III SA/Lu 288/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia : odmówić B. B. przyznania prawa pomocy. W dniu 5 października 2007r. skarżąca B. B. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i wraz ze studiującym synem pozostaje na utrzymaniu męża. Jako stałe miesięczne wydatki podała: czynsz za mieszkanie – [...]zł; energia elektryczna – [...] zł; gaz – [...] zł; abonament INET – [...] zł; ubezpieczenie – [...] zł; abonament RTV – [...]; dojazdy – [...] zł oraz książki i ksero materiałów studenckich - ok. [...] zł. Podniosła również, że ponosi duże wydatki na leki oraz że mąż cierpi na [...] i korzysta z [...]. W dalszej części wniosku wykazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz studiującym synem. Podała, iż na miesięczny dochód rodziny w kwocie "ok. [...] zł netto" składa się wynagrodzenie za pracę męża, zaś ona nie osiąga żadnego dochodu, ponieważ jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wykazała, iż w skład majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 oraz że ona i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają innego majątku nieruchomego jak również żadnych zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Ponieważ informacje zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny jego zasadności, w dniu 12 października 2007r. wezwano skarżącą do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń tj. wyciągów z posiadanych rachunków bankowych w tym kont i lokat dewizowych posiadanych przez B. B. i M. B. z okresu ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia za pracę M. B. za ostatni miesiąc w kwocie brutto, dokumentów potwierdzających stałe miesięczne wydatki ponoszone na utrzymanie oraz oświadczenia B. B. w zakresie wysokości i rodzaju wydatków ponoszonych na leczenie i przedłożenie dokumentów potwierdzających te wydatki. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała pismo z dnia 23 października 2007r., w którym oświadczyła, że posiada wspólne konto bankowe z mężem, na które wpływają "pobory męża oraz uzyskane nagrody" oraz że nie posiada innych kont i lokat dewizowych. Podniosła w nim również, że wraz z mężem mają przyznany kredyt [...] do wysokości [...] zł, który jest wykorzystywany na kapitalny remont mieszkania (wymiana podłóg, rur i zaworów centralnego ogrzewania, instalacji elektrycznej, malowanie) – " w związku z remontem bloku". Oświadczyła również, że ponosi wydatki na leki, ponieważ "często się przeziębia i tym samym zaraża rodzinę" lecz nie pobierała rachunków z apteki. Do pisma skarżąca załączyła decyzję Urzędu Miasta [...] z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na roboty budowlane Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [....] w [...]; zaświadczenie [...] Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] o zarejestrowaniu B. B. jako osoby bezrobotnej od dnia [...] i pobieraniu zasiłku w okresie od [...] do [...]; zaświadczenie [...] Spółki Akcyjnej w [...] z dnia [...] stwierdzające, iż M. B. jest zatrudniony na stanowisku [...] a jego średnie wynagrodzenie z okresu trzech miesięcy wynosi – [...] zł brutto i nie jest obciążone wyrokami sądowymi oraz kserokopie następujących dokumentów: trzech wyciągów bankowych z dnia [...], [...] i [...]; wydruku bankowego z dnia [...], odcinka wynagrodzenia M. B. za miesiąc sierpień 2007r; dowodu zapłaty czynszu mieszkaniowego za wrzesień 2007r.; faktury VAT za gaz z dnia [...]; dowodu zapłaty za energię elektryczną z [...]; dowodu zapłaty za ubezpieczenie w [...] SA w [...] z dnia [...]; dowodu zapłaty za abonament RTV z dnia [...]; dowodu zapłaty za Internet z dnia [...] oraz faktury VAT za telefon z dnia [...] Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Ocena, czy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jest uzależniona od tego co zostanie przez stronę wykazane w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy oraz nadesłanych na wezwanie dokumentach źródłowych i dodatkowych oświadczeniach. Skarżąca wykazała po stronie wydatków następujące pozycje: czynsz za mieszkanie – [...] zł miesięcznie; energia elektryczna – [...] zł; gaz – [...] zł za okres od [...] do [...] (tj. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym); składka PZU – [...] zł na kwartał ([...] zł w rozliczeniu miesięcznym); abonament RTV – [...] zł za kwartał (tj. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym); Internet – [...] zł miesięcznie; telefon – [...] zł miesięcznie; dojazdy – [...] zł miesięcznie oraz wydatki na książki i ksero materiałów studenckich dla syna – [...] zł. Natomiast skarżąca nie wykazała pomimo wezwania, wysokości wydatków na leczenie, dlatego też nie zostały one wzięte pod uwagę przy ocenie jej zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Reasumując, łączna kwota miesięcznych stałych wydatków wynosi [....] zł. Podkreślić należy, że przy ocenie możliwości finansowych osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę również dochody osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Chociaż sama skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, to dochód jej męża z tytułu wynagrodzenia za pracę jest jednocześnie dochodem rodziny skarżącej. Dochód ten wynosi łącznie [...] zł brutto (zaświadczenie zakładu pracy z dnia [.] o wynagrodzeniu M. B.), co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę [...] zł. Powyższe, jak również analiza wyciągów bankowych i odcinka wynagrodzenia M. B. za miesiąc sierpień 2007r. daje podstawy do uznania, iż kwota [...] zł przekazywana na rachunek bankowy (wykazana w wyciągu bankowym jako "pobory" /kod 60K/) jest kwotą netto wyliczaną od płacy zasadniczej w wysokości [...] zł brutto. Natomiast wynagrodzenie M. B. obejmuje jeszcze inne składniki, o czym świadczy fakt, iż w zaświadczeniu zakłady pracy o wynagrodzeniu M. B. podano kwotę [...] zł brutto jako średnie wynagrodzenie z trzech miesięcy. Świadczy o tym również fakt, że na rachunek bankowy przekazywano środki pieniężne w innej wysokości niż kwota [...] zł, jak chociażby kwota [...] zł wykazana w wyciągu bankowym również jako "pobory" /kod 60K/, przekazana [...]. Powyższe uprawnia do wniosku, że faktyczny dochód netto rodziny skarżącej jest wyższy niż kwota [...] zł przekazywana na konto tytułem płacy zasadniczej i wykazana w urzędowym formularzu jako dochód netto. Ponadto jak wynika z wydruku bankowego z dnia [...] saldo na wspólnym koncie małżonków zamyka się kwotą [...] zł. Brak jest zatem podstaw do uznania, że skarżąca nie dysponuje środkami pieniężnymi, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie kosztów postępowania. W tym miejscu podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, jak również opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie w kwocie 100 zł. Koszty postępowania sprowadzają się więc do potencjalnych kosztów sądowych, /opłata od zażalenia, wpis od skargi kasacyjnej/, które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/ oraz do kosztów wynagrodzenia adwokata. Stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie wynosi 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ i 292,80 zł brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm./). Na obecnym etapie prowadzenia sprawy – koszty postępowania sądowego do których uiszczenia skarżąca byłaby zobowiązana w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego to kwota 392, 80 zł (koszt wpisu sądowego od skargi kasacyjnej /100 zł/ i koszt wynagrodzenia adwokata /292,80/). Odnosząc tą kwotę do miesięcznych dochodów rodziny skarżącej, która to kwota wynosi – [...] zł brutto ([...] zł na osobę w rodzinie), stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania, iż skarżąca nawet przy uwzględnieniu wykazanych przez nią wydatków w łącznej wysokości [...] zł, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak jest również podstaw by uznać, że skarżąca nie może uiścić pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na gruncie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 li. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz.950) kryterium dochodowe stanowiące jedną z przesłanek uprawniających do otrzymania wsparcia z pomocy społecznej w postaci świadczenia pieniężnego wynosi na osobę w rodzinie 351 zł. Przyjmuje się więc, że kwota zapewniająca w stopniu minimalnym pokrycie koniecznych kosztów utrzymania na osobę w rodzinie to kwota 351 zł, natomiast kwota dochodu na osobę w rodzinie skarżącej wynosi – [...] zł, a więc jest kilkakrotnie wyższa. Skarżąca nie spełnia zatem przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a do przyznania prawa pomocy w całkowitym jak również w częściowym zakresie, bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania, jak też że poniesienie pełnych kosztów postępowania wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. . Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.