III SA/Lu 275/17

WyrokWSA w Lublinie2017-11-08

Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym i umową ATP może zostać nałożona, jeśli pojazd posiadał świadectwo ATP wydane w innym kraju, ale nie było ono ważne w Polsce zgodnie z przepisami umowy ATP?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Świadectwo ATP wydane w innym kraju, nawet jeśli było ważne w dacie kontroli, nie było uznawane w Polsce po upływie trzech miesięcy od rejestracji pojazdu w Polsce, zgodnie z postanowieniami umowy ATP. Brak ważnego świadectwa ATP wydanego przez właściwe władze kraju rejestracji stanowi naruszenie przepisów, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez aktualnego świadectwa ATP. Kontrola wykazała, że naczepa, zarejestrowana w Polsce w 2011 r., posiadała świadectwo ATP wydane w Niemczech w 2011 r., które było ważne do 2017 r. Jednakże, zgodnie z umową ATP, świadectwo wydane w innym kraju było ważne w Polsce tylko przez trzy miesiące od daty rejestracji pojazdu. Po tym terminie, spółka nie uzyskała nowego świadectwa od polskich władz. Spółka skarżyła decyzję organów celnych, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Referent Paulina Nagajek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi P. T.-H. "T. " spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa [...] "[...]" Spółka z ograniczą odpowiedzialnością z siedzibą w [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2016 r. poz. 1907), dalej także jako "u.t.d.". Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu 11 września 2015 r. w Oddziale Celnym w [...] przeprowadzono kontrolę dokumentów, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, okazanych przez V., kierowcę ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rej. [...] z naczepą ciężarową chłodnią marki [...] o numerze rej. [...]. W czasie kontroli stwierdzono brak aktualnego świadectwa, wymaganego zgodnie z Umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzoną w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 667), powoływaną dalej także jako "umowa ATP", w związku z czym organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli wykonano kserokopie okazanych dokumentów oraz dokumentację fotograficzną tabliczki znamionowej ATP (Approval Number: [...]) oraz sporządzono protokół. Kierowca nie wniósł zastrzeżeń do protokołu. Decyzją z dnia [...] września 2016 r. organ I instancji nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytoczył treść art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c u.t.d., z którego wynika obowiązek posiadania i okazywania przez kierowcę pojazdu wykonującego przewóz drogowy, w tym także międzynarodowy transport drogowy, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi świadectwa wymaganego zgodnie z umową ATP. Umowa ATP została ratyfikowana przez Polskę w dniu 8 stycznia 2015 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 września 2013 r. i opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 14 maja 2015 r. Umowa ATP określa zasady wykonywania międzynarodowych przewozów niektórych szybko psujących się artykułów żywnościowych przy wykorzystaniu specjalnych środków transportu. Potwierdzeniem spełnienia przez pojazd warunków wymaganych przepisami umowy ATP jest świadectwo zgodności z normami, wydane przez właściwą władzę na odpowiednim formularzu. Świadectwo lub jego fotokopia powinno znajdować się w pojeździe i być okazywane na każde żądanie kontrolujących. Zgodnie z punktem 3 załącznika 1 dodatku 1, zawierającego postanowienia dotyczące kontroli zgodności z normami dla środków transportu, certyfikat zgodności z normami wydawany jest przez właściwą władzę w kraju, w którym środek transportu ma zostać zarejestrowany oraz przyjęty do ewidencji na formularzu odpowiadającym wzorowi przedstawionemu w dodatku 3 do niniejszego załącznika. Generalną zasadą jest wzajemne uznawanie ważności świadectw zgodności przez strony umowy ATP. Jednak w przypadku środka transportu przeniesionego do innego kraju będącego także stroną umowy ATP, certyfikat ATP wydany przez upoważnione władze kraju produkcji lub w przypadku środków transportu w eksploatacji, upoważnione władze kraju rejestracji traktowany jest jako warunkowy i jest ważny przez okres trzech miesięcy. Organ wyjaśnił, że naczepa, którą kontrolowano w niniejszej sprawie, została zarejestrowana w Polsce 6 lipca 2011 r. Certyfikat ATP powinien być zatem wydany przez właściwą władzę Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu okoliczności okazania przez kierowcę kontrolowanego pojazdu, poświadczonego notarialnie dokumentu ATP nr [...], wystawionego przez niemiecką stację badawczą, ważnego w dacie kontroli (okres ważności do maja 2017 r.), organ odwoławczy wskazał, że świadectwo zgodności zostało wydane w dniu 9 maja 2011 r. (to jest po dniu 2 stycznia 2011 r ), a zatem nie może zostać uznane za ważny na podstawie dodatku 3 załącznika 1 do Umowy ATP, jak też na podstawie punktu 3 lit. b dodatku 1 załącznika 1 do Umowy ATP w związku z upływem terminu określonego w tym przepisie (data rejestracji naczepy w Polsce – 6 lipca 2011 r.). Spółka przed dniem 15 maja 2015 r. nie miała obowiązku posiadania świadectwa ATP wydanego przez władze RP (kraju rejestracji) jednak od dnia 15 maja 2015 r. do dnia 11 września 2015 r. upłynął termin dłuższy od trzech miesięcy. Z dniem 15 sierpnia 2015 r. świadectwo niemieckie ostatecznie utraciło swoją ważność. Stanowisko powyższe nie pozostaje w sprzeczności z treścią tego dokumentu który wskazuje datę 05/2017 gdyż wskazany termin nie uwzględnia wszystkich regulacji Umowy ATP, o których była już mowa wyżej. Nie może być w niniejszej sprawie zastosowany sześciomiesięczny termin warunkowej ważności świadectwa bowiem w dniu kontroli wersja umowy ATP z dnia 30 września 2015 r. nie obowiązywała. Organ odwoławczy podkreślił, że podczas kontroli kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał na żądanie organu dokonującego kontroli dokumentu świadectwa zgodności z normami wystawionego przez właściwe władze kraju rejestracji pojazdu, wymaganego przepisami Umowy ATP. Umieszczona na kontrolowanym pojeździe tabliczka ATP zawierająca numer dopuszczenia w Niemczech, również nie mogła być uznana za odpowiednik wymaganego certyfikatu ATP wystawionego przez właściwe władze kraju rejestracji pojazdu. Brak świadectwa ATP dla kontrolowanej naczepy o numerze identyfikacyjnym [...], wydanego przed dniem 11 września 2015 r. przez właściwą władzę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako kraju rejestracji pojazdu, potwierdza także brak tego dokumentu w spisie certyfikatów ATP wydanych przez polskie stacje badań uprawnione do wydawania certyfikatów ATP, to jest Centralny Ośrodek Chłodnictwa COCH w [...] oraz Instytut Maszyn Roboczych i Pojazdów Samochodowych Politechniki [...]. Wobec czego, w rozpatrywanej sprawie międzynarodowy przewóz drogowy towaru wykonywany był bez świadectwa zgodności wymaganego przepisami Umowy ATP. Umowę przewozu w niniejszej sprawie stanowił międzynarodowy list przewozowy CMR nr [...] z dnia 10 września 2015 r., zgodnie z którym przewoźnik podjął się wykonania usługi związanej z zachowaniem postanowień umowy ATP, w tym zachowania postanowień określonych w art. 4 ust. 1 tej umowy tj. zachowania na całej trasie przewozu temperatury ustalonej w załączniku 2 do umowy. Zgodnie z zapisem w polach 16 i 23 dokumentu CMR, przewoźnikiem wykonującym przewóz drogowy było Przedsiębiorstwo [...] "[...] " Spółka z o.o. w [...]. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 92c u.t.d. Organ wyjaśnił, że przedsiębiorca odpowiada za działanie przedsiębiorstwa i jego obowiązkiem jest takie organizowanie swojej działalności, by możliwe było wyeliminowanie ryzyka naruszenia prawa. W szczególności przedsiębiorca powinien zapoznać się z obowiązującymi w zakresie przewozów międzynarodowych przepisami i wymogami zawartymi w umowie ATP. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania: - wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności stanowiącej odzwierciedlenie art. 7 Konstytucji RP oraz wyrażonych w art. 7 k.p.a. zasad: kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, prawdy obiektywnej oraz uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w związku z art. 77 i następnymi k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności: wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie przez organy celne w sytuacji, gdy w toku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariusza Oddziału Celnego Drogowego w [...] stwierdzono naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, któremu to spółka skutecznie zaprzeczyła; brak wzięcia pod uwagę przedłożonego przez skarżącą w toku postępowania świadectwa ATP [...] oraz dołączonej do wyjaśnień nadanej w dniu 22.09.2015 zdjęć naczepy oraz oryginalnej tabliczki ATP; - wyrażonych w art. 8 i 9 k.p.a. zasad: pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, oddziaływania Państwa na świadomość i kulturę prawną obywateli oraz zasady zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w szczególności poprzez wszczęcie i prowadzenia postępowania w sprawie przez organy celne w sytuacji, gdy w toku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariusza Oddziału Celnego Drogowego w [...] stwierdzono naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym- art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c; - art. 61 § 1 k.p.a., poprzez wszczęcie postępowania w sprawie przez organy celne w sytuacji, gdy w toku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariusza Oddziału Celnego Drogowego w [...] stwierdzono jedynie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym - art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c, za brak ważnej tabliczki ATP na naczepie; 2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów: - art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 89 ust. 1, art. 92a ust. 1, art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z pkt 8.1. załącznika do tej ustawy w jego brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2012 r. oraz art. 4 ust. 1 i pkt 4 i 5 dodatku nr 1 do załącznika nr 1 umowy ATP w zw. z art. 88 u.t.d.- polegające na błędnym przyjęciu przez organ, że w toku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariusza Oddziału Celnego Drogowego w [...] stwierdzono naruszenia określono w Lp. 3.3 załącznika nr 3 oraz, że w chwili kontroli istniała konieczność dysponowania przez kierowcę przedmiotowym świadectwem ATP zmienionym na świadectwo wydane przez Polskie organy, jak również, że przedmiotowy przewóz był wykonywany bez wymaganego świadectwa określonego w umowie o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów, dopiero w toku dalszego postępowania został podniesiony ten przepis; - art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy istniały podstawy do zastosowania dyspozycji tego przepisu i w konsekwencji umorzenia postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 32/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę, wywodząc, że w dniu wniesienia skargi skarżąca nie posiadała zarządu i brak ten nie został uzupełniony na wezwanie sądu. Wobec tego WSA uznał, że nie jest możliwe działanie skarżącej w procesie. W wyniku skargi kasacyjnej spółki, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt II GZ 461/17, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie, wywodząc, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia budzi wątpliwości co do tego, jaki przepis stanowił podstawę prawną odrzucenia skargi. Poczyniony przez WSA wywód w głównej mierze dotyczy art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Jednocześnie w ostatnim zdaniu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia WSA stwierdził, że podstawę odrzucenia skargi stanowił art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Tytułem wstępu należy przypomnieć, że sąd I instancji, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Należy jednak zauważyć, że w badanej sprawie przyczyną uchylenia poprzedniego orzeczenia sądu I instancji kończącego postępowanie w sprawie były wyłącznie kwestie procesowe, natomiast z oczywistych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosił się w ogóle do meritum sprawy. Mając powyższe na względzie, ponownie rozpatrując sprawę sąd przyjął, że nie ma podstaw do odrzucenia skargi i należy rozpatrzyć ją merytorycznie. Zdaniem sądu, skarżąca spółka jest należycie reprezentowana w postępowaniu sądowoadmistracyjnym, co wynika m.in. ze znajdujących się w aktach sądowych informacji z KRS odpowiadających odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców (k. [...],[...] akt sądowych). W momencie wnoszenia skargi do sądu, spółka nie posiadała obsadzonego zarządu, natomiast była reprezentowana przez dwóch prokurentów. Ponadto, w toku postępowania sądowoadmistracyjnego spółka poinformowała, że zarząd został obsadzony, zgodnie z uchwałą zgromadzenia wspólników. Jak podniósł NSA w wyroku z dnia 31 sierpnia 2016 r., sygn. akt I GSK 342/16 (orzeczenia.nsa.gov.pl), nieposiadanie w toku procesu zarządu przez spółkę z o.o. nie daje podstaw do stwierdzenia braku należytej reprezentacji i w konsekwencji uznania o nieważności postępowania, gdy spółka ma prokurenta. Interesy, które chroni art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., są w takim przypadku zabezpieczone przez działania prokurenta. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd i argumentację zaprezentowane w orzeczeniu NSA, przyjmując je jako własne. Przechodząc do meritum sprawy, podnieść należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia (stwierdzenia nieważności). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez świadectwa wymaganego zgodnie z umową ATP. Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wskazane w tym przepisie dokumenty. W przypadku wykonywania przewozu drogowego rzeczy jednym z dokumentów jest świadectwo wymagane zgodnie z umową ATP (pkt 3 lit. c). Jest poza sporem, że w sprawie niniejszej zastosowanie miała umowa ATP. Skarżąca spółka wykonywała bowiem przewóz międzynarodowy towaru w postaci mrożonych wyrobów z ziemniaków z Polski do Rosji. Oba te kraje są stronami umowy ATP. Zgodnie z art. 3 ust. 1 umowy ATP, postanowienia artykułu 4, dotyczącego specjalnych środków transportu do wykonywania przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych, stosuje się do każdego przewozu szybko (głęboko) zamrożonych lub mrożonych artykułów żywnościowych, wykonywanego za wynagrodzeniem na rzecz osób trzecich lub na własny rachunek transportem kolejowym lub samochodowym lub obydwoma tymi rodzajami transportu, jeżeli miejsca załadowania ładunku lub wyposażenia transportowego zawierającego ładunek na kolejowy lub drogowy środek transportu i miejsca wyładowania ładunku lub wyposażenia transportowego zawierającego ładunek ze środka transportu znajdują się w dwóch różnych państwach i jeżeli miejsce wyładowania ładunku znajduje się na terytorium umawiającej się strony. Do przewozu mrożonych artykułów żywnościowych, powinny być stosowane środki transportu wymienione w artykule 1 umowy, czyli środki transportu posiadające świadectwo ATP. W niniejszej sprawie bezsporne również jest, że podczas kontroli drogowej w dniu 11 września 2015 r. kierowca wykonujący na rzecz skarżącej spółki międzynarodowy przewóz towaru w postaci mrożonych ziemniaków, okazał poświadczony notarialnie dokument ATP, wystawiony przez niemiecką stację badawczą, ważny w dacie kontroli (okres ważności do maja 2017 r.). Jednak wymaga podkreślenia, jak słusznie zauważył organ odwoławczy i jak wynika z treści świadectwa zgodności, dokument ten został wydany w dniu 9 maja 2011 r., a zatem po dniu 2 stycznia 2011 r. Oznacza to, że dokument ten nie może zostać uznany za ważny na podstawie dodatku 3 załącznika 1 do umowy ATP, jak też na podstawie punktu 3 lit. b dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP w związku z upływem terminu określonego w tym przepisie (data rejestracji naczepy w Polsce – 6 lipca 2011 r.). Sąd podziela stanowisko organu, że przedstawione przez skarżącą spółkę świadectwo ATP nie może być uznane za spełnienie wymogu posiadania i okazania w czasie kontroli ważnego świadectwa ATP. Dla oceny, czy posiadane przez skarżącą świadectwo ATP może być uznane za zgodne z umową konieczne jest przeanalizowanie postanowień dodatku 1 do załącznika 1, który dotyczy kontroli zgodności z normami dla specjalnych środków transportu, wymienionych w art. 1 umowy, służących do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych (izotermicznych, lodowni, chłodni lub ogrzewanych środków transportu). Stosownie do postanowień ustępu 1 dodatku 1, kontrolę zgodności z normami przewidzianymi w załączniku należy przeprowadzać: (a) przed oddaniem środka transportu do eksploatacji, (b) okresowo, co najmniej raz na sześć lat, (c) za każdym razem, gdy wymaga tego właściwa władza. Co do zasady, kontroli należy dokonywać na stacjach badań wyznaczonych lub upoważnionych do tego celu przez właściwą władzę Państwa, w którym środek transportu jest zarejestrowany lub przyjęty do ewidencji, chyba że - jeśli chodzi o kontrolę wymienioną w wierszu (a) powyżej - była ona już dokonana na tym środku transportu lub na jego prototypie w stacji badań wyznaczonej lub upoważnionej przez właściwą władzę Państwa, w którym środek transportu został wyprodukowany. Zgodnie z postanowieniami ustępu 3 dodatku 1 certyfikat zgodności z normami wydawany jest przez właściwą władzę w kraju, w którym środek transportu ma zostać zarejestrowany oraz przyjęty do ewidencji na formularzu odpowiadającym wzorowi przedstawionemu w dodatku 3 do niniejszego załącznika. Do wydania certyfikatu ATP wymagane są następujące dokumenty: (a) we wszystkich przypadkach, raport z kontroli samego środka transportu lub, w przypadku środka transportu produkowanego seryjnie - raport kontroli referencyjnego środka transportu, (b) we wszystkich przypadkach - certyfikat ATP wydany przez upoważnione władze kraju produkcji lub w przypadku środków transportu w eksploatacji, upoważnione władze kraju rejestracji. Certyfikat ten traktowany będzie jako warunkowy i ważny będzie, o ile zajdzie taka konieczność, przez okres trzech miesięcy, (c) w przypadku środków transportu produkowanych seryjnie specyfikacja techniczna środka transportu wydana będzie przez producenta lub jego właściwie umocowanego przedstawiciela (w specyfikacji tej podane zostaną te same elementy jak w dokumencie opisowym, widniejące na raporcie z badania, przy czym zostanie ona sporządzona w przynajmniej jednym z trzech języków oficjalnych). Z powyższego jednoznacznie wynika, że certyfikat czyli świadectwo ATP wydawane jest przez upoważnione władze kraju rejestracji środka transportu. W przypadku przeniesienia środka transportu do innego kraju, będącego również stroną umowy, konieczne jest wydanie przez władze tego kraju świadectwa ATP, nawet jeżeli uprzednio takie świadectwo zostało wydane w kraju, z którego środek transportu jest przenoszony. Świadectwo wydane w innym kraju traktowane jest jako warunkowe i ważne przez okres trzech miesięcy. Po upływie tego terminu świadectwo ATP wydane przez inny kraj nie będzie uznawane i posługiwanie się nim nie jest możliwe. W niniejszej sprawie podczas kontroli w dniu 11 września 2015 r. zostało ustalone, że kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał na żądanie dokumentu świadectwa zgodności z normami wystawionego przez właściwe władze kraju rejestracji pojazdu, wymaganego przepisami umowy ATP. Umieszczona na pojeździe tabliczka ATP zawierająca numer dopuszczenia w Niemczech, również nie mogła być uznana za odpowiednik wymaganego certyfikatu ATP wystawionego przez właściwe władze kraju rejestracji pojazdu. Świadectwo ATP wystawione zostało w dniu 9 maja 2011 r. przez jednostkę badającą w Hamburgu dla naczepy [...], należącej do firmy [...] GmbH z siedzibą w Austrii (k. [...] akt adm.). Naczepa została zarejestrowana w Polsce w dniu 6 lipca 2011 r. W tej dacie nie była jeszcze ogłoszona w j. polskim wersja umowy ATP, zawierająca wskazane wyżej brzmienie pkt 3 lit. b dodatku 1 załącznika 1, przewidującego, że świadectwo wydane w innym kraju traktowane jest jako warunkowe i ważne przez okres trzech miesięcy. Polska przystąpiła wprawdzie do umowy w 1983 r. i jej tekst został ogłoszony w Dzienniku Ustaw w 1984 r, jednak kolejne zmiany umowy nie były po 1984 r. publikowane w oficjalnym publikatorze aktów prawnych w Polsce. Według informacji MSZ, nie dokonywano również urzędowego tłumaczenia zmian umowy na język polski. Dopiero w dniu 14 maja 2015 r. opublikowany został tekst umowy (Dz. U. z 2015 r., poz. 667) oraz oświadczenie rządowe z 16 marca 2015 r. w sprawie mocy obowiązującej Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), przyjętej w Genewie dnia 1 września 1970 r.(Dz. U. z 2015 r., poz. 668). Z treści oświadczenia wynika, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej dnia 8 stycznia 2015 r. ratyfikował Umowę ATP w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 września 2013 r. Brak ważnego świadectwa ATP stanowi naruszenie przepisów o transporcie drogowym, co w konsekwencji powoduje nałożenie kary przewidzianej w ustawie o transporcie drogowym. Należy przyjąć, że najpóźniej z chwilą opublikowania umowy w języku polskim w Dzienniku Ustaw spółka dowiedziała się o obowiązku uzyskania świadectwa ATP wydanego przez jednostkę upoważnioną do przeprowadzania badań i wydawania certyfikatów w Polsce. Opublikowanie umowy miało miejsce 14 maja 2015 r., natomiast kontrola przeprowadzona została 11 września 2015 r. W chwili kontroli upłynął już termin trzymiesięczny określony w punkcie 3 lit. b dodatku 1 załącznika 1 do umowy. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że w dacie przeprowadzania kontroli skarżąca spółka nie mogła już posługiwać się świadectwem ATP wydanym w innym kraju. Okazanie przez kierowcę tego świadectwa nie mogło być uznane za spełnienie wymogu, o którym mowa w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c u.t.d. Skarżąca nie może również powoływać się na wydłużenie terminu określonego w punkcie 3 lit. b dodatku 1 załącznika 1 do umowy do 6 miesięcy. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, w dniu kontroli, to jest w dniu 11 września 2015 r., wersja umowy ATP z dnia 30 września 2015 r. nie obowiązywała. Ponadto, zmiana umowy w tym zakresie (niepublikowana w j. polskim) nastąpiła już po upływie terminu 3 miesięcznego, w którym skarżąca mogła posługiwać się świadectwem wystawionym w innym kraju. Zgodnie z pkt 3 akapit trzeci dodatku 1 załącznika 1 do umowy, certyfikat zgodności z normami lub jego poświadczona notarialnie kopia, powinien zawsze pozostawać przy danym środku transportu w celu przedstawienia go na każde żądanie odnośnych jednostek kontrolujących. Jednakże, jeśli tabliczka certyfikacyjna, powielona tak jak podano w dodatku 3 do niniejszego załącznika, przymocowana jest do urządzenia, tabliczka ATP uznana zostanie za odpowiednik certyfikatu ATP. Nie ulega wątpliwości, że tabliczka ATP musi być zgodna z wydanym certyfikatem (świadectwem) ATP. Dla uznania tabliczki za odpowiednik certyfikatu, a w konsekwencji dla uznania jej za wystarczającą do wykazania, że podmiot wykonujący przewóz posiada ważne świadectwo ATP, konieczne jest jednak istnienie świadectwa wymaganego zgodnie z umową ATP. Tym wymaganym świadectwem jest świadectwo wydane przez właściwą władzę kraju, w którym środek transportu ma być zarejestrowany i przyjęty do ewidencji (punkt 3 dodatku 1 załącznika 1 do umowy), czyli w tym przypadku właściwą jednostkę w Polsce. Skarżąca spółka świadectwa takiego nie posiadała. Mimo przeniesienia środka transportu z innego kraju i upływu trzymiesięcznego terminu, w którym zgodnie z punktem 3 lit. b dodatku 1 załącznika 1 dopuszczalne jest posługiwanie się nadal świadectwem wydanym przez inny kraj, skarżąca nie wystąpiła o wydanie świadectwa ATP przez polską upoważnioną jednostkę. Tym samym nie może się powoływać na fakt posiadania tabliczki ATP. Podkreślenia wymaga, że jak wynika z akt postępowania administracyjnego, znajdująca się kontrolowanej naczepie tabliczka ATP posiada numer dopuszczenia odpowiadający numerowi niemieckiego świadectwa ATP i wskazuje datę jego ważności, wyraźnie zatem odnosi się do świadectwa, które nie mogło zostać przez organ uznane. Ponadto wymaga potwierdzenia, że ważność pierwotnego certyfikatu ATP nie ma wpływu na obowiązek uzyskania certyfikatu wystawionego przez kraj rejestracji. Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d., użyte w ustawie określenie obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz wymienionych w powołanym przepisie aktów prawnych oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. Wobec stwierdzenia wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z umową międzynarodową - umową ATP z uwagi na brak świadectwa ATP, organ prawidłowo nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 8000 zł na podstawie Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, przewidującego kary za naruszenie przepisów o wykonywaniu międzynarodowych przewozów drogowych i przewozów kabotażowych - wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. W tym stanie rzeczy decyzja organu odwoławczego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej została wydana bez naruszenia przepisów proceduralnych: art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że protokół kontroli został podpisany przez kierującego pojazdem. Kierowca nie zgłosił do niego zastrzeżeń. Należy w pełni podzielić stanowisko organu II instancji, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a także w odpowiedzi na skargę, w zakresie wagi i znaczenia ustaleń faktycznych znajdujących oparcie w dowodzie, w postaci protokołu z kontroli. Prawidłowe jest też stanowisko organu co do tego, że nie zachodziły podstawy do zastosowania wobec skarżącej spółki art. 92c ust. 1 u.t.d. Przepis ten stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Spółka uzasadniając, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć, podniosła tylko iż użytkuje naczepę w dobrej wierze od 2011 r. do chwili obecnej, dbając o jej stan techniczny, ogumienie, czystość, wykonując badania okresowe. Zdaniem skarżącej spółki, dopiero po upływie daty ważności świadectwa ATP (czyli po maju 2017 r.), przewoźnik będzie miał obowiązek podstawić naczepę do ośrodka uprawnionego do przeprowadzenia badań i wydania nowego świadectwa ATP na następny okres. Argumentacja spółki w świetle przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d. nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca jest profesjonalnym przewoźnikiem, którego obowiązuje znajomość przepisów prawa i który winien organizować pracę swojego przedsiębiorstwa transportowego tak, aby przestrzegać przepisów mających zastosowanie w przypadku danego rodzaju transportu. Jak już zostało wcześniej podkreślone, ważność pierwotnego certyfikatu ATP nie ma wpływu na obowiązek uzyskania certyfikatu wystawionego przez kraj rejestracji. Niezależnie od zarzutów skargi, sąd nie dostrzegł żadnych innych wad prawnych zaskarżonej decyzji, które musiałyby skutkować jej uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności. Z przytoczonych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło