III SA/Lu 278/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 13 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 13 marca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania F. L. z siedzibą w S. w Ukrainie, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 14 stycznia 2025 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu 11 czerwca 2024 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w Dorohusku został poddany kontroli pojazd członowy o nr rej. [...], kierowcą, którego był obywatel Ukrainy – V. H., wykonujący przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na rzecz przewoźnika drogowego F. L. z siedzibą w S. w Ukrainie (dalej też jako "skarżąca", "strona skarżąca", "strona"). Kierowca zgłosił do odprawy celnej towar w postaci stożków puszek aerozolowych oraz białej blachy o łącznej masie brutto 19693 kg, przewożony za zgłoszeniem celnym [...] Nadawcą towaru była skarżąca, a odbiorcą M.-P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K.. W trakcie kontroli stwierdzono, że skarżąca wykonywała przewóz na potrzeby własne (przewóz niezarobkowy), na wykonywanie, którego wymagane jest zezwolenie, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm.), dalej także jako "u.t.d.". Kierujący pojazdem nie posiadał w pojeździe i nie okazał na żądanie funkcjonariuszy służby celno-skarbowej zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielonego przewoźnikowi, jak też nie przedłożył zezwolenia wielokrotnego, wielostronnego EKMT. Stwierdzono również niewyposażenie kierowcy w odpowiednie zezwolenie, wymagane zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d. Wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli drogowej numer [...] z dnia 11 czerwca 2024 r. Po wszczęciu postępowania z urzędu, Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej "organ I instancji") decyzją z dnia 14 stycznia 2025 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12 000,00 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia, zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. i stosownie do Ip. 3.1 załącznika nr 3 do przedmiotowej ustawy oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej niewyposażenia kierowcy w odpowiednie zezwolenie, wymagane zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji", "organ") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności odwołując się do regulacji ustawy o transporcie drogowym wyjaśnił, że z uwagi na obliczoną ładowność środka przewozowego będącą różnicą dopuszczalnej masy całkowitej (59 000 kg) i masy własnej pojazdów bez ładunku (14 100 kg), która wyniosła 44 900 kg, wyłączenie zastosowania przepisów u.t.d. określone w art. 3 ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 2a nie ma zastosowania. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że w sprawie zostały łącznie spełnione wszystkie warunki określone w art. 4 pkt 4 u.t.d., tj. pojazd prowadzony był przez pracownika podmiotu, podmiot posiadał tytuł prawny do używania pojazdu samochodowego, przewóz towaru – stożków puszek aerozolowych i białej blachy – realizowany był przez przewoźnika w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, przewóz nie był przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Jednym z dokumentów (przedłożonych do kontroli przez kierującego pojazdem) potwierdzających fakt, że nadawca towaru jest tożsamy z przewoźnikiem drogowym jest międzynarodowy drogowy list przewozowy CMR. W sytuacji rozpoczęcia międzynarodowego przewozu drogowego w miejscu nadania przesyłki, przekroczenie granicy Rzeczypospolitej Polskiej podczas wykonywania takiego przewozu przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim UE, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - skutkuje wymogiem posiadania zezwolenia, na podstawie art. 28 ust. 1 u.t.d. Zgodnie natomiast 28a ust. 3 u.t.d. kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździć i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. Odnosząc się do zarzutów strony co do naruszenia umowy Unia Europejska- Ukraina, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że nie może mieć ona w sprawie zastosowania, ponieważ dotyczy wyłącznie przewoźników drogowych wykonujących zarobkowo przewozy drogowe towarów w relacji dwustronnej i tranzytowej, zaś skarżąca wykonywała niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, który nie podlegał pod regulacje ww. Umowy. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na treść komunikatu zamieszczonego na stronie internetowej Stowarzyszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych Ukrainy (www.asmap.org.ua/indexl.php?idt=68960&langid=l), z którego wynika, że w sytuacji, kiedy przewoźnik pełni jednocześnie rolę importera i przewoźnika, organy regulacyjne wymagają od przewoźników posiadania zezwolenia na transport, oraz że z uwagi na fakt, iż na rok 2024 Ukraina i Polska nie dokonały wymiany zezwoleń zagranicznych, w przypadku przewozu towarów, gdy przewoźnicy pełnią jednocześnie rolę importera i przewoźnika, powinni zaplanować transport z wykorzystaniem zezwolenia EKMT. Zezwolenia EKMT są dokumentami upoważniającymi do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego towarów pomiędzy państwami członkowskimi stowarzyszonymi w ramach Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu (obecnie Międzynarodowym Forum Transportu), powołanej do życia protokołem sporządzonym w Brukseli dnia 17 października 1953 r., do którego Rzeczpospolita Polska przystąpiła do protokołu 1993 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 116, poz. 518). W ramach Konferencji stworzony został system kontyngentów w zakresie międzynarodowego przewozu drogowego towarów pomiędzy państwami członkowskimi. W ramach tego systemu właściwe organy mogą udzielić, zezwoleń na podstawie poszczególnych kontyngentów krajowych. Zezwolenia te są wielokrotne, wielostronne i przyznawane z reguły na okres 1 roku. Na ich podstawie można wykonywać przewozy między krajami członkowskimi EKMT oraz w tranzycie przez ich terytoria. Są ważne dla wszystkich pojazdów przedsiębiorcy, któremu zostało przyznane, jednakże każdorazowo z zezwolenia może korzystać tylko jeden pojazd. W sprawie transportu drogowego towarów, tj. w przypadku przewozów na potrzeby własne, zastosowanie mają postanowienia Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzonej w Warszawie w dniu 18 maja 1992 r. (M.P. z 2002 r., Nr 6, poz. 125) oraz przepisy u.t.d. Regulacja art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d., zgodnie z którą, kierowca pojazdu, wykonując przewóz drogowy rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym, powinien mieć przy sobie i okazywać na żądanie organu kontroli dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym, pozostaje w ścisłym związku z postanowieniami art. 13 ust. 1 umowy z Ukrainą. Kontrolowany przewóz nie zawierał się w katalogu przewozów zwolnionych z konieczności posiadania zezwolenia wymienionych w art. 7 ust. 1 umowy z Ukrainą. Podczas kontroli przeprowadzonej kierowca nie okazał ważnego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Znajdujące się w aktach sprawy kserokopie dowodów rejestracyjnych potwierdzają, że dopuszczalna całkowita wynosiła 57000 kg i przekraczała wartość 6 ton, z kolei obliczona ładowność wynosiła 42981 kg i przekraczała wartość 3,5 tony. Na przejazd przedmiotowego pojazdu wymagane było zatem zezwolenie na przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP przez zagraniczny podmiot. W świetle powyższego organ odwoławczy ocenił, że kontrolowany przewóz drogowy wykonywany był z naruszeniem art. 28 ust. 1 i art. 87 ust. 1 pkt 3 lit.a u.t.d., wobec czego zasadnie nałożono na stronę karę pieniężną w kwocie 12 000,00 zł. Organ odwoławczy za prawidłowe uznał działanie organu I instancji, co do umorzenia postępowanie w części dotyczącej niewyposażenia kierowcy w odpowiednie zezwolenie, wymagane zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d. i opisane w Ip. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy. Skoro przewoźnik w trakcie kontroli w ogóle nie dysponował zezwoleniem, to oczywiste jest, że nie mógł wyposażyć kierowcy w ten dokument. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowanie art. 92c u.t.d. Stwierdził, że strona przy dołożeniu należytej staranności przy organizacji międzynarodowych przewozów towarów, jako przewoźnik mogła nie dopuścić do powstania naruszenia przepisów prawa mających zastosowanie, poprzez zaopatrzenie kierowcy w ważne zezwolenie. F. L. z siedzibą w S. w Ukrainie wniosła skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenia przepisów: 1) prawa materialnego, tj.: a) art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 94 ust. 3 u.t.d., poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca wykonywała przewóz na potrzeby własne i w związku z tym powinna była posiadać odpowiednie zezwolenie, podczas gdy przewóz miał charakter zarobkowy, był realizowany na podstawie umowy zawartej ze spółką M.-P. sp. z o.o. (właścicielem towaru), a tym samym wymagane zezwolenie właściwe dla przewozów na potrzeby własne - nie znajdowało zastosowania; b) art. 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) i pkt 2a) w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nieuzasadnione zakwalifikowanie przewozu jako niezarobkowego przewozu drogowego i błędne objęcie skarżącej reżimem przepisów dotyczących przewozu na potrzeby własne, mimo że charakter usług świadczonych przez skarżącą, ich odpłatność oraz brak własności przewożonego ładunku jednoznacznie przesądzały o zarobkowym charakterze przewozu; c) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie, mimo że zgromadzony materiał dowodowy wskazywał, iż Skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie wynikało z okoliczności, których przy dołożeniu należytej staranności nie mogła przewidzieć - co powinno skutkować umorzeniem postępowania administracyjnego; d) art. 7a § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, pomimo że w sprawie zachodziły niedające się jednoznacznie rozstrzygnąć wątpliwości co do zakresu obowiązku posiadania zezwolenia na konkretny rodzaj przewozu wykonywanego przez skarżącą - co w świetle powyższego przepisu powinno skutkować rozstrzygnięciem sprawy na korzyść; 2) przepisów postępowania administracyjnego, tj.: a) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i niewyjaśnienie w sposób wszechstronny stanu faktycznego sprawy - w szczególności przez zaniechanie rozważenia okoliczności, które mogły świadczyć o braku zawinienia po stronie skarżącej oraz przez pominięcie weryfikacji przyczyn, dla których doszło do wykonania przewozu bez wymaganego zezwolenia; b) art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wybiórczy i niepełny, a mających znaczenie dla możliwości zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.; c) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji administracyjnej w sposób niepełny i nieprzekonujący, co uniemożliwia dokonanie skutecznej kontroli legalności tej decyzji przez sąd administracyjny i narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym także kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu. Stosownie do treści art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie (...). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł, z wyjątkami nie mającymi w sprawie zastosowania (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Przepis art. 92a ust. 7 u.t.d. wskazuje, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. Pod lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione zostało naruszenie polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia. Naruszenie to jest sankcjonowane karą w wysokości 12 000 zł. Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d., kierowca pojazdu, wykonując przewóz drogowy rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym, winien mieć przy sobie i okazywać na żądanie organu kontroli dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.t.d., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. W art. 29b u.t.d. ustawodawca zawarł delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w drodze rozporządzenia m.in. sposobu wypełniania blankietów zezwoleń, o których mowa w art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 oraz wzorów zezwoleń, o których mowa w art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 - uwzględniając warunki wykorzystania zezwoleń określone w dwustronnych umowach międzynarodowych o wykonywaniu przewozów drogowych oraz zakres niezbędnych danych umieszczonych w zezwoleniach. W oparciu o to umocowanie Minister Infrastruktury i Rozwoju wydał rozporządzenie z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz drogowy przewóz kabotażowy (Dz.U. z 2017 r., poz. 1564). Przepis art. 28a ust. 3 u.t.d. stanowi z kolei, że kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździć i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. Stosownie do postanowień ust. 1 cyt. wyżej artykułu, zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust. 2 tego artykułu). W świetle treści art. 4 pkt 3 i pkt 6a u.t.d., przewóz drogowy oznacza transport drogowy (w tym międzynarodowy transport drogowy) lub niezarobkowy przewóz drogowy. Niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy, to przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 6 u.t.d.). Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii prawidłowej kwalifikacji wykonywanego przez stronę skarżącą przewozu. W ocenie organu, strona skarżąca w dniu 11 czerwca 2024 r. wykonywała niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, co wymagało posiadania odpowiedniego zezwolenia w świetle regulacji zawartej w przepisach u.t.d. oraz postanowień umowy z Ukrainą. W ocenie skarżącej, wykonywany przewóz miał charakter zarobkowy, a w konsekwencji, na mocy postanowień umowy Unia Europejska – Ukraina, strona skarżąca była zwolniona z obowiązku posiadania zezwolenia na skontrolowany przewóz. W ocenie sądu, organy zasadnie uznały, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, który wymagał posiadania przez stronę odpowiedniego zezwolenia. Przede wszystkim nie budzi wątpliwości i nie było przez stronę skarżącą kwestionowane, że do kontrolowanego przewozu znajdowały zastosowanie przepisy u.t.d. z tej przyczyny, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego w niniejszej sprawie zespołu pojazdów, wynosiła łącznie 57 000 kg, zaś obliczona ładowność wynosiła 42 981 kg. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 i 2a u.t.d. przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony: a) w krajowym transporcie drogowym rzeczy, w przypadku gdy przedsiębiorca wykonuje wyłącznie krajowy transport drogowy rzeczy, b) w niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (pkt 2) oraz o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 tony w transporcie drogowym rzeczy (pkt 2a). Stosownie do regulacji art. 4 pkt 4 u.t.d., niezarobkowy przewóz drogowy, czyli przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym z informacji o podmiocie według kodu [...] (a więc kodu nadawanego przedsiębiorcy w momencie jego rejestracji w oficjalnym rejestrze przedsiębiorstw i organizacji Ukrainy) wprost wynika, że podstawowa działalność gospodarcza strony, to produkcja beczek stalowych i podobnych pojemników (kod klasyfikacji działalności gospodarczej KVED 25.91), a transport ciężarowy (kod klasyfikacji działalności gospodarczej KVED 49.41) został wymieniony jako inny i dopiero na 5 pozycji. W związku z powyższym nie można uznać, że transport drogowy towarów stanowi podstawową działalność strony. Dodać przy tym należy, że to przedsiębiorca jest odpowiedzialnych za prawidłowość i aktualność danych zawartych w rejestrze. Postępowanie administracyjne wykazało również, że pojazd prowadzony był przez pracownika kontrolowanej spółki, a strona posiadała tytuł prawny do używania skontrolowanego pojazdu, co potwierdzają zapisy w dowodach rejestracyjnych pojazdów. Okoliczności te nie były kwestionowane. Nie było też sporne, że przewożony towar w postaci stożków puszek aerozolowych oraz białej blachy został sprzedany przez stronę skarżącą polskiemu odbiorcy, co wynika wprost zarówno z faktury nr [...] z dnia 7 czerwca 2024 r. realizowanej w ramach kontraktu nr [...] z dnia 10 marca 2016 r. Fakt, że nadawca towaru jest tożsamy z przewoźnikiem drogowym potwierdza z kolei międzynarodowy drogowy list przewozowy CMR (k. 5 akt. adm. – pola 1, 16, 23). Również z faktury nr [...] z dnia 7 czerwca 2024 r. wynikają warunki dostawy, w tym przypadku FCA. Reguła ta oznacza, że sprzedawca dostarcza towar przewoźnikowi lub innej osobie wyznaczonej przez kupującego w określonym miejscu. Dalej towar jest odbierany przez kupującego. To zaś oznacza, że skarżąca spółka wykonywała przewóz tego towaru na własne potrzeby. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d., w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin. Konstrukcja przepisu art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d. określającego okoliczności, które muszą zostać spełnione, aby przejazd pojazdu z ładunkiem został uznany za przewóz na potrzeby własne, a zwłaszcza użycie spójników "lub" wskazuje, że wystarczy zaistnienie jednego z wymienionych tam przypadków. Z powołanego art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d. wynika wprost, że wystarczy, aby nastąpiła którakolwiek z sytuacji wskazanych w tym przepisie. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje podnoszona przez stronę odpłatność wykonywanego transportu. Okoliczność poniesienia przez kupującego kosztów transportu stanowi kwestię wewnętrznych rozliczeń między kontrahentami. Bez wątpienia, wykonywany przez skarżącą przewóz towarów sprzedanych przez stronę dla potrzeb własnej działalności gospodarczej polegającej na produkcji beczek stalowych i podobnych pojemników, stanowiącej podstawowy rodzaj działalności gospodarczej strony, jest przewozem wykonywanym pomocniczo w stosunku do tej podstawowej działalności. W konsekwencji, prawidłowo ustalono, że kontrolowany przewóz był przewozem na potrzeby własne. Prawidłowa była również ocena organów co do braku podstaw do zastosowania w sprawie postanowień umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z dnia 29 czerwca 2022 r. (Dz. Urz. UE L 179 z dnia 6 lipca 2022 r. str. 4 ze zm., dalej "umowa Unia Europejska – Ukraina"). W ocenie sądu wykładnia postanowień powyższej umowy nie budzi wątpliwości. Z umowy tej wynika między innymi, że jej celem jest tymczasowe ułatwienie drogowego transportu towarowego między Stronami przez terytorium Unii Europejskiej i Ukrainy poprzez przyznanie dodatkowych praw tranzytu i przewozu towarów między Stronami przewoźnikom mającym siedzibę na terytorium jednej ze Stron, w związku ze skutkami prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie i poważnymi zakłóceniami, jakie stwarza ona dla wszystkich rodzajów transportu w tym państwie (art. 1 ust. 1). Umowa ma zastosowanie do tranzytu i międzynarodowego przewozu drogowego towarów między Stronami wykonywanego zarobkowo i pozostaje bez uszczerbku dla stosowania zasad ustanowionych przez wielostronny system kontyngentów Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu w ramach Międzynarodowego Forum Transportu. Przewóz drogowy towarów w obrębie państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub między państwami członkowskimi Unii Europejskiej pozostaje poza zakresem stosowania niniejszej Umowy. Tranzyt przez terytorium drugiej Strony w celu przewozu towarów między państwami trzecimi nie jest objęty niniejszą Umową (art. 2 ust. 1). Z kolei, zgodnie z art. 3 pkt 2 umowy, do celów niniejszej umowy "przewoźnik drogowy towarów" oznacza osobę fizyczną lub prawną zajmującą się transportem towarów w celach handlowych, mającą siedzibę na terytorium Strony zgodnie z prawem tej Strony i posiadającą zezwolenie wydane przez tę Stronę na zarobkowe wykonywanie międzynarodowego transportu towarów za pomocą pojazdów silnikowych lub zespołów pojazdów. Z tych względów stanowisko organu, że Umowa Unia Europejska – Ukraina dotyczy wyłącznie przewoźników drogowych wykonujących zarobkowo przewozy drogowe towarów w relacji dwustronnej i tranzytowej, było w pełni prawidłowe, a cel handlowy transportu towarów został wprost wyartykułowany w definicji przewoźnika. Słusznie również organ odwoławczy uznał, że w przypadkach, których nie obejmują postanowienia umowy Unia Europejska – Ukraina, zastosowanie znajdą postanowienia umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych. Z powołanego wyżej art. 28 ust. 1 u.t.d. wprost bowiem wynika, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej (...), wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 5 umowy z Ukrainą, przewoźnicy każdej Umawiającej się Strony mogą wykonywać przewozy ładunków oraz wykonywać przejazdy w stanie próżnym: a) między miejscem położonym na terytorium jednej Umawiającej się Strony a miejscem położonym na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, b) w tranzycie przez terytorium drugiej Umawiającej się Strony. Art. 6 ust. 1 i 2 przedmiotowej umowy stanowi z kolei, że z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 7, przewozy ładunków wymienione w artykule 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony. Właściwe władze Umawiających się Stron przekazują sobie wzajemnie zezwolenia, wymienione w ustępie 1 niniejszego artykułu. Zwolnienia z wymogu zezwoleń, o których mowa w art. 7 umowy z oczywistych względów nie mają w sprawie zastosowania, gdyż zgodnie z tym przepisem nie wymagają zezwoleń przewozy: a) rzeczy przesiedlenia, b) materiałów i przedmiotów, w tym dzieł sztuki, przeznaczonych na targi, wystawy lub na imprezy o charakterze niehandlowym na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, c) sprzętu, przedmiotów i zwierząt przeznaczonych na imprezy teatralne, muzyczne, filmowe lub sportowe, dla cyrków, targów, kiermaszy na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, d) sprzętu przeznaczonego dla wykonywania zapisów radiofonicznych, zdjęć filmowych lub telewizyjnych, e) zwłok, f) pojazdów uszkodzonych. Trafnie również organ odwoławczy zwrócił uwagę na brzmienie art. 13 ust. 1 przedmiotowej umowy, który stanowi, że przewoźnicy jednej Umawiającej się Strony, jak również załogi pojazdów powinni przestrzegać podczas swojego pobytu na terytorium drugiej Umawiającej się Strony przepisów prawnych obowiązujących na tym terytorium, dotyczących w szczególności przewozów i ruchu drogowego. W tym stanie faktycznym i prawnym prawidłowa jest ocena organu, że kontrolowany przewóz drogowy wykonywany był z naruszeniem art. 28 ust. 1 i art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d.. Zwrócić przy tym uwagę należy, że organ miał na względzie okoliczność, że na rok 2024 Ukraina i Polska nie dokonały wymiany zezwoleń zagranicznych, zgodnie z art. 8 ust. 1 umowy, który stanowi, iż zezwolenia na wykonywanie przewozów ładunków są wydawane w granicach kontyngentów ustalanych wspólnym porozumieniem każdego roku przez właściwe władze Umawiających się Stron. Jednakże taki stan rzeczy powinien być znany stronie skarżącej ze strony internetowej Stowarzyszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych Ukrainy (AsMAP UE), gdzie zamieszczono komunikat, z którego wynika, że w sytuacji, kiedy przewoźnik pełni jednocześnie rolę importera i przewoźnika, organy regulacyjne wymagają od przewoźników posiadania zezwolenia na transport. Z uwagi na fakt, że na rok 2024 Ukraina i Polska nie dokonały wymiany zezwoleń zagranicznych, w przypadku przewozu towarów, gdy przewoźnicy pełnią jednocześnie rolę importera i przewoźnika, winni zaplanować transport z wykorzystaniem zezwolenia EKMT. Zezwolenie EKMT, jak wyjaśnił organ II instancji, jest dokumentem upoważniającymi do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego towarów pomiędzy państwami członkowskimi stowarzyszonymi w ramach Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu (obecnie Międzynarodowym Forum Transportu), powołanej do życia protokołem sporządzonym w Brukseli dnia 17 października 1953 r. Zarówno Rzeczpospolita Polska, jak i Ukraina są państwami członkowskimi EKMT. Dystrybucja zezwoleń wielostronnych, wielokrotnych EKMT/CEMT pozostaje w kompetencji państw, uczestniczących w tym systemie. Zezwolenia te są wielokrotne, wielostronne i przyznawane są z reguły na okres 1 roku. Na ich podstawie można wykonywać przewozy między krajami członkowskimi EKMT oraz w tranzycie przez ich terytoria. Nie budzi wątpliwości, że skarżąca takiego zezwolenia nie okazała. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, którą ponosi na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., ma charakter obiektywny i niezależny od winy. Dla potwierdzenia zaistnienia tej odpowiedzialności wystarczające jest zatem samo stwierdzenie naruszenia, nawet jeżeli powstało ono w sposób niezawiniony. Nie można zgodzić się ze stroną, że organ w sposób wadliwy ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie. W ocenie sądu wbrew zarzutom skargi przepisy postępowania, w tym co do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., nie zostały naruszone. W ocenie sądu zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a jego ocena i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy podjęciu decyzji znalazły wyraz w uzasadnieniu zarówno decyzji organu I instancji jak i decyzji organu odwoławczego. Organy działały na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, dopuszczając całość dowodów, które przyczyniły się do jej wyjaśnienia. Strona miała też możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i czynnie w postępowaniu administracyjnym uczestniczyła. W ocenie sądu, okoliczność braku zezwolenia w trakcie kontroli została bezspornie wykazana. Brak natomiast ważnego zezwolenia, w świetle wyżej przywołanych przepisów art. 28 ust. 1, art. 28a ust. 3 i art. 87 ust.1 pkt 3 lit. a u.t.d. skutkować musi nałożeniem kary, o jakiej mowa w lp 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d. w wysokości 12 000,00 zł. Przy czym, pobór kaucji w przypadku skarżącej w wysokości przewidywanej kary ma swoje normatywne podstawy w art. 94 ust. 3 i 4 u.t.d. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy prawidłowo również ustaliły, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Stosownie do tego przepisu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Norma prawna wyrażona w powyższym przepisie odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie można było przewidzieć. Przy czym chodzi nie tylko o brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń i okoliczności w odniesieniu do których przyjmuje się, że są to wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot nie był w stanie przewidzieć nawet przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności (zob. np. wyroki NSA z: 5 września 2023 r., sygn. akt II GSK 647/20; 11 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 364/20; 10 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 76/20; 3 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 1447/19; 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 696/20; 3 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1046/19), ale również o braku wpływu na powstanie naruszenia, co wymaga ich łącznego zaktualizowania się. Wykazanie okoliczności pozwalających na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za ujawnione naruszenia, a tym samym uniknięcie obowiązku zapłaty kary pieniężnej, leży po stronie przedsiębiorcy. Innymi słowy to strona jest zobowiązana do wykazania, że uczyniła wszystko zgodnie z prawem, że nie mogła zrobić nic więcej, zaś to co zrobiła pozwalało jej pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie naruszy prawa (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z: 5 września 2023r., sygn. akt II GSK 647/20; 23 lutego 2023r., sygn. akt II GSK 22/22; 7 listopada 2019r., sygn. akt II GSK 2723/17; 22 czerwca 2023r., sygn. akt II GSK 203/20; 11 maja 2023r., sygn. akt II GSK 364/20; 10 marca 2023r., sygn. akt II GSK 76/20). W świetle powyższych uwag, zdaniem sądu, organy zasadnie przyjęły, że skarżąca nie wykazała, że nie miała wpływu na powstałe naruszenie. W treści skargi skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji wskazującej na brak winy w powstałym naruszeniu, koncentrując swoje zarzuty na wadliwym jej zdaniem stanowisku organów co do obowiązku posiadania przez nią stosownego zezwolenia. Za okoliczność świadczącą o braku winy w stwierdzonym uchybieniu nie może być też uznane błędne przekonanie strony o legalności przewozu. Przedsiębiorca powinien dochować maksimum staranności przy organizacji przewozu, tak aby spełniał on wymogi wynikające z przepisów prawa. W konsekwencji należało uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy przewoźnik miał całkowity wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, bowiem podejmując się międzynarodowego przewozu drogowego przedmiotowego towaru, który skarżąca sprzedała polskiemu odbiorcy i przewożonego pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności, powinien posiadać stosowne zezwolenie, którym jednak nie dysponował. Skarżąca nie wykazała wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na brak zezwolenia, a których doświadczony i profesjonalny podmiot, organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć. Z tych wszystkich względów i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd skargę w niniejszej sprawie oddalił. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżąca nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy.