III SA/Lu 31/11
WyrokWSA w Lublinie2011-02-15
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres opieki nad chorą matką może być zaliczony do okresu uprawniającego do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres opieki nad członkiem rodziny, w tym chorą matką, nie jest zaliczany do okresów uprawniających do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Prawo do zasiłku jest uzależnione od spełnienia ściśle określonych warunków ustawowych, które nie obejmują okresu opieki nad rodziną, a ustawa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co wyklucza uznaniowość w tym zakresie.Stan faktyczny
E. G. został uznany za osobę bezrobotną, ale odmówiono mu prawa do zasiłku z powodu niespełnienia warunku posiadania co najmniej 365 dni aktywności zawodowej w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Skarżący argumentował, że w okresie zawieszenia działalności gospodarczej opiekował się chorą matką i nie odprowadzał składek ZUS, co powinno być uwzględnione przy przyznaniu zasiłku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Wojewody z dnia [...] 2010 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku.
Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:
Decyzją z dnia [...] 2010 r., organ I instancji, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 kpa, uznał E. G. z dniem [...] 2010 r. za osobę bezrobotną i jednocześnie orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Swoje rozstrzygnięcie organ uzasadnił tym, że w/w spełnił ustawowe warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, natomiast nie wypełnił przesłanek warunkujących uzyskanie prawa do zasiłku. W przypadku zainteresowanego suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i ust. 2 w/w ustawy przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż 365 dni.
W odwołaniu z dnia [...] 2010 r. E. G. nie zgodził się z treścią decyzji i podnosił, iż w okresie zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej opiekował się chorą mamą. Nie odprowadzał w tym czasie składek na ZUS, gdyż nie osiągał żadnych dochodów. Uważa, że opiekę nad mamą organ powinien uznać i przyznać mu prawo do zasiłku.
W wyniku ponownego rozpoznanai sprawy, Wojewoda zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu pierwszoinstancyjnego.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podał, że skarżący spełnia warunki do uznania go za osobę bezrobotną. Brak natomiast podstaw do przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy powołał się na art. 71 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zwana dalej ustawą; zgodnie z którym prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okras co najmniej 365 dni opłacał składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę bądź wykonywał inne formy aktywności zawodowej w postaci np. pracy nakładczej, pracy na podstawie umów agencyjnych, umów zlecenia, pracy w rolniczej spółdzielni produkcyjnych lub prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Według ust. 2 art. 71 tej ustawy zaliczeniu na poczet "365 dni", o których mowa w ust. 1 pkt 2 ustawy, podlegają również inne okresy, niezwiązane bezpośrednio z aktywnością zawodową bezrobotnego, ale zrównane przez ustawę z zatrudnieniem. Należą do nich okresy służby wojskowej, urlopów wychowawczych, okresy pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy.
Rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy – Filia w B. E.G. dokonał w dniu [...] 2010 r. Zatem, okres 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji obejmuje okres od [...] 2009 r. do [...] 2010 r.
Bezrobotny wykazał, iż od [...] 1993 r. do [...] 2010 r. posiadał zarejestrowaną działalność gospodarczą, która decyzją Burmistrza z dnia [...] 2010 r. wykreślona została z ewidencji działalności gospodarczej.
Nadto z zaświadczenia ZUS z dnia [...] 2010 r., które strona przedłożyła wynika, iż E. G. w okresie od [...] 1993 r. do [...] 1995 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, a od dnia [...] 1995 r. działalność ta była zawieszona.
Prawidłowo organ pierwszoinstrancyjny biorąc pod uwagę powyższe dane odmówił przyznania zasiłku dla bezrobotnych, gdyż w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, działalność gospodarcza była zawieszona i nie były odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne. Podnoszona w odwołaniu okoliczność opieki bezrobotnego nad członkiem rodziny nie daje możliwości w zakresie obowiązującej ustawy o promocji zatrudnienia (...) do przyznania prawa do zasiłku.
Organ przypomniał, iż przyznanie prawa do zasiłku nie ma charakteru uznaniowego, a uzależnione jest od spełnienia warunków ściśle określonych przepisem art. 71 ustawy. Ponieważ E. G. nie spełnił ustawowych warunków do przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, prawidłowa jest decyzja organu pierwszoinstancyjnego z dnia [...] 2010 r. w zakresie w jakim odmówiono przyznania odwołującemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W skardze na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, E.G. zarzucił jej rażącą niesprawiedliwość. Uważa, że okres opieki nad matką powinien być uznany przez prawo i dlatego, ten okres podlega zaliczeniu do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Podnosił również, iż ponieważ opiekował się matką to musiał zawiesić prowadzenie działalności gospodarczej, a także utracił prawo do renty chorobowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydania.
W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą podjętych decyzji. Kontrolą sądu objęta jest decyzja uznająca E. G. za osobę bezrobotną oraz odmawiająca przyznania mu prawa do zasiłku.
Podstawę prawną do ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych stanowi przepis art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.)
Zgodnie z tym przepisem prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni:
a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104b i art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni,
b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca,
d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę,
e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę,
f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a - c, w wysokości 9,75 % przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia,
h) był zatrudniony za granicą przez okres co najmniej 365 dni, w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant,
i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.
W myśl zaś ust. 2 tego przepisu do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy:
1) zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej, a także służby w charakterze funkcjonariusza, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 67 ze zm.);
2) urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów;
3) pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w pkt 1, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę;
4) niewymienione w ust. 1 pkt 2, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę;
5) za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy lub stosunku służbowego, oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę.
Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów jednoznacznie wynika, iż w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji skarżący nie prowadził działalności gospodarczej i z tego tytułu nie opłacał składki na ubezpieczenie społeczne, nie wykonywał także innej pracy bądź innej formy aktywności zawodowej wymienionej w art. 71 ust. 1 ustawy. Również skarżący nie wykazał by spełnił przesłanki wymienione w ust. 2 art. 71 ustawy uprawniające do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Okres pobierania renty chorobowej zakończył [...] 2001 r. i od tego czasu nie nabył tego uprawnienia ponownie (zaświadczenie z ZUS z dnia [...] 2003 r. złożone przez skarżącego do Sądu przy piśmie procesowym z dnia [...] 2011 r.).
Oznacza to, że E. G. w przedziale czasu, o którym mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. nie wykazał się aktywnością zawodową, o której mowa w powyżej cytowanym przepisie ustawy.
W skardze E.G. podnosił, iż opiekował się chorą matką i jest to okoliczność, którą organ administracji powinien brać pod uwagę przy ustalaniu mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Z cytowanego powyżej w całości art. 71 ustawy jednoznacznie wynika, iż okres sprawowania opieki nad członkiem rodziny (chorą matką) nie uprawnia bezrobotnego do przyznania mu z tego tytułu prawa do zasiłku dla bezrobotnych). Zdaniem Sądu, organ drugoinstancyjny prawidłowo zastosował przepisy ustawy i odmówił E. G. przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Podzielając powyższe, Sąd w składzie niniejszym, przychyla się do poglądów orzecznictwa zgodnie z którym przepis art. 71 ustawy o pomocy zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Ustawa musi być interpretowana i stosowana w sposób ścisły, nie dając administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie przedmiotowego świadczenia (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1553/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 stycznia 2008 r. II SA/Op 401/07 pub. Lex nr 489517).
W tym stanie rzeczy podzielić należy pogląd organów, iż odwołujący w okresie 18 miesięcy przed dniem rejestracji, nie udokumentował 365 dni aktywności zawodowej, o których mowa w art. 71 ustawy. Uznać zatem należy za organem, iż skarżący nie spełnił przesłanek warunkujących uzyskanie prawa do zasiłku.
Z wyżej wskazanych powodów zaskarżonej decyzji nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego.
W niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło