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. z dnia [...] stycznia 2008 r. R. D. ubiegał się o udzielenie mu pomocy w okresie od [...] do [...] r. i jako miejsca pobytu wskazywał wiele miejsc na terenie L., a w ostatnim swoim podaniu z dnia [...] stycznia 2006 r. przed aresztowaniem oświadczył, że zamieszkuje na stancji przy ul. B. w L. Oznacza to, że życie osobiste R. D. koncentrowało się w tym lokalu, a nie pod adresem zameldowania. Wojewoda argumentował dalej, że nie można dać wiary twierdzeniom skarżącego, że lokale wskazywane w podaniach składanych do MOPR – u nie były rzeczywistymi miejscami pobytu, skoro złożone przez skarżącego oświadczenia wywołują skutki prawne. Jeśli skarżący twierdzi, że nie zamieszkiwał w wynajętych lokalach, powinien je wskazywać jako adresy do korespondencji, a nie jako miejsca pobytu. Wojewoda wyjaśnił, że postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało zgodnie z zaleceniami Sądu. Zatem chybiony jest zarzut, iż decyzja organu I instancji jest oparta na niepełnym materiale dowodowym. Wojewoda przyznał, że przeprowadzenie dowodu z zeznań matki skarżącego było niemożliwe, gdyż zmarła ona. Niemożliwym było również przeprowadzenie dowodu z zeznań pracodawców, u których skarżący rzekomo pracował od wczesnych godzin rannych do późnych popołudniowych bowiem skarżący nie wskazał tych pracodawców. W tych okolicznościach – zdaniem organu odwoławczego - wiarygodne są zeznania świadków, którzy przebywali w kamienicy, w której znajduje się przedmiotowy lokal, ponieważ są one spójne z wykazem adresów podawanych przez samego skarżącego w podaniach kierowanych przez niego do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Wojewoda argumentował dodatkowo, że skarżący przed osadzeniem w zakładzie karnym nie zamieszkiwał pod adresem zameldowania w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych. Wobec tego utrzymywanie zameldowanie skarżącego byłoby sprzeczne z celem tej ustawy wymienionym w art. 9 ust. 2. W skardze do Sądu R. D. zarzucił, że decyzja Wojewody jest niesłuszna i bardzo krzywdząca, zwracając jednocześnie uwagę, iż nie przeprowadzono rzetelnej analizy materiału dowodowego. We wnioskach domagał się uwzględnienia skargi oraz przyznania mu lokalu zastępczego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że organ administracji, na wniosek strony lub z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodzić się trzeba z Wojewodą, że przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem. Powyższa regulacja w powiązaniu z pozostałymi przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oznacza, że ewidencja ludności służy do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza informacji i wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji w przedmiocie wymeldowania, jeżeli przestaje ona obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan rzeczy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 561/05, publ. LEX 194344). Bezspornym jest w sprawie, że skarżący był zameldowany na pobyt stały w lokalu położonym przy ul. L. w L. Z prawidłowo poczynionych ustaleń przez organ wynika, ze skarżący nie zamieszkiwał pod tym adresem. Dowodzi tego zgromadzony materiał dowodowy. We wniosku z dnia [...] marca 2006 r. (k. 2 akt adm.), J. D., matka skarżącego podała, że jej syn nie przebywa pod tym adresem, po opuszczeniu zakładu karnego, do chwili obecnej. Wskazała również, że nie jest jej znane miejsce pobytu syna, gdyż "przebywa i mieszka w różnych miejscach L. i poza L.". Wyjaśnienia J. D. zgodne są w tym zakresie z ustaleniami kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Komisariat Policji w L. Ustalenia te wskazują, że R. D. nie zamieszkiwał w spornym lokalu od [...] r. Mieszkają w nim natomiast matka i brat skarżącego, którzy nie wpuszczali go do mieszkania od [...] r. Ustalenia te udokumentowane zostały pismem Komendanta Komisariatu Policji w L. z dnia [...] lipca 2006 r. (k 24 akt adm.). Są one zgodne z treścią wyjaśnień S. K., który w dniu [...] czerwca 2006 r. w czasie przesłuchania podał do protokółu (k. 16 akt adm.), że poznał R. D. w [...] r. podczas remontu lokalu w kamienicy. Stwierdził, że praktycznie od wielu lat nie zamieszkuje w kamienicy, a po opuszczeniu zakładu karnego od [...]r. widział skarżącego tylko 1 – 2 razy, jak pojawił się u matki. Już te okoliczności jednoznacznie wskazywały, że skarżący nie przebywał w spornym lokalu. Potwierdzają to pozostałe dowody zebrane w rozpoznawanej sprawie. Organ słusznie – zdaniem Sądu – powołuje się na informację uzyskaną od Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. z dnia [...] stycznia 2008 r. (k. 92 akt adm.) której wynika między innymi, że skarżący podawał różne adresy pobytu na terenie L. ( sześć adresów w L., siódmym był adres do korespondencji – lokal przy ul. W.), a ostatnio złożone podanie o udzielenie pomocy z dnia [...] stycznia 2006 r. wskazywało, że miejscem pobytu jest lokal położony przy ul. B. w L. Stąd zasadna jest argumentacja Wojewody, że życie osobiste skarżącego koncentrowało się nie pod adresem zameldowania przy ul. L. w L. i nie można dać wiary wyjaśnieniom skarżącego, iż lokale podawane w podaniach do MOPR – u nie były miejscami rzeczywistego pobytu. Dane uzyskane z zakładów karnych, w których skarżący przebywał świadczą, że zwolniono go warunkowo w dniu [...] maja 2003 r. Informacja ta znajduje potwierdzenie w piśmie Centralnego Zarządu Służby Więziennej w W. z dnia [...] lutego 2008 r. ( k. 99 akt adm.). Skarżący został osadzony w zakładzie karnym w dniu [...] kwietnia 2006 r., czego dowodzi pismo Aresztu Śledczego w L. z dnia [...] października 2006 r. Wskazuje ono również, że przewidywany koniec kary przypada na dzień [...] kwietnia 2014 r. (k.63 akt adm.). Zatem Wojewoda logicznie rozumuje, że skarżący przed osadzeniem w zakładzie karnym nie zamieszkiwał w spornym lokalu przy ul. L. w L. W tych okolicznościach prawidłowa jest ocena zgromadzonego materiału dowodowego, wnioski z niej wynikające są logiczne skoro wyjaśnienia świadka S. K. oraz pisemne wyjaśnienia J. D. z dnia [...] marca 2006r. są w tym zakresie spójne. Dowody te nie są w żadnym stopniu sprzeczne, wręcz przeciwnie wzajemnie się uzupełniają i tworzą jasny obraz sytuacji jaka miała miejsce w okresie od [...] maja 2003 r. do dnia [...] kwietnia 2006 r., kiedy skarżący przebywał na wolności. W ocenie Sądu, Wojewoda zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Dokonał też wnikliwej analizy tego materiału – stosownie do treści art. 80 kpa, znajdującej odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która spełnia wymagania przewidziane w art. 107 § 3 kpa. W tym miejscu należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe nie było wolne od wad, o czym świadczy fakt, że organ nie przeprowadził wszystkim możliwych dowodów. I tak na przykład nie przesłuchał L. C. na okoliczność pobytu skarżącego w lokalu przy ul. B. w L. ( wezwanie dla tego świadka zwrócono organowi z adnotacją poczty "awizowano powtórnie" i "nie podjęto w terminie" (k. 102 akt adm.). Organ nie przesłuchał w charakterze świadka również M. D., brata skarżącego ponieważ nie odbierał on korespondencji kierowanej na adres L. (k. 100 akt adm.). Nie przesłuchano też pracodawcy skarżącego M. Z. prowadzącego firmę "[...]". Pracodawca miał potwierdzić, że skarżący pracował od wczesnych godzin rannych do późnych po południu, stąd osoby korzystające z lokali usytuowanych w kamienicy przy ul. L. mogły go nie widzieć jak przebywał w spornym lokalu. W tym przypadku nie można jednak obwiniać organu bowiem skarżący nie wskazywał swoich pracodawców, gdyż nie "chciał ich w to mieszać". Pracodawcę wskazał dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Uchybienia te nie podważają wyrażonej wcześniej oceny o legalności zaskarżonej decyzji i nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Na marginesie trzeba zauważyć, że organ nie mógł przesłuchać matki skarżącego, gdyż zmarła ona w listopadzie 2006 r. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone nierzetelnie, należy wyjaśnić, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał na merytoryczne rozstrzygnięcie organu w przedmiocie wymeldowania skarżącego. Ubocznie należy wyjaśnić, odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie mu lokalu zastępczego, że sądy administracyjne kontrolują legalność rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej. Nie rozpoznają natomiast takich wniosków i nie orzekają o przyznaniu prawa do lokalu Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w przedmiocie wynagrodzenia należnemu profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego uzasadnia przepis art. 250 cyt. ustawy.