III SA/Lu 284/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu uchyla zaskarżoną decyzję. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. (Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851) po rozpatrzeniu odwołania E. J. z dnia [...] marca 2007 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] znak: [...] z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej narządu głosu, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zarzuty zawarte w odwołaniu E. J. nie mogą być uwzględnione. Zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) "postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów". Zgodnie z treścią przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65 poz. 294 ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem – "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy" . Spełnienie tylko jednego wynikającego z powyższej definicji warunków wyklucza możliwość rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej. Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego (dochodzenia epidemiologicznego) wynika, że E. J. od 1972 r. do kwietnia 1999 r. był zatrudniony na stanowisku instruktora muzyki, prowadząc jednocześnie szkolne zespoły wokalne. W czasie pracy E. J. mógł być narażony na nadmiemy wysiłek głosowy. Poradnia Chorób Zawodowych WOMP nie rozpoznała u odwołującego się choroby zawodowej wymienionej w pozycji 7 załącznika do rozporządzenia czyli przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Z wydanych orzeczeń lekarskich wynika, że rozpoznano przewlekły prosty nieżyt krtani oraz przewlekłe przerostowe zapalenie migdałków podniebiennych (orzeczenia z dnia 23 kwietnia 1999 r. oraz z 26 sierpnia 2003 r.), a więc schorzenia, które nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych i nie są spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym. Przyczyną bowiem ich wystąpienia są przewlekłe zakażenia bakteryjne lub wirusowe. Choroby zawodowej narządu głosu u E. J. nie rozpoznał również Instytut Medycyny Pracy. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych badań laryngologicznych, foniatrycznych i video stroboskopowych rozpoznano przewlekły prosty nieżyt gardła krtani, przerost migdałków podniebiennych, zaburzenia czynnościowe głosu o typie dysfonii hyperfunkcjonalnej (orzeczenie z dnia [...] listopada 2000 r.), przewlekły prosty nieżyt krtani z przerostem prawego fałdu przedsionkowego i częściowym wypadaniem przedniego odcinka prawej kieszonki krtaniowej i objawami dysfonii hyperfunkcjonalnej, przewlekłe przerostowe zapalenie migdałków podniebiennych (orzeczenie z dnia [...] lipca 2004 r.). Nie rozpoznano natomiast u E. J. zmian chorobowych, które mogłyby być związane z warunkami pracy czyli spowodowanych przez nadmiemy wysiłek głosowy. Decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2004 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2005 r., sygn. akt III SA/Lu 704/04. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 596/05 oddalił skargę kasacyjną organu odwoławczego od wyroku WSA w Lublinie wydanego w tej sprawie. Realizując wytyczne zawarte w wyroku, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wystąpił do jednostek organizacyjnych, które wydały ww. orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u E. J., o ich uzupełnienie. W wydanej w dniu [...] listopada 2006 r. opinii uzupełniającej Poradnia Chorób Zawodowych WOMP (pismo znak: WOMP [...]) podtrzymała swoje stanowisko o braku postaw do rozpoznania u niego choroby zawodowej narządu głosu. U odwołującego się nie rozpoznano zmian chorobowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia czyli uznanych za choroby zawodowe. Rozpoznane schorzenia nie mają charakteru schorzenia wywołanego nadmiernym wysiłkiem głosowym. WOMP wyjaśnił również, że nie jest jednostką powołaną do ustalenia etiologii pozazawodowych schorzeń. Instytut Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...] grudnia 2006 r. znak: [...] ustosunkował się do wszystkich schorzeń laryngologicznych rozpoznanych u odwołującego się, podtrzymał treść swoich orzeczeń lekarskich oraz wyjaśnił wątpliwości sądu zawarte w ww. wyroku, stwierdzając, że rozpoznane u E. J. choroby nie mają związku z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Są one natomiast następstwem przewlekłego stanu zapalnego gardła i krtani spowodowanego między innymi przewlekłym zapaleniem migdałków podniebiennych. Jednocześnie nadmienić należy, że zawodowe zmiany chorobowe narządu głosu, wywołane nadmiernym wysiłkiem głosowym nie powstają po ustaniu narażenia na taki wysiłek, ani też istniejące zmiany nie nasilają się, a wręcz przeciwnie mogą ulegać regresji (cofaniu się). Narażenie E. J. na nadmiemy wysiłek głosowy ustało w 1999 r., tak więc dołączone do akt sprawy wyniki badań, takie jak karta badań pacjenta z dnia [...] lutego 2003 r., zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2003 r., karta badań pacjenta z dnia [...] kwietnia 2003 r., zaświadczenie lekarskie z dnia [...] września 2004 r. nie mogą świadczyć o wpływie sposobu wykonywania pracy na stan jego zdrowia. Schorzenia wskazane w tych wynikach badań rozpoznane zostały po upływie ponad 3 lat od ustania narażenia zawodowego, a tym samym nie mogą mieć związku przyczynowego z warunkami pracy. Na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stwierdzając, że nie wykazała ona, iż stwierdzone u skarżącego schorzenia narządów głosu nie zostały wywołane działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy. Organy inspekcji sanitarnej nie dokonały jakiejkolwiek analizy i oceny całokształtu materiału dowodowego i wydały rozstrzygnięcia sprzeczne z przepisami prawa materialnego. WOMP zarówno w orzeczeniu z [...] sierpnia 2003 r., jak i w piśmie z [...] listopada 2006 r. odnosi się jedynie do części schorzeń, tj. przewlekłego prostego nieżytu gardła i krtani oraz przewlekłego przerostowego zapalenia migdałków podniebiennych. Pomija natomiast, że przewlekły prosty nieżyt krtani występuje z przerostem prawego fałdu przedsionkowego i częściowym wypadaniem przedniego odcinka prawej kieszonki krtaniowej i objawami dysfonii hyperfunkcjonalnej Podobnie orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy z [...] lipca 2004 r. oraz jego pismo z [...] grudnia 2006 r. nie spełnia wymagań określonym w art. 84 § 1 k.p.a. W piśmie z [...] grudnia 2006 r. nie wyjaśniono, co było przyczyną przewlekłego przerostowego zapalenia migdałków podniebiennych. Skarżący wskazał, że jeśli choroba narządu głosu, którą u niego stwierdzono, ma charakter przewlekły i związana jest z nadmiernym wysiłkiem głosowym oraz obejmuje zmiany przerostowe, schorzenie stanowi chorobę zawodową i powinno zostać u niego stwierdzone przez inspektora sanitarnego, ponieważ zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w jego środowisku pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Na wstępie rozważań należy zwrócić uwagę na fakt, że zaskarżona decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak [...] wydana została w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 stycznia 2005 r. (sygn. akt III SA/Lu 704/04) uchylającego decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia 27 sierpnia 2004 r. oraz w następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2006 r. (sygn. akt II OSK 596/05) oddalającego skargę kasacyjną Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 stycznia 2005 r. (sygn. akt III SA/Lu 704/04). W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Dlatego sąd ponownie rozpoznający niniejszą sprawę nie może formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Ocena prawna wyrażona przez sąd w orzeczeniu traci moc wiążącą jedynie w razie zmiany ustawy, w wypadku zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie. Nieprzestrzeganie tego przepisu podważałoby obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 219-225; por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. III RN 130/97, OSNAPiUS 1999/1, poz. 2, wyrok Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2001 r., sygn. FSA 3/2001, ONSA 2002/2, poz. 49, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 1990 r., sygn. SA/Wr 137/90, ONSA 11990/2-3, poz. 5). Z uwagi na powyższe, rozpatrując niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie poddał zaskarżoną decyzję ocenie w szczególności pod względem zgodności z wytycznymi i oceną prawną wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 stycznia 2005 r. (sygn. akt III SA/Lu 704/04) oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2006 r. (sygn. akt II OSK 596/05). W wyroku z dnia 11 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że jednostki właściwe do rozpoznania chorób zawodowych w wydanych opiniach rozpoznały m.in. u skarżącego przewlekły prosty nieżyt krtani z przerostem fałdu przedsionkowego i częściowym wypadaniem przedsionka odcinka prawej kieszonki krtaniowej i objawami dysfonii hyperfunkcjonalnej, nie wskazując przy tym etiologii tegoż schorzenia. Rozpoznanie powyższe nie zostało ocenione w odniesieniu do przebiegu pracy zawodowej skarżącego, niekwestionowanego nadmiernego obciążenia narządu głosu. Organy orzekające zostały przez sąd zobowiązane do uzupełnienia postępowania poprzez uzyskanie opinii lekarskiej jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych zawierającej orzeczenie co do etiologii choroby wraz z uzasadnieniem i odniesieniem się do ustalonego stanu faktycznego oraz innych dowodów przedstawianych przez skarżącego. W wyroku z dnia 27 kwietnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny powołał uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 r. (sygn. akt OPS 3/02), zgodnie z którym chorobami zawodowymi narządu głosu są przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym w postaci guzków śpiewaczych, niedowładu strun głosowych i zmian przerostowych, wymienione w pkt 7 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Poza tym sąd odwoławczy podzielił argumentację sądu pierwszej instancji wyrażoną w wyroku z dnia 11 stycznia 2005 r. Wskazał, że wydając uchylone decyzje, organy nie wyjaśniły, z jakich to przyczyn schorzenia rozpoznane u skarżącego nie zostały uznane za przewlekłą chorobę narządu głosu związaną z nadmiernym wysiłkiem głosowym, wymienioną w wykazie chorób. Stwierdził, że tylko wykazanie, iż choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami. W ocenie sądu rozpatrującego skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] – organy, przeprowadzając ponownie postępowanie w przedmiocie stwierdzenia u E. J. choroby zawodowej narządu głosu nie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie uzupełniły prawidłowo materiału dowodowego oraz nie odniosły się w uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpujący do całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przy prawidłowym zastosowaniu przepisów postępowania administracyjnego, a pisma jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych wywołane przez organy, mimo że nie zawierają odpowiedzi na wszystkich wskazania wyrażone w wyrokach, zostały przez organy uznane za prawidłowe orzeczenia lekarskie. Jak to wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji, podejmując się realizacji wytycznych sądów, zwrócił się do Poradni Chorób Zawodowych WOMP oraz do Instytutu Medycyny Pracy o wydanie opinii lekarskich. Obu jednostkom przesłał ksero wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 stycznia 2005 r. (sygn. akt III SA/Lu 704/04) i polecił uwzględnić wytyczne zawarte w przesłanym wyroku. W szczególności poprosił o wskazanie przyczyn schorzeń narządu głosu rozpoznanych u skarżącego z uwzględnieniem warunków pracy (pismo z dnia [...] października 2006 r.). Zauważyć należy, że organ nie wyłożył szczegółowo, jakie kwestie mają być w wywoływanych opiniach uwzględnione oraz nie wskazał, że w sprawie mają być wydane orzeczenia lekarskie, a nie udzielone zwykłe odpowiedzi na pisma. W wykonaniu wniosku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2006 r. Poradnia Chorób Zawodowych WOMP w piśmie z dnia [...] listopada 2006 r. nr WOMP [...] wyjaśniła, że E. J. badany był w tej poradni dwukrotnie, wskazała, jakiego rozpoznania wówczas dokonano, przytoczyła zawarte w wydanych wówczas orzeczeniach uzasadnienia i podała, że Poradnia Chorób Zawodowych nie jest jednostką powołana do ustalenia etiologii pozazawodowej rozpoznanych schorzeń. Instytut Medycyny Pracy na wniosek organu z dnia [...] grudnia 2006 r. udzielił w piśmie z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] odpowiedzi, że podtrzymuje wydane orzeczenie nr [...] z [...] lipca 2004 r. Występujący u badanego prosty nieżyt krtani z przerostem prawego fałdu przedsionkowego, częściowym wypadaniem przedniego odcinka prawej kieszonki krtaniowej i objawami dysfonii hyperfunkcjonalnej nie wykazuje związku przyczynowego z nadmiernym wysiłkiem głosowym w okresie zatrudnienia. Schorzenie to jest następstwem przewlekłego stanu zapalnego gardła i krtani spowodowanego m.in. wymienionym w orzeczeniu przewlekłym zapaleniem migdałków podniebiennych. W ocenie sądu powyższe pisma nie mogą być uznane za orzeczenia lekarskie będące w swojej istocie opiniami biegłych ani nawet za uzupełniające opinie biegłych realizujące wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniach wyroków odpowiednio z dnia [...] stycznia 2005 r. i z dnia [...] kwietnia 2006 r. Analiza pism z dnia [...] listopada 2006 r. i z dnia [...] grudnia 2006 r. pozwala na stwierdzenie, że dokumenty powyższe nie mają formalnych cech opinii biegłego, gdyż w istocie są pismami cytującymi zapadłe uprzednio orzeczenia i wyrazem stanowiska jednego bądź dwóch pracowników jednostek medycznych, a ponadto nie odnoszą się merytorycznie do wszystkich istotnych okoliczności, na które wskazały sądy w podanych wyżej wyrokach. Nadal nie wyjaśniono, dlaczego przerost prawego fałdu przedsionkowego nie można potraktować jako zmian przerostowych wymienionych w punkcie 7 Wykazu chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. nr 65, poz. 294 ze zm.). Nie obalono w sposób jednoznaczny domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzoną chorobą. Pokreślić należy przy tym, że możliwe jest uznanie za chorobę zawodową gdy równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby występują inne czynniki chorobotwórcze. Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą, pozwala na obalenie związku przyczynowego warunków pracy ze schorzeniem. Organy do tej części wytycznych wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2006 r. nie odniosły się. Poddając powyższe opinie badaniom w świetle zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, organ powinien był ocenić, czy spełniają one wymogi stawiane opiniom biegłych i w razie negatywnej oceny zwrócić się do jednostek medycznych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych o wydanie prawidłowych opinii biegłych. Przypomnieć w tym miejscu należy, że wśród środków dowodowych przewidywanych przez Kodeks postępowania administracyjnego wyróżnia się miedzy innymi opinię biegłego (art. 84 k.p.a.), gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Zasadę obowiązku korzystania w postępowaniu administracyjnym z opinii wyspecjalizowanych jednostek organizacyjnych przyjęto między innymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania o stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) oraz w poprzedzającym je i mającym zastosowanie do niniejszej sprawy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.). Kolejny raz w niniejszej sprawie podkreślić trzeba, że w piśmiennictwie prawniczym i orzecznictwie sądowym przyjmowany jest pogląd, że orzeczenia zakładów służby zdrowia właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych są traktowane w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jak opinie biegłych w rozumieniu art. 84 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA 2074/97, LEX nr 45828; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, LEX nr 45833; wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1980/97). Mając na uwadze, że organ administracyjny jest zobowiązany wnikliwie i rzetelnie ocenić orzeczenia lekarskie (jak również opinie uzupełniające), przeanalizować przesłanki, na jakich biegły oparł konkluzje i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego, stwierdzić należy, że odnosząc się do uzyskanych pism jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych i uzasadniając rozstrzygnięcie organy nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości, czy stwierdzone u skarżącego schorzenie nie może zostać zaliczone do przewlekłych chorób narządu głosu związanych z nadmiernym wysiłkiem głosowym, nie oceniono powyższego rozpoznania w odniesieniu do przebiegu pracy zawodowej skarżącego. Oznacza to, że organ odwoławczy nadal nie usunął uchybień z zakresu postępowania, wytkniętych w uzasadnieniach powyższych wyroków. Potraktowanie pism z dnia [...] listopada 2006 r. i [...] grudnia 2006 r. przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jako wyczerpujących, spełniających wymogi prawa procesowego opinii biegłego narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszając wyżej wymienione przepisy oraz nie wypełniając kategorycznie wskazań z wyroku sądów z dnia 11 stycznia 2005 r. i z dnia 27 kwietnia 2006 r. i nie stosując się do oceny prawnej zawartej w tych orzeczeniach, organ dopuścił się uchybienia przepisom art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na temat których mowa była na wstępie. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy, zgodnie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w cytowanych orzeczeniach sądowych, powinien dopuścić dowód ze spełniających przewidziane prawem wymogi (w rozumieniu przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych; Dz. U. z 1983 r. nr 65, poz. 294 ze zm.) opinii uzupełniającej do orzeczenia lekarskiego lub nowego orzeczenia lekarskiego, przy czym w postanowieniu o dopuszczeniu dowodu z opinii lekarskiej szczegółowo i precyzyjnie określi zakres i przedmiot tej opinii, poddając następnie kontroli wykonanie owego postanowienia przez jednostkę orzeczniczą. Po przeprowadzeniu tego dowodu i ewentualnym uzupełnieniu postępowania dowodowego, czemu da stosowny wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Dokonując oceny z dowodu z opinii biegłego, organ administracji weźmie pod uwagę to, że opinia powinna zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizę logiczności i poprawności wniosków zarówno stronie, jak i sądowi, bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Nie może zatem sprowadzać się tylko do zdanie biegłego, ale musi przekonywać jako logiczna całość. Biegły winien zatem wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji, bowiem brak stosownego uzasadnienia wniosków końcowych uniemożliwia ocenę jej mocy dowodowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 1999 r.; sygn. akt IV SA 1061/97; opubl. LEX nr 47251). W świetle powyższych rozważań oraz niewypełnienia wytycznych zawartych w orzeczeniach sądowych – zarzuty skarżącego uchybień przepisom postępowania administracyjnego należało uznać za zasadne. Z tych względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.