III SA/Lu 316/13
WyrokWSA w Lublinie2013-12-30
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może nałożyć karę pieniężną na podmiot prowadzący gry na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwolenia wydanego na gruncie poprzednich przepisów, jeśli automaty te nie spełniają warunków określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, czy też jedyną sankcją w takiej sytuacji jest cofnięcie zezwolenia?Ratio decidendi
Organ celny nie może nałożyć kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych na podmiot, który prowadzi gry na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwolenia wydanego na gruncie poprzednich przepisów, a automaty te nie spełniają warunków określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. W takiej sytuacji jedyną sankcją przewidzianą przez ustawodawcę jest cofnięcie zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych (art. 138 ust. 3 u.g.h.). Stosowanie sankcji administracyjnej musi opierać się na istnieniu jednoznacznych norm sankcjonowanej i sankcjonującej, a wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Spółka T. T. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 36.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Organ celny uznał, że automaty używane przez spółkę nie spełniały wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych, określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, co skutkowało uznaniem działalności za urządzanie gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., wymagające koncesji na prowadzenie kasyna gry. Spółka posiadała jedynie zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych wydane na podstawie poprzednich przepisów. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, prawa UE oraz zasad demokratycznego państwa prawnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i określił, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013r. sprawy ze skargi T. T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2013r. Nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 3497 (trzy tysiące czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3. określa, że powyższa decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], Dyrektor Izby Celnej w B. P., po rozpatrzeniu odwołania spółki T. [...] sp. z o.o. z siedzibą w C., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] listopada 2012 r., znak [...], nakładającą karę pieniężną w kwocie 36.000 zł za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry.
W uzasadnieniu organ wskazał, że spółka prowadzi działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa l. na podstawie zezwolenia udzielonego w 2008 r., które wygasa w sierpniu 2014 r. Zgodnie z nową ustawą z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540, ze zm., dalej jako: u.g.h.) działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Urządzanie takich gier dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Ustawa pozwala na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, według przepisów dotychczasowych. Z przepisów wynika, że przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.
W dniach 11 i 12 grudnia 2010 r. przeprowadzono kontrolę w jednym z punktów gier na automatach objętych zezwoleniem udzielonym spółce. W toku kontroli przeprowadzono eksperyment, polegający na grze na jednym z automatów, który wykazał, że wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze przekracza wartość określoną w art. 129 ust. 3 u.g.h. (równowartość możliwych stawek wynosiła od 10 gr do 9 zł). W wyniku kontroli zatrzymano trzy automaty znajdujące się w punkcie gier. Automaty zostały poddane badaniu przez biegłego sądowego R. R. W konkluzjach opinii biegły stwierdził, że żaden z trzech badanych automatów nie jest zgodny z przepisami u.g.h., m.in. ze względu na to, że stawka za udział w jednej grze może być wyższa niż 0,50 zł, a łączna jednorazowa wartość wygranej w grze (bezpośredniej i pośredniej) może przekroczyć 60 zł.
Automaty zostały także poddane badaniu przez upoważnioną jednostkę badającą tj. Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu. W konkluzjach opinii w odniesieniu do wszystkich trzech automatów stwierdzono niespełnienie warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. ze względu na przekroczenie wartości maksymalnej stawki za grę oraz przekroczenie wartości maksymalnej jednorazowej wygranej.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej z powyższych ustaleń wynika, że wszystkie trzy automaty nie spełniają warunku określonego w art. 129 ust. 3 u.g.h., a tym samym nie spełniają wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych i możliwa jest na nich gra, w których wartości przekraczają wskazane w tym przepisie. W tej sytuacji gra na takich automatach stanowi grę na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., której urządzanie jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Spółka posiadała zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych (w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h.), nie posiadała jednak koncesji na prowadzenie kasyna gry.
Urządzanie gry na automatach poza kasynem gry podlega karze pieniężnej, wynoszącej 12.000 zł od każdego automatu. Skoro spółka wbrew przepisom ustawy, bez wymaganej koncesji urządzała gry na automatach (w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h.), podlega odpowiedzialności administracyjnej.
Organ nie podzielił argumentacji odwołującej się spółki, że kara pieniężna nie ma zastosowania w sytuacji, gdy urządza ona gry na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwolenia wydanego w oparciu o wcześniej obowiązujące przepisy. Organ wskazał, że w celu przeciwdziałania prowadzeniu działalności wykonywanej bez zachowania warunków i form przewidzianych przepisami, ustawa przewiduje kary pieniężne za taką działalność. Jednocześnie z uwagi na to, że w obrocie prawnym pozostają zezwolenia wydane na podstawie ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, w tym posiadane przez spółkę zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, art. 141 u.g.h wyłącza stosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W badanej sprawie wyłączenie to nie mogło być zastosowane, gdyż poczynione w toku postępowania ustalenia wskazują, że spółka prowadziła działalność niezgodnie z warunkiem określonym w art. 129 ust. 3 u.g.h. ze względu na przekroczenie maksymalnej stawki gier i wartości możliwej jednorazowej wygranej. Tego typu działalność stanowi urządzanie gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., a skoro spółka nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry, gra na automatach była urządzana poza kasynem gry.
Spółka ma prawo prowadzenia działalności na podstawie zezwolenia wydanego w 2008 r., musi jednak zachować warunki określone w art. 129 ust. 3 u.g.h., pozwalające na uznanie, że chodzi o grę na automatach o niskich wygranych. Działalność nie spełniająca tego warunku może być prowadzona tylko na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry.
W ocenie organu niezasadne są podnoszone przez spółkę zarzuty naruszenia gwarantowanych przepisami prawa UE swobód podstawowych,. W szczególności zakazu stosowania ograniczeń ilościowych i swobody przepływu usług. Ustawa o grach hazardowych nie zakazuje prowadzenia działalności hazardowej a jedynie ogranicza miejsca jej prowadzenia w celu ochrony zdrowia odbiorców tych usług i kontroli przestrzegania warunków prowadzenia gier. Okoliczności tego rodzaju są traktowane przez Trybunał Sprawiedliwości UE jako uzasadniające ograniczenia swobód traktatowych.
Nie doszło także do naruszenia wyrażonych w Konstytucji RP zasad demokratycznego państwa prawnego, legalizmu, ochrony zaufania obywateli do państwa, prawa do informacji, przyzwoitej legislacji. Zasady te nie wykluczają stanowienia regulacji ograniczających lub znoszących prawa podmiotowe, jeśli zachowane zostały określone warunki. Ustawa o grach hazardowych nie narusza zasady proporcjonalności. Wprowadzone przez nią ograniczenia podyktowane były koniecznością ochrony interesu publicznego – ochrony społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu.
W skardze do sądu administracyjnego spółka T. [...] podniosła zarzuty naruszenia:
- art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie także do automatów o niskich wygranych dopuszczonych do eksploatacji i urządzania gier losowych na podstawie właściwej decyzji organu uprawnionego do kwalifikacji danego automatu jako automat o niskich wygranych, eksploatowanych w punktach gier na podstawie ważnego zezwolenia na urządzanie gier; w rzeczywistości przepis ten został przewidziany wyłącznie dla automatów w rozumieniu art. 2 ust. 3, 4 i 5 u.g.h., eksploatowanych poza kasynami gier jako jedynym prawnie dopuszczalnym miejscem ich eksploatacji;
- art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., nr 4, poz. 27, ze zm.; dalej jako: u.g.z.w.) poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że prowadzenie działalności w skontrolowanych punktach gier stanowi naruszenie określone w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.; wbrew twierdzeniom organu do czasu wygaśnięcia udzielonych zezwoleń na prowadzenie i urządzanie gier na automatach o niskich wygranych w pełni legalnym i dozwolonym jest urządzanie gier na automatach także poza kasynami gry;
- art. 15b ust. 4 i 4a u.g.z.w. w zw. z art. 144 u.g.h. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że kontrolowane automaty do gier nie są automatami do gier o niskich wygranych, podczas gdy spełniają one wszystkie ustawowe wymogi przewidziane dla tego typu automatów, a ponadto status taki nadał im aktem rejestracyjnym Minister Finansów i akt ten w dalszym ciągu zachowuje swoją ważność, co uniemożliwia nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za prowadzenie działalności na automatach poza kasynami gry.
Ponadto skarżąca spółka podniosła zarzuty naruszenia podstawowych swobód UE poprzez ograniczenie przepływu towarów, przedsiębiorczości oraz usług, w związku z zasadami pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego. Zarzuciła także naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego, proporcjonalności, ochrony zaufania jednostki oraz obowiązku informacyjnego organów władzy publicznej.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Sprawiedliwości UE spółka podniosła, że ze względu na techniczny charakter przepisów ustawy o grach hazardowych i konieczność ich wcześniejszej notyfikacji, decyzję należy uznać za bezskuteczną prawnie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione. Tym niemniej sąd administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) i ma obowiązek dokonać kompleksowej oceny zgodności z prawem, niezależnie od argumentów podniesionych w skardze. Badając zaskarżoną decyzję sąd dostrzegł wady prawne, które muszą skutkować jej uchyleniem. Ponadto, ponieważ analogicznymi błędami dotknięta jest wydana w pierwszej instancji decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] lutego 2013 r., należało uchylić również i tę decyzję.
Kwestią kluczową dla rozstrzygnięcia sporu prawnego zaistniałego w badanej sprawie jest ustalenie, czy istniały podstawy do zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., sankcjonującego karą pieniężną urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Wywód organu uzasadniający zastosowanie takiej sankcji opiera się na następującej argumentacji: po wejściu w życie nowych przepisów w dziedzinie gier hazardowych (ustawa z 19 listopada 2009 r.) działalność w zakresie gier na automatach (bez zróżnicowania stawki za udział w grze i wysokości jednorazowej wygranej) może być prowadzona wyłącznie w kasynach gier, a zatem wymaga uzyskania stosownej koncesji (art. 6 i 14 u.g.h.). W drodze wyjątku ustawodawca dopuścił prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gier w odniesieniu do tych podmiotów, które posiadają zezwolenia wydane na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń (art. 129 ust. 1 u.g.h.). Aby skorzystać z tej możliwości podmiot urządzający gry musi dochować przesłanek definicyjnych gry na automatach o niskich wygranych, określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h. Skoro w wyniku kontroli i postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie ustalono, że automaty znajdujące się w kontrolowanym punkcie gier pozwalają na gry o wyższe stawki i dają możliwość wyższej wygranej, nie spełniają przesłanek określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h., a zatem gra na nich nie stanowi gry na automacie o niskich wygranych, ale podpada pod pojęcie gry na automatach w rozumieniu art. 2 pkt 3 u.g.h. Urządzenie tego typu gry wymaga koncesji, a skoro skarżąca spółka jej nie posiada, urządza gry na automacie poza kasynem gry, co jest sankcjonowane przez art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
W ocenie sądu argumentacji organu nie można podzielić, opiera się ona bowiem na stworzeniu w niedopuszczalny sposób sztucznej relacji pomiędzy normą sankcjonowaną a normą sankcjonującą i nie uwzględnia specyfiki uregulowań przejściowych i dostosowujących zawartych w ustawie o grach hazardowych.
Stosowanie każdego rodzaju sankcji, w tym administracyjnej, nie może opierać się na wykładni rozszerzającej. Interpretacja przepisów wprowadzających normy sankcjonujące musi opierać się na prymacie wykładni językowej, z bardzo ograniczonym zastosowaniem wykładni celowościowej i z wyłączeniem wykładni systemowej jeśli miałaby prowadzić do zastosowania sankcji wobec takich zachowań, które nie są wprost opisane w hipotezie normy sankcjonującej.
Należy zwrócić uwagę, że art. 141 u.g.h. wyłącza zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w odniesieniu do organizowania zgodnie z art. 129-140 gier na automatach w salonach gier na automatach oraz gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych. Przepis ten stanowi dopełnienie wyjątku wynikającego przede wszystkim z art. 129 ust. 1 ustawy, pozwalającego na organizowanie gier na automatach poza kasynem gry w przypadku, gdy podmiot organizujący taką grę korzysta z zezwolenia udzielonego na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów.
Interpretując art. 141 u.g.h. należy zwrócić uwagę na kluczowy dla sprawy art. 138 ust. 3 u.g.h., z którego wynika, że organ właściwy do udzielenia zezwoleń na prowadzenie gier na automatach na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów w drodze decyzji, cofa zezwolenie w przypadku stwierdzenia, że automat o niskich wygranych umożliwia grę o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych, niż przewidziane w art. 129 ust. 3. Przytaczany przepis (norma sankcjonująca) wprowadza zatem sankcję za naruszenie art. 129 ust. 3 (norma sankcjonowana) w postaci cofnięcia zezwolenia na urządzenie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych. Powiązanie art. 138 ust. 3 z art. 141 u.g.h. skłania do wniosku, że jest to jedyna przewidziana przez ustawodawcę sankcja za urządzenie gry na automacie objętym zezwoleniem, który nie spełnia warunków określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h.
Wniosek ten wzmacnia wykładnia celowościowa. Po pierwsze, jak wyżej wskazano, stosowanie sankcji administracyjnej musi opierać się na istnieniu jednoznacznych norm: sankcjonowanej i sankcjonującej. W badanej sprawie organ buduje te normy w sposób sztuczny, rozciągając w niedopuszczalny sposób zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Po drugie, sam fakt stwierdzenia, że automat o niskich wygranych pozwala na prowadzenie gier niezgodnie z wymogami określonymi w art. 129 ust. 3 u.g.h. nie eliminuje z obrotu prawnego zezwolenia, na podstawie którego działalność w tym zakresie jej prowadzona. Stwierdzenie tego faktu prowadzi do zastosowania sankcji wyrażonej w art. 138 ust. 3 u.g.h., to jest do cofnięcia zezwolenia. Nie można racjonalnie twierdzić, że dany podmiot urządza gry na automatach bez wymaganej koncesji (poza kasynem gry), jeśli korzysta (choć nieprawidłowo) z zezwolenia udzielonego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, w oparciu o art. 129 ust. 1 u.g.h. Dopiero w sytuacji, gdyby po cofnięciu zezwolenia podmiot kontynuowałby działalność na tego rodzaju automacie, dawałoby to podstawy do zastosowania sankcji określonych w art. 89 ust. 1 u.g.h.
Po trzecie wykładnia zastosowana przez organ prowadzi do wniosków nie dających się zaakceptować w państwie praworządnym. Podmiot, który urządza gry na automatach całkowicie nielegalnie, bez koncesji, lub zezwolenia udzielonego na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów ponosi sankcje karnoskarbowe, przewidziane w Kodeksie karnym skarbowym oraz sankcję administracyjną w postaci kary pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Gdyby przyjąć interpretację organu, podmiot, którego zakres uchybień jest mniejszy, ma bowiem zezwolenie, ale korzysta z niego w sposób naruszający art. 129 ust. 3 u.g.h., podlega dalej idącym sankcjom – bo dodatkowo zostanie mu cofnięte zezwolenie. Wymogi racjonalności ustawodawcy, równości i proporcjonalności w zakresie stosowania sankcji sprzeciwiają się jednoznacznie interpretacji, która prowadzi do takich wniosków (por. podobnie wyroki WSA w Krakowie z 15 marca 2012 r., III SA/Kr 365/11 oraz z 8 sierpnia 2013 r., III SA/Kr 1223/12; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że w stosunku do podmiotu, który urządza i prowadzi gry na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwolenia udzielonego na podstawie ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, w sposób niezgodny z wymogami określonymi w art. 129 ust. 3 u.g.h., nie może być zastosowana kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., lecz tylko sankcja w postaci cofnięcia zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych (art. 138 ust. 3 u.g.h.).
Powyższa konstatacja prowadzi do wniosku, że organ błędnie zastosował w sprawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W stanie faktycznym i prawnym zaistniałym w sprawie przepis ten nie mógł mieć zastosowania. Oznacza to, że organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to zaś uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji - decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] lutego 2013 r. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a.).
Błąd organu, który skutkował koniecznością uchylenia decyzji polegał na błędnym zastosowaniu przepisu prawa materialnego, zatem rozważanie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze jest w zasadzie bezcelowe. Ponieważ jednak urządzanie gier na automacie, który nie spełnia warunków określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h. może prowadzić do sankcji w postaci uchylenia zezwolenia na urządzenie gier na automacie o niskich wygranych, celowe wydaje się odniesienie się do kwestii, w jakim trybie możliwe jest poczynienie ustaleń, czy automat spełnia wymogi definicyjne określone w art. 129 ust. 3 u.g.h. Argumentacja spółki w tym zakresie wydaje się zmierzać do postawienia tezy, że skoro automat uzyskał stosowny status aktem rejestracji dokonanym przez Ministra Finansów, akt ten nie może być podważany poprzez ustalenia poczynione przez organy celne w toku kontroli zgodności działalności z udzielonymi zezwoleniami na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych.
Argument ten jest chybiony. Oczywistym jest, że prawidłowo zarejestrowany automat do gier o niskich wygranych może być wykorzystywany niezgodnie z warunkami pozwalającymi na uznanie go za tego rodzaju urządzenie. W orzecznictwie sądowoadminstracyjnym wielokrotnie wyrażano przekonujący pogląd, że stwierdzenie niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji, w zakresie objętym badaniem jednostki badającej poprzedzającym rejestrację, jest dopuszczalne wyłącznie na podstawie badań kontrolnych jednostki badającej. Konsekwentnie więc zarówno dopuszczenie automatu lub urządzenia do eksploatacji i użytkowania (zarejestrowanie), jak i cofnięcie rejestracji wymaga przeprowadzenia przez jednostkę badającą odpowiednio: badania poprzedzającego rejestrację i badania kontrolnego. W obu tych przypadkach podstawą rozstrzygnięcia organu o zarejestrowaniu lub cofnięciu rejestracji automatu lub urządzenia do gier może być wyłącznie dowód w postaci opinii jednostki badającej (por. wyroki NSA z 29 listopada 2011 r., II GSK 1031/11; z 4 czerwca 2013 r., II GSK 1963/11, z 19 czerwca 2013 r., II GSK 237/12; orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ma racjonalnych argumentów, aby przeczyć temu, że badanie sprawdzające może być przeprowadzone również w toku kontroli prawidłowości korzystania z zezwoleń. Należy zauważyć, że w badanej sprawie organ oparł swoje ustalenia co do niespełnienia warunków określonych w art. 129 ust. 3 nie tylko na opinii biegłego sądowego, ale także na badaniu sprawdzającym przeprowadzonym przez upoważnioną jednostkę badającą, tj. Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu.
Bezzasadne są podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia prawa Unii Europejskiej. W badanej sprawie nie chodziło o problem zmian w sytuacji prawnej podmiotów prowadzących działalność w zakresie automatów o niskich wygranych, skutkujący ograniczeniem możliwości prowadzenia działalności w tym zakresie, który to problem stał się przyczyną zastrzeżeń co do zgodności z prawem unijnym. Problemem w sprawie było zagadnienie zupełnie innego rodzaju – stosowanie sankcji za nieprawidłowe korzystanie z zezwoleń udzielonych pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z 1992 r. Ustawa o grach i zakładach wzajemnych wprowadzała podobną sankcję jak obecnie obowiązujący art. 138 ust. 3 u.g.h.. Zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 2 organ udzielający zezwolenia, w drodze decyzji, cofał zezwolenie w całości lub w części, w przypadku rażącego naruszenia warunków określonych w zezwoleniu lub w regulaminie, lub innych określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności, na którą uzyskał zezwolenie. Nowy stan prawny nie wprowadził zatem w tym zakresie zmian w sytuacji prawnej podmiotów korzystających z zezwoleń, podnoszone zastrzeżenia dotyczące zgodności nowej ustawy z prawem unijnym nie mają znaczenia dla sprawy.
Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji powoduje "powrót" sprawy do Naczelnika Urzędu Celnego w L. Ocena prawna sądu, wiążąca organy (art. 153 p.p.s.a.) prowadzi do wniosku, że brak było podstaw do nakładania na skarżącą sankcji pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 u.g.h. Postępowanie w sprawie zostało jednak wszczęte (postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r.), musi zatem zostać w formalny sposób zakończone. Rozpatrując ponownie sprawę Naczelnik Urzędu Celnego w L. powinien zatem przede wszystkim rozważyć zasadność jego umorzenia jako bezprzedmiotowego (art. 208 Ordynacji podatkowej).
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] lutego 2013 r.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Zwrot kosztów objął: wpis od skargi (1.080 zł), wynagrodzenie adwokata w wysokości stawki minimalnej (2.400 zł) oraz opłatę skarbową za pełnomocnictwo (17 zł).
Orzeczenie o tym, że decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się orzeczenia oparto na art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło