III SA/Lu 285/19
WyrokWSA w Lublinie2019-09-05
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Robert Hałabis, Anna Strzelec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie strony, uwzględniając jej zarzuty i analizując materiał dowodowy, w szczególności zastrzeżenia do raportu z kontroli?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie rozpoznał prawidłowo odwołania, ponieważ nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów i zastrzeżeń strony, w tym do zastrzeżeń do raportu z kontroli. Uzasadnienie decyzji było niewystarczające, nie zawierało oceny całokształtu materiału dowodowego ani odniesienia do konkretnych dowodów i twierdzeń skarżącego. W związku z tym zaskarżona decyzja naruszała zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę dwuinstancyjności i obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania D. B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017, w tym jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych. Organ I instancji umorzył postępowanie w części działek rolnych i odmówił przyznania niektórych płatności, przyznając pozostałe po zastosowaniu pomniejszeń. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, odwołując się do wyników kontroli terenowej i przepisów prawa krajowego oraz unijnego. Skarżący zarzucił m.in. błędne przeprowadzenie kontroli przez osoby nieposiadające odpowiednich kwalifikacji, błędne sporządzenie dokumentacji fotograficznej oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie WSA Robert Hałabis WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant referent Marcin Ścibor po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 września 2019 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz D. B. kwotę [...]zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dyrektor ARiMR, organ, organ odwoławczy) – po rozpatrzeniu odwołania D. B. (skarżący) – utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ś. z siedzibą w P. (organ I instancji) z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:
W dniu [...] maja 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z/s w P. wpłynął wniosek D. B. o przyznanie płatności na rok 2017. W złożonym wniosku skarżący ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych oraz płatności dla młodych rolników.
W dniu [...] września 2017 r. i [...] listopada 2017 r. skarżący wycofał wniosek w części działek ewidencyjnych. W ramach wszczętego postępowania administracyjnego złożony wniosek przeszedł obowiązkową weryfikację - kontrolę administracyjną w celu skutecznego zweryfikowania zgodności z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc. W dniach od [...] września 2017 r. do [...] września 2017 r., w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni zakończona raportem z czynności kontrolnych.
Przedmiotowa sprawa była przez organ rozstrzygana kilkukrotnie, gdyż pierwotne decyzje organu I instancji w tym przedmiocie z dnia [...] maja 2018 r. i z dnia [...] września 2018 r. zostały uchylone przez organ odwoławczy decyzjami odpowiednio z dnia [...] czerwca 2018 r. i z dnia [...] listopada 2018 r. W konsekwencji, organ I instancji, po uzyskaniu od Wydziału ds. GIS informacji odnośnie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) wyznaczonego dla wskazanych działek referencyjnych, decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. umorzył postępowanie w sprawie:
1. przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej:
- działki rolnej [...] powierzchnia działki: 0,19 ha;
- działki rolnej [...] powierzchnia działki: 0,15 ha;
- działki rolnej [...] powierzchnia działki: 0,29 ha;
- działki rolnej [...] powierzchnia działki: 0,40 ha;
- działki rolnej [...] powierzchnia działki: 0,65 ha;
- działki rolnej [...] powierzchnia działki: 0,25 ha;
- działki rolnej [...] powierzchnia działki: 0,25 ha;
- działki rolnej [...] powierzchnia działki: 0,43 ha;
- działki rolnej [...] powierzchnia działki: 0,54 ha;
- działki rolnej [...] powierzchnia działki: 0,18 ha;
- działki rolnej [...] powierzchnia działki: 0,02 ha;
2. przyznania płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno w części dotyczącej:
- działki rolnej [...] powierzchnia działki: 0,25 ha;
- działki rolnej [...] powierzchnia działki: 0,54 ha;
oraz odmówił przyznania skarżącemu płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno i płatności dla młodych rolników.
Ponadto przyznał skarżącemu płatność na 2017 r. z tytułu:
- Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) w wysokości [...] zł;
- płatności za zazielenienie w wysokości [...] zł;
- płatności redystrybucyjnej w wysokości [...] zł,.
Jednocześnie powyższą decyzją organ przyznał skarżącemu kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.
Powyższa decyzja została utrzymana przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor ARiMR przypomniał, że w ramach jednolitej płatności obszarowej powierzchnia zadeklarowanych działek we wniosku wynosiła 58,17 ha, a po wycofaniu część działek rolnych powierzchnia ta zmniejszyła się o 3,35 ha. Zgodnie zatem z art. 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej: "k.p.a.") postępowanie w sprawie przyznania płatności co do wycofanych działek rolnych należało umorzyć.
W konsekwencji, po korekcie, powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 54,82 ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania, w ocenie organu, wyniosła 52,32 ha. Organ odwoławczy odwołał się do regulacji ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2018 r., poz. 1312 - dalej: "ustawa o płatnościach"), w tym art. 8 tej ustawy oraz przepisów prawa unijnego, w tym rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549 – dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013") i rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r., str. 69, ze zm. – dalej: "rozporządzenie Komisji nr 809/2014") i przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U.2015 r., poz. 807 ze zm.) Organ odwoławczy podkreślił również, że identyfikacje działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne oraz, że Agencja posiada w stosunku do każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego. Ustalenie, czy dane grunty kwalifikują się do objęcia pomocą z tytułu płatności bezpośrednich następuje w wyniku przeprowadzonej, zgodnie z treścią art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, kontroli administracyjnej.
Następnie Dyrektor ARiMR odwołał się do wyników kontroli, która wykazała szereg błędów do zadeklarowanych działek rolnych, m.in o kodzie DR50 (granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku), DR13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej), DR52 (powiększenie zasięgu pola zagospodarowania), DR53 (zmniejszenia zasięgu pola zagospodarowania), jak też DR13- (zadeklarowana powierzchna działki jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej), czy DR6 (nie stwierdzono deklarowanej uprawy, stwierdzona uprawa należy do tej samej grupy upraw do której należy roślina deklarowana) oraz DR7 (nie stwierdzono deklarowanej uprawy, stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana).
Ponadto przeprowadzona kontrola w oparciu o bazę referencyjną LPIS wykazała, że zadeklarowana powierzchnia do ww. płatności na działkach ewidencyjnych nr [...] jest większa niż powierzchnia uprawniona do tychże płatności wg aktualnej powierzchni MKO. Powierzchnia stwierdzona została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013, a zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 4 ustawy o płatnościach jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw zwane dalej "płatnościami obszarowymi" są przyznawane do powierzchni działki rolnej o powierzchni nie mniejszej niż 0,1.
W związku z powyższym Dyrektor ARiMR uznał, że z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni do jednolitej płatności obszarowej wynoszącej 54,82 ha, należało wykluczyć 2,50 ha, zgodnie z wynikami kontroli na miejscu i ustalonym maksymalnym kwalifikowalnym obszarem (MKO) deklarowanych działek ewidencyjnych, co stanowi 4,78 % wyliczonej różnicy między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania i w związku z czym, zgodnie z art. 19a ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. UE.L.2014.181/48 – dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 640/2014") naliczono odpowiednie sankcje.
W konsekwencji po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 48,5700 ha.
Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2017 r. została zaś określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2017 r. (Dz. U. poz. 1887) i wynosiła [...] zł. Organ uzasadniał, ze początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. Organ odwołał się do z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz do rozporządzenia wykonawczego do tego rozporządzenia i art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji nr 809/2014, art. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 1 ze zm.) i uzasadniał, że o kwotę [...]zł została pomniejszona kwota jednolitej płatności obszarowej. Ponadto organ odwołując się do art. 19a ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 uzasadniał, że kwota płatności została pomniejszona o kwotę w wysokości [...] zł, co w konsekwencji dało kwotę przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń w wysokości [...] zł.
W odniesieniu do płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie) organ odwoławczy wyjaśnił, że stwierdzona w toku postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowana do JPO wynosiła 52,32 ha, a zatem powierzchnia ta stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie. Zgodnie zaś z art. 46 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, w przypadku, gdy grunty orne obejmują więcej niż 15 hektarów, rolnik zapewnia, aby od dnia 1 stycznia 2015 r. obszar odpowiadający przynajmniej 5% gruntów ornych był obszarem proekologicznym. W przypadku, gdy zostanie stwierdzone, że rolnik nie utrzymuje powierzchni obszarów proekologicznych na poziomie minimum 5% powierzchni gruntów ornych wówczas, zgodnie z art. 26 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, obszar wykorzystywany do obliczania płatności z tytułu zazielenienia zmniejsza się o dziesięciokrotność obszaru proekologicznego, którego istnienia nie stwierdzono. W toku prowadzonego postępowania stwierdzono, że powierzchnia gruntów ornych uwzględniająca obszary zatwierdzone, o których mowa w art. 46 ust. 2 akapit pierwszy lit. c), d), g) i h) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 wynosi 52,74 ha, a obszar proekologiczny zajmuje powierzchnię 1,9653 ha, co stanowi 3,73%. Na podstawie art. 26 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 ustalono, że powierzchnia obszaru proekologicznego, którego istnienia nie stwierdzono wynosi 0,6718 ha. W związku z powyższym obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie został zmniejszony o 6,72 ha, co stanowi dziesięciokrotność brakującego obszaru proekologicznego. Tym samym powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności za zazielenienie ostatecznie wyniosła 45,60 ha. Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2017 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2017 r. (Dz. U. poz. 1894) i wynosiła [...] zł. Początkowa kwota płatności za zazielenienie wynosiła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku a obszarem stwierdzonym.
Ponieważ wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła 14,73%, to mając na uwadze unormowanie art. 28 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie wyznaczył karę administracyjną w wysokości [...] zł oraz prawidłowo w oparciu o regulacje art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 i rozporządzenia wykonawczego do tego rozporządzenia oraz art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia (UE) nr 809/2014 i art. 3 rozporządzenia (UE) nr 639/2014 zastosował współczynnik korygujący i pomniejszył kwotę przypadającą dla płatności za zazielenienie o [...] złotych. W ostateczności kwota przyznanej płatności za zazielenienie po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła [...] zł.
Odnosząc się zaś do wysokości płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) organ wyjaśnił, że płatność taka przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tejże ustawy płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Tym samym płatność dodatkowa może być przyznana maksymalnie do 27 ha, co pozostaje również w zgodzie z unormowaniem art. 18 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014. Organ odwoławczy uzasadniał, że stawka płatności dodatkowej do 1 ha uprawy w 2017 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2017 r. (Dz. U. poz. 1895) i wynosiła [...] zł. Początkowa kwota dla płatności dodatkowej wynosiła [...] zł. Kwota ta została jednak pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego w związku z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym, do tego rozporządzenia, i zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia (UE) nr 809/2014 oraz art. 3 rozporządzenia (UE) nr 639/2014. Mając zatem powyższe na uwadze proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności dodatkowej wyniosła [...] złotych i o tę kwotę została pomniejszona kwota płatności dodatkowej, co w ostatecznym rozliczeniu dało kwotę przyznanej płatności dodatkowej w wysokości [...] zł.
W kwestii płatność dla młodych rolników Dyrektor ARiMR z odwołaniem do odpowiednich unormowań prawa krajowego i unijnego uzasadniał, że płatność dla młodych rolników może być przyznana maksymalnie przez pięć lat, jednak okres ten zostaje skrócony o liczbę lat, które upłynęły między rozpoczęciem działalności rolniczej przez młodego rolnika a pierwszym złożeniem wniosku o płatność dla młodych rolników.
Zgodnie zaś z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. poz. 351), za datę rozpoczęcia działalności, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, uznaje się najwcześniejszą z następujących dat: m.in. datę objęcia rolnika ubezpieczeniem społecznym rolników na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników - w przypadku gdy został objęty tym ubezpieczeniem jako rolnik.
Jak uzasadniał organ odwoławczy, z dostępnych informacji wynika, że skarżący został objęty ubezpieczeniem społecznym rolników na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako rolnik w dniu [...]12.2009 r., czyli rozpoczął działalność rolniczą wcześniej niż pięć lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej na lata 2015-2020. Tym samym brak podstaw ddo przyznania płatności dla młodych rolników na mocy art. 50 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 i art. 49 rozporządzenia Komisji (UE) nr 639/2014.
W przedmiocie płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno organ wyjaśnił, że płatność taka przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno wynosiła po skorygowaniu wniosku 3,73 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła zaś 2,81 ha. Organ uzasadniał, że podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy stwierdzono, rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi we wniosku o przyznanie płatności, a stanem stwierdzonym w wyniku kontroli, a mianowicie że na wskazanych działkach nie stwierdzony zadeklowanej uprawy, czy też stwierdzono, że granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku. Organ uzasadniał też, że podczas kontroli stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Ustalono, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatność związanej do upraw roślin strączkowych na ziarno wyniosła 0,92 ha, co dało różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną 32,74%. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności do upraw roślin strączkowych na ziarno, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.
Mając na uwadze powyższe organ odmówił skarżącemu przyznania płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno.
Jednocześnie organ wskazał, że mając na uwadze, iż w dniu [...] maja 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Ś. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2017 oraz kwoty przyznanych mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego objęte zostały zmniejszeniem z tytułu dyscypliny finansowej zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia, to organ przyznał skarżącemu płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.
Dyrektor ARiMR w kontekście zarzutów odwołania uzasadniał, że to beneficjent powinien dołożyć należytej staranności by ubiegając się o środki publiczne spełniać przesłanki określone w przepisach prawa, że szczegółowa analiza zapisów protokołu z czynności kontrolnych, szkicu pomiarów działek (dane wektorowe, dane powierzchniowe), fotografii wykonanych podczas wywiadu terenowego, wskazuje, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Argumentował, że protokół z kontroli ma rangę dokumentu urzędowego, a prawidłowość ustaleń w nim zawartych potwierdza także fakt, iż przedmiotowy raport został zatwierdzony przez osoby sprawujące bezpośredni nadzór i posiadające odpowiednie uprawnienia w zakresie weryfikacji raportów. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie złożył żadnych przeciwdowodów na podważenie ustaleń organu, jak bowiem wynika z akt przedmiotowej sprawy skarżący nie złożył zastrzeżeń do raportu z przeprowadzonych czynności kontrolnych
W skardze na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR D. B. nie precyzując zarzutów co do naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego, czy procesowego zarzucił przeprowadzenie kontroli i sporządzenie raportu przez osoby nie posiadające wykształcenia adekwatnego do części zaskarżonej decyzji, co miało, w ocenie skarżącego, decydujący wpływ na błędne ustalenie stanu faktycznego. Zarzucił błędne sporządzenie dokumentacji fotograficznej z czym wiązały się poniesione przez niego niezasadne sankcje finansowe. W ocenie skarżącego, kontrolerzy posiadali wiedzę i uprawnienia geodezyjne, natomiast nie mieli wykształcenia agronomicznego i wiedzy do oceny rodzaju oraz stanu upraw.
Skarżący zarzucił błędne wydanie zaskarżonej decyzji z argumentacją, że nie złożył on zastrzeżeń do raportu z kontroli z dnia [...] września 2017 r., gdy takie zastrzeżenia zostały złożone i podniósł, że raport pokontrolny otrzymał około 3 miesiące po dokonanej kontroli i w tej sytuacji niezasadne są twierdzenia organu, że nie sporządził swojej dokumentacji fotograficznej.
Skarżący zarzucił również, że kontrola została przeprowadzona w niewłaściwych terminach, czyli po zbiorze i przesianiu ich rośliną następczą oraz, że nie został o tej kontroli na miejscu powiadomiony.
Zdaniem skarżącego dokumentacja pokontrolna wykonana została w sposób nieprawidłowy, zdjęcia upraw zostały wykonane z dużych odległości, dlatego też nie było możliwości uzyskania roślin łubinu i soi na takich zdjęciach, gdyż widoczne były tylko rośliny wyższe – chwasty (bylica pospolita). Wyjaśnił też, że optymalny zbiór łubinu to koniec lipca i po tym czasie w żaden sposób nie można odzwierciedlić stanu faktycznego uprawy, a osoby przeprowadzające kontrolę nie miały tej wiedzy i dlatego zawarto niekorzystne dla niego wnioski pokontrolne.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w skardze wyjaśnił, że w przypadku gdy rolnik nie zgadzał się z ustaleniami zawartymi w raporcie, mógł zgłosić organowi umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu i ponownie podkreślił, że jak wynika z akt sprawy skarżący takich zastrzeżeń nie składał.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2019 r. skarżący podtrzymując zarzuty skargi i wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora ARiMR wniósł o przesłuchanie jako świadków osób przeprowadzających kontrole terenową w kwestii terminu przeprowadzenia kontroli oraz posiadanych przez nie kwalifikacji w zakresie morfologii rozpoznawczej roślin oraz zobowiązanie ARiMR do przedłożenia dokumentów potwierdzające kwalifikacje kontrolerów z dziedziny agronomi, a w szczególności morfologii porównawczej roślin, a także o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci pism organu skierowanych do strony zatytułowanych: "odpowiedź na odwołania(....)" z dnia [...].01.2018 r. i z dnia [...].02.2018 r., jako dowód na wniesienie przez skarżącego zastrzeżeń do raportu z przeprowadzonych czynności kontrolnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są trafne.
Zgodzić się należy ze skarżącym, że wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, które zostało wyartykułowane w zaskarżonej decyzji i podtrzymane w odpowiedzi na skargę zastrzeżenia do raportu z kontroli zostały złożone, co wynika wprost z przesłanych Sądowi akt sprawy - k. 178 - 179 akt administracyjnych. Jak wynika z art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm. dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności na podstawie akt sprawy.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. zatytułowanym "Odniesienie do raportu" skarżący podał znak sprawy administracyjnej objętej niniejszym postepowaniem i wniósł konkretne zastrzeżenia i uwagi. Wprawdzie pismo to znajduje się w aktach w kserokopii nie potwierdzonej za zgodność, niemniej jednak nie umniejsza to, w ocenie Sądu, jego wagi, a świadczy o nierzetelności organu w zbiorze dokumentacji (akta sprawy przekazane sądowi powinny zawierać oryginały wszystkich dokumentów lub poświadczone za zgodność ich odpisy).
W ocenie Sądu "akta sprawy" w rozumieniu art. 133 p.p.s.a. oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Zarazem sąd jest zobligowany przyjmować - co szczególnie istotne w niniejszym postępowaniu - że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu – por wyrok w sprawie sygn. akt. IV SA/Po 977/18, Lex nr 2654236.
Dodać też w tym miejscu należy, że skarżący nie kwestionuje doręczenia takowego raportu, choć w aktach brak dowodu doręczenia, jest jedynie dowód nadania opieczętowany datą [...].11.2017 r.- zob. k.181 i 188 akt administracyjnych.
W tych okolicznościach obowiązkiem organu zarówno I jak i II instancji było do tych zastrzeżeń się ustosunkować, co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Nie można, w ocenie Sądu, za wystraczające w tym przedmiocie uznać przesłanie do skarżącego pisma z dnia [...] stycznia 2018 r. (do którego odwołuje się też skarżący wnosząc o jego dopuszczenia jako dowodu w sprawie na okoliczność złożenia przez niego zastrzeżeń do raportu z kontroli), które jest ogólne i nie odnosi się do wszystkich wskazanych przez skarżącego zastrzeżeń. Podobnie nie spełnia tego standardu ogólnikowe stwierdzenia organu I instancji zawarte w piśmie zawierającym przekazanie odwołania organowi odwoławczemu, że producent zgłosił niezasadne zastrzeżenia (k.361 akt admiracyjnych). Natomiast organ odwoławczy w ogóle te zastrzeżenia pomija, stwierdzając wręcz, że ich nie było.
W ocenie Sądu organ nie ustosunkował się też do twierdzeń i zarzutów zawartych w odwołaniu.
Zaskarżona decyzja choć obszerna w swej treści i zawierająca szczegółowe przytoczenie przepisów prawa materialnego zarówno krajowego jak i unijnego i szczegółowe przytoczenie ustaleń z raportu kontroli co do stwierdzonych naruszeń z odwołaniem do przypisanych kodów, nie zawiera stanowiska organu co do wskazywanych przez skarżącego zastrzeżeń i powoływanych argumentów. Tym samym trudno uznać, że organ odwoławczy rozpatrzył cały materiał dowody i dokonał ustalenia i oceny stanu faktycznego w oparciu o cały materiał dowody. Owszem zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, do którego odwołuje się organ, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z unormowania tego istotnie wynika, że k.p.a. jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na stronie, tj. rolniku składającym wniosek. Postępowanie przed organami ARiMR w celu realizacji nałożonych na nią zadań zostało wprawdzie zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego, co nie zwalnia jednak, w ocenie Sądu, organów od przestrzegania zasad ogólnych postępowania, w tym wskazywanej zasady rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a), zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), czy zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Z uzasadnia zaskarżonej decyzji wynika, że organ oparł swoje ustalenia wyłącznie o raport kontroli, podkreślając jego znaczenie w sprawie i sporządzonych przez inspektorów fotografii podkreślając, że ich analiza i analiza zapisów protokołu z czynności kontrolnych wskazuje, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Organ nie odnosi się co do wskazywanych w zastrzeżeniach konkretnych działek referencyjnych, np o nr [...], gdzie skarżący kwestionował ustalenia organu co do drogi i niezasadnego podzielenia działki na dwie części i w związku z za małą powietrznią jednej z nich wykluczenie jej z płatności, czy działek [...], gdzie skarżący uważa, że była tam uprawa soi, czy łubinu pomimo zachwaszczenia działki. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika dlaczego te zastrzeżenia są niezasadne. Organ odwołuje się jedynie do konkretnych kodów przypisanych do poszczególnych naruszeń, czyli np. działka niespójna błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych nie sąsiadujących ze sobą jako jedna działkę ([...]), czy nie stwierdzono deklarowanej uprawy, stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy niż deklarowana ([...]), natomiast nie wyjaśnia dlaczego uznał, że tam jest droga i z czego te ustalenia wynikają, dlaczego nie ma zadeklarowanej uprawy z jakich dokumentów to wynika, jak dokumentacja zdjęciowa to potwierdza. Sąd nie jest władny czynić ustaleń za organ i poszukiwać stosownych dowodów na potwierdzenie bądź zaprzeczenie twierdzeń skarżącego. Skoro z raportu wynika, że na działkach [...] zadeklarowano soje, a stwierdzono ugór, podobnie na działkach [...] zadeklarowano łubin wąskolistny a stwierdzono ugór, to dla strony skarżącej, jak i Sądu, powinno jasno wynikać dlaczego tak jest, z czego organ takie wnioski wyprowadza, zwłaszcza, gdy skarżący z tym ustaleniem się nie zgadza. Podobnie w odwołaniu, tak jak w zastrzeżeniach do raportu z czynności kontrolnych, skarżący stawia m.in. zarzuty co do barku podstaw zmniejszenia powierzchni działki ew. 1876 (podział przez drogę jak twierdzi organ) uzasadniając, że nawet na fotografiach widać połamane rośliny kukurydzy w środku rzekomej drogi, a organ do tych stwierdzeń w żaden sposób się nie odnosi. Skarżący podtrzymuje także swoje zastrzeżenia, co do ustaleń kontroli w zakresie upraw roślin strączkowych na ziarno. Organ również je pomija.
Sąd zaznacza, że postępowanie dwuinstancyjne służy ponownemu zbadaniu sprawy. Wynikająca z art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności nie oznacza, że organ odwoławczy może rozpatrzyć sprawę administracyjną wyłącznie na podstawie materiału dowodowego zebranego i ocenionego przez organ I instancji. W toku postępowania odwoławczego organ drugiej instancji dokonuje samodzielnej oceny prawnej jak i dowodowej sprawy w jej całokształcie i w przypadku stwierdzenia konieczności przeprowadzenia dodatkowych dowodów, przeprowadza postępowanie wyjaśniające celem wydania ostatecznej decyzji kończącej postępowanie administracyjne.
Organ odwoławczy, do którego trafia odwołanie obowiązany jest przede wszystkim ustosunkować się do zgłoszonych tam zarzutów i twierdzeń a nadto obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę. W omawianej sprawie zadaniu temu organ odwoławczy nie sprostał. Organ odwoławczy uznał bowiem, że jedynym i wiarygodnym dokumentem w sprawie jest raport z kontroli i dołączona tam dokumentacja fotograficzna. Sam nie odniósł się do podnoszonych w toku postępowania administracyjnego zastrzeżeń skarżącego. Nie dokonał samodzielnej analizy materiału fotograficznego w kontekście twierdzeń podnoszonych w zastrzeżeniach do raportu z kontroli, czy w odwołaniu. Rację ma organ odwoławczy wskazując, że decydujące znaczenie ma raport z kontroli z tym, że z jego treści musi jednoznacznie wynikać stwierdzona przez organ nieprawidłowość, zaś w sytuacji kwestionowania ustaleń przez beneficjenta, organ musi w rzeczowy sposób odnieść się do twierdzeń odwołując się do konkretnych zapisów kontrolnych jak również dokonać omówienia zdjęć w kontekście zgłaszanych uwag. Pomocne przy usuwaniu rozbieżności zgłaszanych przez skarżącego beneficjenta z zapisami w raporcie czy dokumentacją fotograficzną okazać się też mogą, wyjaśnienia dokonujących kontroli inspektorów.
Tymczasem organ odwoławczy zaprzecza, że zastrzeżenia do raportu zostały złożone, a w kontekście zarzutów odwołania wypowiada tylko ogólnikowe stwierdzenia, że to beneficjent powinien dołożyć należytej staranności ubiegając się o środki publiczne, że szczegółowa analiza protokołu (której w istocie organ nie przeprowadził, tylko przepisał te ustalenia), szkicu mapek, fotografii wskazuje, że kontrola została przeprowadzona prawidłowo, co potwierdza zatwierdzenie raportu przez osoby sprawujące bezpośredni nadzór i posiadające odpowiednie uprawnienia w zakresie weryfikacji raportów. Twierdzenia organu o analizie dokumentacji fotograficznej w kontekście konkretnych zdjęć i w kontekście stawianych przez stronę zarzutów uznać należy za gołosłowne, gdyż nie ma do niej odwołania w decyzji, poza stwierdzeniem że obrazuje ona stan gruntu w trakcie kontroli, a to za mało aby przypisać organowi działanie zgodne z podstawową zasadą postępowania administracyjnego - oceny całokształtu materiału dowodowego.
Sąd zauważa także, że odniesienie się do zastrzeżeń strony złożonych do raportu z czynności kontrolnych w sposób szczegółowy i z odwołaniem do konkretnych dowodów nabiera wagi zwłaszcza, gdy skarżący w tej kontroli nie uczestniczył. Owszem nie musiał, bo wbrew zarzutom skargi, przepisy prawa takiego obowiązku na organ nie nakładają, Jak bowiem wynika z art. 37 ust. 4 ustawy o płatnościach czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 25 rozporządzenia nr 809/2014. Przedmiotowe rozporządzenie stanowi natomiast - art. 25 zd. pierwsze tego rozporządzenia – że kontrole na miejscu mogą zostać zapowiedziane, pod warunkiem że nie koliduje to z ich celem lub skutecznością.
Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika brak obowiązku powiadamiania beneficjenta o kontroli, a jedyny termin o jakim mowa w tym akcie to rok, w którym złożono wniosek. Jak bowiem stanowi pkt (77) zd. 1 preambuły, kontrole na miejscu powinny być przeprowadzane w roku kalendarzowym, w którym złożono odpowiednie wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność. Wskazać też należy, że co do zasady kontrole na miejscu nie powinny być zapowiadane.
Dlatego też zarzuty skargi w tym przedmiocie nie są trafne.
Wbrew zarzutom skargi nie ma też terminu 14 dni na doręczenie raportu z kontroli, termin ten to termin na ustosunkowanie się przez beneficjenta co do jej wyników. Jak bowiem stanowi 37 ust 6 i 7 ustawy o płatnościach z czynności kontrolnych sporządza się sprawozdanie, o którym mowa w art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, zwane dalej "raportem", zgodnie z art. 41, art. 43 i art. 72 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 809/2014, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności zawiera również informację, o której mowa w art. 72 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 809/2014, oraz termin usunięcia tej niezgodności, ustalony zgodnie z art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014. W przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń w nim zawartych dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła.
Jak już wyżej wskazano Sąd nie kwestionuje okoliczności, że w świetle przepisów ustawy o płatnościach to na skarżącym ciążył obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających spełnienie przez niego wszystkich normatywnych warunków dla przyznania płatności, jak również okoliczności wyłączających negatywne dla strony konsekwencje normatywne. Jednakże nie można odmówić też racji skarżącemu, że nie mógł wbrew sugestii organu przedstawić przeciwdowodu chociażby w postaci własnej dokumentacji zdjęciowej w sytuacji, gdy raport został mu doręczony po upływie prawie 3 miesięcy od przeprowadzenia kontroli (w grudniu 2017 r.).
Poza tym skarżący w odwołaniu zarzuca błędne wyliczenia procentowe różnic w powierzchni zadeklarowanej a stwierdzonej, a organ przystając przy sowich wyliczeniach w zaskarżonej decyzji pomija te stwierdzenia milczeniem. Wprawdzie skarżący zauważa, że nie ma to znaczenia w okolicznościach poczynionych przez organ ustaleń ale świadczy, w jego ocenie, o braku fachowości osób kontrolujących i wprowadza w błąd beneficjentów. Organ nie odnosi się też w żaden sposób do stawianych od samego początku zarzutów ze strony skarżącego, co do braku odpowiednich kwalifikacji kontrolerów z zewnętrznej firmy do przeprowadzenia kontroli, co do braku dokumentów potwierdzających uprawnienia kontrolerów, co jego zdaniem nie postawało bez wpływu na wynik kontroli.
Tymczasem przywołana już zasada prowadzenia postępowania w zaufaniu do organów nakazuje by te wątpliwości strony wyjaśnić, zwłaszcza, że nieprawidłowości zostały ocenione przez kontrolerów i zastosowane zostały wobec skarżącego umniejszenia. To organy mają normatywny obowiązek - w sposób wyczerpujący - rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Ponadto Dyrektor ARiMR nie może zapominać, że stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Oznacza to, że motywy oraz tok rozumowania organu, przedstawiające ocenę i proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący, aby możliwe było ustalenie zajętego przez organ odwoławczy stanowiska, również w kontekście zarzutów podniesionych w odwołaniu. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym (za wyrokami w sprawach sygn. akt: II SA/Po 772/2018, Lex nr 2639331 i IV SA/Wr 525/18, Lex nr 2641614).
W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji tym standardom nie odpowiada, pomimo swej obszerności, gdyż w istocie poza przytoczeniem przepisów i przepisaniem ustaleń z kontroli, co do stwierdzonych naruszeń z odwołaniem do przypisanych kodów, nie zawiera oceny organu całokształtu materiału dowodowego w tym zastrzeżeń do raportu i zarzutów odwołania.
Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji weźmie pod uwagę powyższe wskazania, a przede wszystkim to, że każda sprawa administracyjna, która załatwiona została decyzją pierwszoinstancyjną, w wyniku wniesienia odwołania uruchamiającego tok instancji podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy. Dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, którego zakres wyznacza mający zastosowanie przepis prawa materialnego. W trakcie postępowania niezbędna jest ocena zebranych dowodów (w tym zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych), usunięcie ewentualnych naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji, a także ustosunkowania się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu.
Sąd nie przesądza oczywiście na tym etapie o merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy ale podkreśla, że powinno ono zostać poprzedzone właściwym i rzetelnym przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego z odparciem argumentów stawianych przez beneficjenta.
Tylko bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny zebrany po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania dowodowego może stanowić podstawę do dokonania aktu subsumpcji i wydania merytorycznej decyzji - spełniając tym samym zmodyfikowane – w stosunku do k.p.a. - zasady ogólne obowiązujące na podstawie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powinien wskazać jednoznacznie na dowody na których się opiera, w tym dowody z dokumentacji zdjęciowej znajdujące się na płycie z powołaniem się na określone foldery i pliki, opisać ich zawartość i jakich okoliczności dowodzą.
Co do wniosków dowodowych, to Sąd uznał za zasadne ich oddalenie. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Jak wynika wprost z literalnego brzmienia tego przepisu sąd może, w określonych przypadkach przeprowadzić dowody uzupełniające wyłącznie z dokumentów. Sąd administracyjny nie może zatem przeprowadzić dowodu z zeznań strony lub z zeznań świadków. Ponadto Sąd nie prowadzi własnego postępowania dowodowego, gdyż nie ustala stanu faktycznego we własnym zakresie.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję, a o kosztach postępowania, na które składa się zwrot wpisu od skargi w wysokości [...] zł, orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło