III SA/Lu 30/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnego uzgodnienia udzielenia koncesji na wydobywanie kopalin postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Do skargi skarżący załączył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ jego dochody są niskie ([...] zł brutto), natomiast ponosi wysokie opłaty (energia elektryczna – [...] zł; ubezpieczenie rolnicze – [...] zł kwartalnie; woda – [...] zł; gaz – [...] zł; paliwo – [...] zł; dodatki paszowe – [...] zł; naprawy – [...] zł; nawozy – [...] zł; pasza – [...] zł). Skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W dalszej części urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że w skład jego majątku wchodzi udział w [...] części domu (nie określił jego powierzchni) oraz udział w [...] części nieruchomości rolnej (również nie podał jej wielkości). Oświadczył, że jedynym jego dochodem jest dochód z rolnictwa w wysokości [...] zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 ( 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a. ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej, wysokości dochodów i obciążeń finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie skarżącego zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania oceny jego możliwości poniesienia kosztów sądowych w tej sprawie. Dla prawidłowej oceny wniosku, konieczna była dokładna informacja o posiadanym majątku nieruchomym (w urzędowym formularzu skarżący wskazał jedynie wielkość posiadanych udziałów w domu i nieruchomości rolnej, natomiast nie określił ich powierzchni) oraz ruchomym związanym z prowadzeniem działalności rolniczej i gospodarczej. Skarżący w urzędowym formularzu wniosku nie podał bowiem informacji o tym, że prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "[...]" (co wynika a akt administracyjnych). Zatem dla oceny zdolności płatniczych skarżącego, niezbędna była również dokładna informacja o rozmiarze prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i dochodzie uzyskiwanym z tego tytułu. W związku z powyższym, pismem z dnia 20 stycznia 2011 r. wezwano stronę do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: zaświadczenia właściwego urzędu gminy o wielkości posiadanych gruntów rolnych w hektarach fizycznych i przeliczeniowych, bądź decyzji wymiarowej podatku rolnego za ostatni rok; decyzji właściwej jednostki Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznaniu płatności na 2011 r.; wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; oświadczenia wykazującego przychody i koszty w prowadzonej działalności gospodarczej z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz oświadczenia wykazującego posiadany majątek nieruchomy i ruchomy związany z prowadzeniem działalności rolniczej i gospodarczej. Wezwanie powyższe zostało doręczone w sposób prawem przewidziany w dniu 25 stycznia 2012 r., jednakże skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów i oświadczeń (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2012 r.) Stwierdzić należy, że wobec niewykonania wezwania do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji materialnej skarżącego (w szczególności odnośnie łącznej wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z tytułu prowadzenia działalności rolniczej i działalności gospodarczej/, jak również stanu majątkowego /odnośnie wielkości posiadanej nieruchomości rolnej i innych nieruchomości oraz majątku ruchomego związanego z prowadzeniem działalności rolniczej i gospodarczej). Uniemożliwiło to referendarzowi ustalenie, jakie są realne możliwości finansowe skarżącego poniesienia kosztów sądowych. Nie można zatem ocenić, czy w sprawie zaistniały przesłanki przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym, określone art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa (por. postanowienie NSA z 23 listopada 2010 r. I OZ 875/10 LEX nr 742132). Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec, jak na wstępie.