III SA/Lu 310/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Jednocześnie ze skargą skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Do wniosku skarżący załączył dodatkowe dokumenty źródłowe. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a w skład majątku rodziny wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha wraz z budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi, działka rolna o pow. [...] m2, [...]-letni ciągnik i kosiarka. Wykazał, że na dochód rodziny w wysokości [...] zł miesięcznie składa się jego wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł, emerytura żony w wysokości [...] zł oraz dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę w kwocie [...] zł. Natomiast jako stałe miesięczne wydatki skarżący wskazał następujące pozycje: rata kredytu [...] zł, media (woda, kanalizacja, energia elektryczna) [...] zł, ubezpieczenie [...] zł, ubezpieczenie pojazdów [...] zł rocznie, koszty leczenia [...] zł, podatki [...] zł rocznie, telefony [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny możliwości poniesienia przez niego w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych. Dokładnego ustalenia wymagała kondycja finansowa prowadzonej przez żonę skarżącego firmy w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy (wielkość przychodów i wydatków, majątek posiadany w związku z prowadzoną działalnością), a także stan salda i przepływ środków finansowych na rachunkach bankowych skarżącego i jego żony. Należało również wyjaśnić, na jaki cel został zaciągnięty kredyt bankowy, którego miesięczna rata wynosi [...] zł, stanowiący największą pozycję w wydatkach miesięcznych skarżącego i jego rodziny. Ustalenie tych okoliczności miało zatem bezpośredni wpływ na ocenę możliwości płatniczych skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a., w dniu 16 marca 2016 r. wezwano stronę do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, mających służyć pełnemu zobrazowaniu sytuacji materialnej skarżącego. Wezwanie to zostało doręczone w sposób prawem przewidziany w dniu 21 marca 2016 r. (potwierdzenie odbioru) i pozostało bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 3 czerwca 2016 r.). W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 16 marca 2016 r. w zakresie pełnego ujawnienia stanu majątkowego i dochodowego, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji majątkowej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżący nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.