III SA/Lu 306/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Rejonowego Komitetu Obywatelskiego Ziemi na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia zasad najmu i dzierżawy lokali użytkowych będących własnością miasta I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi K. K. wynagrodzenie w kwocie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) – w tym VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrot wydatków w kwocie 17 (siedemnaście) zł, które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Z akt sprawy wynika, że Rejonowy Komitet Obywatelski Ziemi B. zwolniony był z czynszu za wynajem lokalu zajmowanego na działalność statutową, zgodnie z § 1 ust. 3 uchwały Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [..] grudnia 1994 r. w sprawie określenia zasad najmu i dzierżawy lokali użytkowych będących własnością miasta B. Powołany wyżej przepis tej uchwały stanowił, że zwalnia się z czynszu lokale przeznaczone na działalność statutową prowadzoną przez organizacje społeczne. Rejonowy Komitet Obywatelski Ziemi B. skarży obecnie uchwałę Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [..] grudnia 2008 r. Uchwałą tą, podjętą na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Rada Miasta B. uchyliła uchwałę z dnia [...] grudnia 1994 r. W uzasadnieniu Rada Miasta podniosła, że gospodarowanie mieniem komunalnym odbywa się według zasad określonych w art. 23 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Gospodarowanie tym mieniem należy do Burmistrza Miasta zgodnie z art. 25 tej ustawy. Rada argumentowała dalej, że najem i dzierżawa lokali użytkowych odbywa się w drodze przetargu, zaś umowy zawierane są w trybie przepisów Kodeksu cywilnego. W tych okolicznościach zasadnym jest uchylenie uchwały z dnia [...] grudnia 1994 r. w sprawie określenia zasad najmu i dzierżawy lokali użytkowych będących własnością miasta B], jako niezgodnej z aktualnym stanem prawnym. W skardze sądowej, wniesionej w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, Rejonowy Komitet Obywatelski Ziemi B. zarzuca naruszenie art. 12 i art. 19 Konstytucji RP, polegające na ograniczeniu działalności ich Komitetu, poprzez uchylenie przyznanego i nabytego prawa do bezpłatnego korzystania z lokalu komunalnego na potrzeby statutowej działalności. Komitet podnosi przy tym, że skarżona uchwała pozbawiona jest uzasadnienia, wynikającego z przepisów prawa, skoro jej jedynym celem jest wyrządzenie szkody pełnoprawnemu członkowi wspólnoty samorządowej. We wnioskach Komitet domaga się stwierdzenia nieważności zakwestionowanej uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta B. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Jak wynika z akt sprawy Rejonowy Komitet Ziemi B. bezskutecznie wzywał Radę Miasta B. do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie z dnia [...] kwietnia 2009 r. Rada pozostawiła bez odpowiedzi i nie zajęła żadnego stanowiska w tej kwestii. Zwolnienie z czynszu za lokal zajmowany do prowadzenia statutowej działalności przez Komitet – zagwarantowane w § ust. 3 uchwały z dnia [..] grudnia 1994 r. – było uprawnieniem. Komitet nie może aktualnie z niego korzystać z racji uchylenia tejże uchwały. Oznacza to, że Komitet ma interes prawny w skarżeniu uchwały Rady Miasta B. z dnia [..] grudnia 2008 r. Odnosząc się do formułowanych w skardze zarzutów, trzeba wyjaśnić, że w świetle obowiązujących przepisów prawa Rada Miasta B. była uprawniona do podjęcia zaskarżonej uchwały. Zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność jednostek samorządu terytorialnego regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 25 ust. 1 cyt. ustawy). Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) przewiduje w art. 18 ust. 2 pkt 9 litera a/, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy określanie zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Przepis ten określa dalej, iż uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy. Powołany wyżej przepis wprowadzono do ustawy z dnia 8 marca 1990 r. samorządzie gminnym na mocy art. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 173, poz. 1218). W tym stanie rzeczy Rada Miasta B. władna była uchylić wcześniejszą uchwałę z dnia [...] grudnia 1994 r. w sprawie określenia zasad najmu i dzierżawy lokali użytkowych będących własnością miasta B. Argumentacja Rady w tym zakresie jest zasadna chociażby z uwagi na zmiany w porządku prawnym, jakie nastąpiły od czasu, kiedy podjęto tę uchwałę. Komitet niesłusznie zarzuca naruszenie art. 12 i art. 19 Konstytucji RP, polegające na ograniczeniu prowadzonej przez niego działalności, poprzez uchylenie przyznanego i nabytego prawa do bezpłatnego korzystania z lokalu komunalnego na potrzeby statutowej działalności. Pierwszy z tych przepisów zapewnia wolność tworzenia i działania związków zawodowych, organizacji społeczno – zawodowych rolników, stowarzyszeń, ruchów obywatelskich, innych dobrowolnych zrzeszeń oraz fundacji. Drugi z nich stanowi, że specjalną opieką otacza się weteranów walk o niepodległość, zwłaszcza inwalidów wojennych. Żaden z tych przepisów konstytucyjnych nie ogranicza uchwałodawczej funkcji rady gminy. Ma ona działać – jako organ władzy publicznej – na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Zgodnie z prawem, do wyłącznej właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy (art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Stosownie do jej art. 18 ust. 2 pkt 9, rada gminy podejmuje uchwały w sprawach majątkowych gminy. Zatem Rada Miasta B. była uprawniona do uchwalenia zaskarżonego aktu, uchylającego uchwałę z dnia [...] grudnia 1994 r. Z tych też względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów w wysokości 17 zł oraz o wynagrodzeniu dla profesjonalnego pełnomocnika Komitetu, adwokata K. K., świadczącego pomoc prawną z urzędu, Sąd orzekł na mocy art. 250 tejże ustawy.