III SA/Lu 297/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 listopada 2009r. sprawy ze skargi J. W. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie odwołania Skarbnika Gminy oddala skargę. Uchwałą z dnia [...] Nr [...] Rada Gminy odwołała J. W. ze stanowiska Skarbnika Gminy R. z dniem [...] Na powyższą uchwałę skargę do sądu administracyjnego wniósł J. W. domagając się jej unieważnienia. Skarżący podniósł, iż przedmiotowa uchwała podjęta została z naruszeniem § 57 ust. 2 Statutu Gminy, ponieważ odwołanie z zajmowanego stanowiska nastąpiło bez uprzedniego wysłuchania jego wyjaśnień. W dniu 25 września 2008 r. tj. w czasie sesji Rady Gminy skarżący nie mógł złożyć stosownych wyjaśnień, ponieważ był chory, co potwierdził zwolnieniem lekarskim. W skardze J. W. podniósł również, iż uchwała z dnia [...] została podjęta w tej samej sprawie co uchwała z dnia [...] jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem skargi na tę uchwałę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Zdaniem skarżącego Rada Gminy powinna wstrzymać się z rozstrzyganiem sprawy odwołania Skarbnika Gminy do czasu prawomocnego orzeczenia WSA, ponieważ ta sprawa, w związku ze skargą, jest w kompetencji tego Sądu. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Organ przedstawił przebieg postępowania wyjaśniając, że w dniu [...] Rada Gminy podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie odwołania Skarbnika Gminy. Na tę uchwałę Wojewoda oraz J. W. złożyli skargi do sądu administracyjnego wskazując na naruszenie § 57 ust. 1 Statutu Gminy poprzez podjęcie uchwały w sprawie odwołania Skarbnika Gminy na tej samej sesji, na której został zgłoszony wniosek w tej sprawie. Po otrzymaniu skargi Wojewody Rada Gminy uchwałą [...] Nr [...] uchyliła uchwałę z dnia [...] w sprawie odwołania skarbnika. Następnie w dniu [...] Rada Gminy podjęła ponownie uchwałę w sprawie odwołania skarbnika, stosując procedurę określoną w § 57 ust. 1 Statutu. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargi Wojewody i J. W. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] Nr [...], stwierdzając, iż nie narusza prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.) W ocenie Sądu zaskarżona uchwała nie została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Skarbnik gminy jest ustawowym obligatoryjnym elementem struktury organizacyjnej gminy, którego obowiązki i uprawnienia reguluje m.in. ustawa o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591). W świetle art. 18 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, powoływanie i odwołanie skarbnika gminy należy do wyłącznej właściwości rady gminy – na wniosek wójta. Wystąpienie przez wójta z wnioskiem o odwołanie skarbnika gminy nie zostało ograniczone przedmiotowo, ocena wystąpienia z takim wnioskiem została pozostawiona wójtowi, a jego skuteczność radzie gminy. Dodatkowe uregulowania w powyższej kwestii zostały wprowadzone w Statucie Gminy. Stosownie do § 57 ust. 2 Statutu, przed podjęciem uchwały o odwołaniu, Rada obowiązana jest wysłuchać wyjaśnień osoby, której dotyczy wniosek o odwołanie. Jak wynika z dokumentacji sprawy, w tym protokołu sesji Rady Gminy, odwołany skarbnik gminy nie składał wyjaśnień, gdyż w dniu [...] przebywał na zwolnieniu lekarskim. Z powyższego faktu skarżący wywodzi swoje roszczenie podnosząc zarzut naruszenia § 57 ust. 2 Statutu, poprzez uniemożliwienie mu skorzystania z uprawnienia wypowiedzenia się w sprawie dotyczącej odwołania go z pełnionej funkcji. W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia wyjaśnienie kwestii spornej, czy przebywanie na zwolnieniu lekarskim jest usprawiedliwioną okolicznością powodującą konieczność wyznaczenia ponownej sesji Rady Gminy w celu podjęcia uchwały o odwołaniu skarbnika w innym terminie (po zakończeniu leczenia przez J. W.), czy też aby uczynić zadość wymogom powołanego § 57 ust. 2 Statutu wystarczy samo zawiadomienie skarbnika o terminie sesji, zaś fakt skorzystania z uprawnienia lub nie (niezależnie od okoliczności) leży w gestii strony. Kwestia zachowania trybu określonego w § 57 ust. 2 Statutu Gminy przy podejmowaniu uchwały o odwołaniu Skarbnika Gminy nie ma bowiem, zdaniem Sądu, wpływu na ocenę zgodności zaskarżonej uchwały z prawem. Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy przepisy Statutu Gminy (§ 57) uzależniające możliwość odwołania skarbnika gminy od jego wysłuchania nie naruszają prawa materialnego, a w szczególności art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 grudnia 2003 r. (sygn. akt II SA 283/03) stwierdził, iż wprowadzenie do statutu gminy wymagania uzależniającego podjęcie uchwały o odwołaniu ze stanowiska sekretarza gminy (skarbnika) od wcześniejszego wysłuchania osoby, której dotyczy wniosek o odwołanie, narusza prawo. W uzasadnieniu NSA wskazał, iż art. 3 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wyrażającym ogólne upoważnienie do stanowienia w statucie o ustroju gminy oraz art. 22 ust. 1 tej ustawy, upoważniający do określenia w statucie organizacji wewnętrznej oraz trybu pracy organów gminy, dają gminie pewną samodzielność w zakresie rozwiązywania jej spraw ustrojowych. Jest to jednak samodzielność w granicach wyznaczonych ustawą. W omawianym przypadku chodzi o przepisy ustawy o samorządzie gminnym, określające kompetencje rady gminy do powołania i odwołania sekretarza (skarbnika) gminy, określone w art. 18 ust. 2 pkt 3. Kompetencje te są ograniczone wyłącznie wymaganiem złożenia przez wójta wniosku w takiej sprawie. Wprowadzenie więc w tym zakresie dodatkowego wymagania w postaci obowiązku wysłuchania osoby, której wniosek o odwołanie dotyczy, stanowi dodatkowe, nieprzewidziane ustawą ograniczenie kompetencji rady jako organu stanowiącego i kontrolnego gminy, zmieniające określone ustawą jej relacje z innymi organami i podmiotami funkcjonującymi w strukturze gminy, i przez to należy je uznać za naruszające tę ustawę. W konsekwencji nie można więc zarzucać zaskarżonej uchwale niezgodności z prawem w sytuacji, gdy przepis który uchwała ma naruszać sam jest niezgodny z aktem hierarchicznie wyższym (ustawą o samorządzie gminnym). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni akceptuje pogląd wyrażony w tej kwestii w powołanym wyroku NSA, iż "postanowienia statutu gminy są dla sądu prawnie wiążące pod warunkiem, że nie naruszają ustawy. Sąd nie jest zatem związany regulacjami statutowymi niezgodnymi z ustawą, nawet jeżeli te regulacje nie zostały wzruszone (np. w trybie nadzoru) i dalej obowiązują". Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi podnieść należy, iż nie ma racji skarżący twierdząc, że skoro zaskarżona uchwała z dnia [...] została podjęta w tej samej sprawie co wcześniejsza uchwała z dnia [...], która została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, to Rada Gminy powinna wstrzymać się z rozstrzyganiem sprawy odwołania Skarbnika Gminy do czasu prawomocnego orzeczenia, ponieważ sprawa ta, w związku ze skargą, jest w kompetencji sądu administracyjnego. Rada Gminy uchylając własną uchwałę przed rozstrzygnięciem jej zgodności z prawem przed sąd nie naruszyła prawa i nie można mówić, że weszła w kompetencje sądu administracyjnego podejmując kolejną uchwałę w tym przedmiocie. Pomimo uchylenia, uchwała z dnia 26 czerwca 2008 r. i tak podlegała rozpoznaniu przez Sąd, bowiem postępowanie w tej sprawie nie stało się z tego powodu bezprzedmiotowe, co stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 16 grudnia 2008 r. (sygn. akt III SA/Lu 369/08) oddalającym skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia [...]. W związku z powyższym należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała nie jest sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 oraz art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, nie ma zatem podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Mając powyższe na uwadze, ponieważ zaskarżona uchwała nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.