III SA/Lu 313/11

WyrokWSA w Lublinie2011-12-15

Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie żołnierza zawodowego o wypłatę zaległych należności finansowych z tytułu dodatków do uposażenia zasadniczego uległo przedawnieniu, jeśli wniosek o ich wypłatę został złożony po upływie trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, a skarżący nie podjął skutecznych działań przerywających bieg terminu przedawnienia?
Ratio decidendi
Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności żołnierzy zawodowych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Skarżący nie wykazał, aby podjął skuteczne działania przerywające bieg terminu przedawnienia, w związku z czym jego wniosek o wypłatę zaległych należności finansowych za okres od kwietnia 2003 r. do czerwca 2004 r. nie mógł stanowić podstawy do dochodzenia roszczeń, gdyż uległy one przedawnieniu.
Stan faktyczny
Skarżący, S. D., żołnierz zawodowy, domagał się wypłaty zaległych należności finansowych z tytułu dodatków do uposażenia zasadniczego za okres od kwietnia 2003 r. do czerwca 2004 r. Organy administracji odmówiły przyznania tych należności, uznając je za przedawnione. Skarżący twierdził, że jego roszczenie nie uległo przedawnieniu, powołując się na wcześniejsze wnioski o wypłatę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając roszczenie za przedawnione.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Starszy referent Joanna Szopa, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dowódcy 4 Skrzydła Lotnictwa Szkolnego w D. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania należności finansowych z tytułu dodatków do uposażenia zasadniczego oddala skargę. Dowódca [...] Ośrodka Szkolenia Lotniczego w D. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. – wydaną na podstawie art. 75 ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm. - odmówił S. D. przyznania należności finansowych z tytułu dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych określonych decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej w D. za okres od [...] kwietnia 2003 r. do [...] czerwca 2004 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w/w należności wraz z ustawowymi odsetkami uległy przedawnieniu. Trzyletni okres przedawnienia – w myśl art. 75 ust. 1 w/w ustawy - rozpoczął bieg od dnia [...] czerwca 2006 r. to jest od dnia, kiedy uprawomocniła się decyzja Dowódcy [...] Ośrodka Szkolenia Lotniczego w D. skutecznie ustalająca, że S. D. przysługują dodatki do uposażenia w łącznej wysokości 150 % uposażenia bazowego. W odwołaniu S. D. podniósł, iż z wnioskiem o wypłatę wszystkich należności finansowych wystąpił w dniu [...] sierpnia 2010 r. Zarzucił między innymi, że zapadłe rozstrzygnięcie nie odpowiada jego oczekiwaniom. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. ([...]) Dowódca [...] Skrzydła Lotnictwa Szkolnego utrzymał w mocy powyższą decyzję Dowódcy [...] Ośrodka Szkolenia Lotniczego w D. z dnia [...] grudnia 2010 r.( [...]), odmawiającą przyznania należności finansowych z tytułu dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. W uzasadnieniu organ odwoławczy argumentował, że: - Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w D. trzema decyzjami z dnia [...] grudnia 2001 r. przyznał mjr rez. S. D. dodatek dla personelu latającego w łącznej wysokości 150% uposażenia bazowego, w tym w wysokości 50% kwoty uposażenia bazowego z tytułu uzyskania mistrzowskiej klasy pilota; - w dniu [...] grudnia 2002 r. Dowódca [...] Ośrodka Szkolenia Lotniczego obniżył oficerowi wysokość otrzymywanego dodatku dla personelu latającego do 40% kwoty uposażenia bazowego, powołując się na fakt, iż nadana oficerowi klasa mistrzowska pilota została przyznana na podstawie nieobowiązującej w dniu nadania instrukcji dotyczącej uzyskiwania przez pilotów klas; - powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych z dnia [...] lutego 2003 r.; - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 marca 2004 r. stwierdził nieważność obu wyżej wskazanych decyzji; - Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2005 r. oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych wniesioną od powyższego wyroku WSA w Lublinie; - Dowódca [...] Ośrodka Szkolenia Lotniczego decyzją z dnia [...] marca 2003 r. (Nr [...]) przyznał oficerowi od [...] stycznia 2003 r. dodatek dla personelu latającego w łącznej wysokości 140% uposażenia bazowego; - uwzględniając wskazany wyżej wyrok WSA w Lublinie, Dowódca [...] Ośrodka Szkolenia Lotniczego decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. (Nr [...]) przyznał oficerowi wyrównanie dodatku dla personelu latającego za okres od dnia [...] kwietnia 2003 r. do dnia [...] czerwca 2004 r., ustalił również wysokość należnego dodatku jako 150% uposażenia bazowego; - Komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] marca 2003 r. z argumentacją, że sprawa dodatków do uposażenia została już załatwiona trzema ostatecznymi decyzjami Dowódcy Jednostki Woskowej Nr [...] w D. z dnia [...] grudnia 2001 r.; - z tych samych powodów decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych stwierdzono także nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. Dowódcy [...] Ośrodka Szkolenia Lotniczego; - decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Dowódca [...] Ośrodka Szkolenia Lotniczego w D. umorzył postępowanie w sprawie obniżenia S. D. dodatku dla personelu latającego; - postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w D. wszczął w urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w D. z dnia [...] grudnia 2001 r. z uwagi na oparcie jej na podstawie faktycznej w postaci posiadania przez żołnierza klasy mistrzowskiej pilota wojskowego, podczas gdy skarżący nie mógł uzyskać tej klasy, ponieważ w dacie wydania decyzji nie obowiązywały przepisy stanowiące podstawę do nadawania klas klasyfikacyjnych; - decyzją z dnia [...] września 2007 r. Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w D. – zaakceptowaną w trakcie kontroli instancyjnej przez Dowódcę Sił Powietrznych - stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r.; - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 183/08, stwierdził nieważność obu wymienionych wyżej decyzji; - Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1292/08, oddalił skargę kasacyjną Dowódcy Sił Powietrznych od wskazanego wyżej wyroku WSA w Warszawie; - wniosek S. D. z dnia [...] sierpnia 2010 r., uzupełniony pismem z dnia [...] września 2010 r., o wypłatę zaległych należności finansowych wraz z odsetkami za okres od [...] kwietnia 2003 r. do [...] czerwca 2004 r. nie może stanowić skutecznej podstawy do dochodzenia roszczeń; - zgodnie z treścią art. 75 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne; - bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, tj. od kiedy może być dochodzone przed właściwym organem; - roszczenie przysługujące skarżącemu stało się wymagalne w dacie [...] czerwca 2006 r. i od tej daty należało liczyć termin przedawnienia; - bieg przedawnienia roszczenia przerywa każda czynność przed organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia; - w przedmiotowej sprawie skarżący nie przerwał biegu terminu przedawnienia poprzez swoje działanie, ponieważ nie podjął żadnej czynności w stosunku do Dowódcy [...] Ośrodka Szkolenia Lotniczego w D. mającej za bezpośredni cel dochodzenie należnych roszczeń; - przedawnieniu uległy również odsetki przewidziane w art. 75 ust. 3 w/w ustawy, dzielą one los należności głównych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. D. wniósł "o unieważnienie" decyzji Dowódcy [...] Skrzydła Lotnictwa Szkolnego z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2010 r. Skarżący podniósł, że jego roszczenie nie uległo przedawnieniu, skoro w listopadzie 2005 r. oraz grudniu 2006 r. dochodził swoich należności, czego dowodem są złożone wówczas pisemne wnioski do organu. W odpowiedzi na skargę Dowódca [...] Skrzydła Lotnictwa Szkolnego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że skarżący pełnił służbę wojskową do dnia [...] stycznia 2006 r. (z tym dniem zwolniono go z zawodowej służby wojskowej na mocy rozkazu Szefa SG WP Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r.). Obecnie skarżący domaga się od organu – zgodnie z treścią wniosku z dnia [...] września 2010 r. (k. 11 – 12 akt adm.) - wypłaty zaległych należności finansowych wraz z odsetkami za okres od [...] kwietnia 2003 r. do [...] czerwca 2004 r. Swoje roszczenie skarżący uzasadnia tym, że w w/w okresie otrzymywał zaniżony dodatek dla personelu lotniczego. Z akt sprawy wynika, że Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w D. przyznał skarżącemu z dniem [...] grudnia 2001 r. dodatek dla personelu latającego w łącznej wysokości 150 % uposażenia bazowego. Prawo do tak określonej wysokości tego rodzaju dodatku potwierdzają trzy ostateczne decyzje w/w organu z dnia [...] grudnia 2001 r. Decyzją nr [...] (k. 27 akt sąd.) przyznano skarżącemu - dodatek dla personelu latającego do uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego w wysokości 80 % uposażenia bazowego, decyzją nr [...] (k. 25 akt sąd.) – dodatek za klasę kwalifikacyjną do uposażenia zasadniczego przysługujący personelowi latającemu w wysokości 50 % uposażenia bazowego, zaś decyzją nr [...] (k. 26 akt sąd.) - dodatek do uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego przysługujący personelowi latającemu zwiększony z tytułu stażu służby na stanowisku w wysokości 20 % uposażenia bazowego. Nie jest sporne, że w latach 2002 - 2003 organ prowadził postępowanie w przedmiocie obniżenia skarżącemu dodatku dla personelu lotniczego. Dowodzi tego zarówno decyzja z dnia [...] grudnia 2002 r. (Nr [...]) Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w D. o obniżeniu wysokości dodatku do kwoty 1 502,40 zł, stanowiącej 120 % uposażenia bazowego, jak i późniejsza decyzja tego samego organu z dnia [...] marca 2003 r. (k. 61 akt adm.) o przyznaniu skarżącemu od dnia [...] stycznia 2003 r. dodatku w wysokości 1 752,80 zł (140 % kwoty uposażenia bazowego, w tym 80 % za stanowisko pilota śmigłowca, 40 % za klasę pilota i 20 % za staż na stanowisku pilota od dnia [...] grudnia 1985 r.). Obie wyżej wymienione decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. I tak decyzja z dnia [...] grudnia 2002 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w D. o obniżeniu wysokości dodatku do kwoty 1 502,40 zł, stanowiącej 120 % uposażenia bazowego oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] lutego 2003 r. organu odwoławczego (Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych) zostały uznane za rażąco naruszające prawo i z tego powodu WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 9 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 426/03 stwierdził ich nieważność. W trakcie kontroli instancyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem dnia 6 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OSK 803/04 oddalił skargę kasacyjną Komendanta WSOSP od powyższego wyroku WSA w Lublinie. Z kolei decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w D. z dnia [...] marca 2003 r. o przyznaniu skarżącemu od dnia [...] stycznia 2003 r. dodatku w wysokości 1 752,80 zł stanowiącej 140 % kwoty uposażenia bazowego, została unieważniona decyzją Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w D. z dnia [...] stycznia 2006 r. (k.52 – 55 akt adm.). Ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] - wydaną w trybie art. 105 § 1 k.p.a. przez Dowódcę Ośrodka Szkolenia Lotniczego (k. 44 akt adm.) – umorzono z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie obniżenia skarżącemu dodatku dla personelu lotniczego. S. D. nie skarżył tejże decyzji (nie składał od niej odwołania). Okolicznością bezsporną jest, że w/w decyzja zyskała walor prawomocności z dniem [...] czerwca 2006 r. Z tym dniem stały się wymagalne roszczenia, jakie obecnie skarżący zgłasza z tytułu uzyskiwania w okresie od [...] kwietnia 2003 r. do [...] czerwca 2004 r. zaniżonego uposażenia, a dokładnie rzecz biorąc zaniżonego o 10 % dodatku dla personelu lotniczego (skarżący powinien otrzymywać w tym czasie dodatek nie w wysokości 140 %, ale 150 % uposażenia bazowego). Stosownie do art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Powyższy przepis oznacza, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne i mogło być prawnie dochodzone przed organem właściwym do rozpoznania zgłoszonego roszczenia. W myśl art. 75 ust. 2 cyt. ustawy, bieg przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia przerywa: 1) każda czynność przed organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia albo zaspokojenia roszczenia; 2) uznanie roszczenia. Z akt sprawy nie wynika, aby w okresie trzech lat liczonych od dnia [...] czerwca 2006 r. skarżący podejmował działania i czynności związane z dochodzeniem swoich roszczeń. Za taką czynność nie można uznać wniosku z dnia [...] listopada 2005 r. (k. 24 akt sąd.), w którym skarżący wystąpił do Dowódcy [...] Ośrodka Szkolenia Lotniczego w D. "o spowodowanie wypłacenia przez stosownego płatnika (...) przysługującego (...) dodatku dla personelu latającego wraz z należnymi odsetkami", skoro decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] (k. 59 akt adm.) Dowódca [...] Ośrodka Szkolenia Lotniczego przyznał skarżącemu wyrównanie dodatku dla personelu latającego za okres od dnia [...] kwietnia 2003 r. do dnia [...] czerwca 2004 r. Biegu przedawnienia roszczenia nie przerywa również wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2006 r. (k. 19 – 20 akt sąd.) skierowany do Dowódcy Sił Powietrznych w W. Skarżący domagał się wyegzekwowania między innymi skutków prawnych decyzji omawianej wyżej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. o umorzeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obniżenia dodatku dla personelu lotniczego. Na w/w wniosek organ udzielił skarżącemu pisemnej odpowiedzi z dnia [...] marca 2007 r. (k. 16 – 17 akt sąd.), że sprawę przyznania dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby rozstrzyga aktualnie decyzja z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...]. W aktach sprawy brak jest innych dowodów, poza wyżej omawianymi wnioskami skarżącego (z dnia [...] listopada 2005 r., [...] grudnia 2006 r., [...] sierpnia 2010 r. i [...] września 2010 r.) świadczących o tym, że skarżący udokumentował fakt dochodzenia swoich należności i przerwany został przez to bieg przedawnienia roszczeń. Ich dochodzenia przez skarżącego nie potwierdza analiza pozostałych decyzji, które figurują w aktach sprawy. Należy w tym miejscu zauważyć, że decyzją Nr [...] Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] stycznia 2006 r. (k. 22 akt sąd.) przyznano skarżącemu dodatek dla personelu latającego w ostatnim miesiącu pełnienia służby w wysokości 140 % uposażenia. Szef Sztabu Generalnego WP decyzją z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] (zaakceptowaną decyzją Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2009 r.) odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] stycznia 2006 r. Prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 563/09 uchylono i wspominaną decyzję Ministra Obrony Narodowej, i decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] października 2008 r. W tych warunkach decyzją Nr [...] przez Szefa Sztabu Generalnego WP wydaną w 2010 r. (k.24 – 33 akt adm.) stwierdzono nieważność decyzji Nr [...] Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] stycznia 2006 r. W dalszym toku postępowania decyzją Dowódcy Sił Powietrznych dnia [...] kwietnia 2010 r. (k. 19 – 23 akt adm.) przyznano skarżącemu dodatek dla personelu latającego w wysokości 150 % kwoty bazowej. Jest to ostatnia decyzja administracyjna poprzedzająca wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2010 r. i zawarte w nim między innymi żądanie (pkt 1 wniosku) wypłaty zaległych należności finansowych wraz z odsetkami za okres od [...] kwietnia 2003 r. do [...] stycznia 2006 r. W tym zakresie swoje stanowisko skarżący doprecyzował we wniosku z dnia [...] września 2010 r., w którym domaga się wypłaty świadczeń za krótszy okres ([...] kwietnia 2003 r. – [...] czerwca 2004 r.). Zaskarżona decyzja jest więc prawidłową odpowiedzią organu na tak sformułowane żądanie skarżącego. Ubocznie należy zaznaczyć, że w 2007 r. toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w D. z dnia [...] grudnia 2001 r. przyznającej skarżącemu dodatek za klasę kwalifikacyjną do uposażenia zasadniczego przysługujący personelowi latającemu w wysokości 50 % uposażenia bazowego. Decyzją Nr [...] Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w D. z dnia [...] września 2007 r. stwierdzono nieważność w/w decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. Powyższa decyzja Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w D. z dnia [...] września 2007 r. utrzymana została w mocy decyzją Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] listopada 2007 r. (k. 36 – 42 akt adm.). Obie wskazane decyzje wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 183/08 uchylono jako naruszające prawo. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1292/08 oddalił skargę kasacyjną Dowódcy Sił Powietrznych wniesioną od w/w wyroku WSA w Warszawie. Całokształt okoliczności rozpoznawanej sprawy nie wskazuje jednak, że proceduralny etap dochodzenia praw przez skarżącego zakończył się dopiero w dniu [...] kwietnia 2010 r. wydaniem przez Dowódcę Sił Powietrznych decyzji przyznającej skarżącemu dodatku dla personelu latającego w wysokości 150 % (dodatku należnego w ostatnim miesiącu pełnienia przez skarżącego czynnej służby wojskowej). W/w decyzja dotyczy pełnienia przez skarżącego służby w styczniu 2006 r. (a zatem ostatniego miesiąca pełnienia służby), a nie okresu od [...] kwietnia 2003 r. do [...] czerwca 2004 r., wymienionego w ostatecznym wniosku skarżącego z dnia [...] września 2010 r. W tych warunkach wniosek S. D. z dnia [...] sierpnia 2010 r., uzupełniony pismem z dnia [...] września 2010 r., o wypłatę zaległych należności finansowych wraz z odsetkami za okres od [...] kwietnia 2003 r. do [...] czerwca 2004 r. nie może stanowić skutecznej podstawy do dochodzenia roszczeń. Słusznie więc organ argumentuje, że roszczenie uległo przedawnieniu stosownie do treści art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Jak wyżej wykazano, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło