III SA/Lu 324/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (spr.),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art.151 §1 pkt 2, art. 149 § 2, art.145 §1 pkt 5 kpa w związku z art. 7 ust. 9 , art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. .U. z 2001 r. Nr 71 poz. 734 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało odwołanie A. J. i utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2008 r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] marca 2007r. Nr [...], przyznającej dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] kwietnia 2007r. do [...] września 2007r. oraz przyznania dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł miesięcznie za wymieniony okres. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynikało, że organ I instancji wznowił postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...].03.2007r. Nr [...] w przedmiocie przyznania A. J. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] kwietnia 2007r. do [...] września 2007r., uchylił tę decyzję, stwierdzając istnienie podstawy do wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz wydał nową decyzję przyznającą dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na ten sam okres. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające – podjęte w wyniku wznowienia postępowania - potwierdziło, że we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego A. J. podał nieprawdziwe dane dotyczące wysokości dochodów rodziny. Wnioskodawca zaniżył przychody rodziny o dochód żony uzyskiwany z tytułu świadczenia pracy w okresie grudzień 2006r., styczeń i luty 2007r. Dochód żony udokumentowano zaświadczeniem pracodawcy żony. Organ ustalił, w deklaracji. że kwartalny dochód rodziny na który składa się renta odwołującego, renta żony, wynagrodzenie żony, świadczenia rodzinne, wynosił [...] zł , a nie [...] zł - jak podano. W tych okolicznościach w oparciu o art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ wznowił postępowanie i uchylił swoją ostateczną decyzję oraz przyznał dodatek mieszkaniowy w należnej wysokości. Dodatkowo pouczył stronę o obowiązku z mocy ustawy zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku w podwójnej wysokości wraz z odsetkami. Z akt sprawy wynikało, że A. J. nie zgodził się na zwrot kwoty [...] zł wraz z odsetkami jako nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, twierdził, że nie znał i nadal nie zna zarobków żony. Uznał, iż ściągnięcie tych kwot poważnie pogorszy sytuacje bytową rodziny. Odnosząc się do zarzutów strony, Kolegium wyjaśniło, iż art. 7 ust. 9 omawianej ustawy przewiduje, że w sytuacji kiedy w wyniku wznowienia postępowania stwierdza się, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Wypłatę dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania należności. Kolegium podniosło, że decyzja wydana w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 kpa ogranicza się tylko do uchylenia dotychczasowej decyzji i orzeczenia o istocie sprawy. Z treści tego przepisu wynika, że warunkiem uchylenia dotychczasowej decyzji i orzeczenia o istocie sprawy jest stwierdzenie podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 kpa, czyli stwierdzenie istnienia podstaw do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie organ decyzyjny wskazał jako podstawę wznowienia postępowania przepis art.145 § 1 pkt 5 kpa. Organ uznał, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane mu wcześniej. Okazało się, że żona wnioskodawcy oprócz renty posiadała dochody z tytułu zatrudnienia. Dochody te nie zostały wykazane w deklaracji dochodów członków rodziny za okres czerwiec, lipiec, sierpień w łącznej kwocie [...] zł. Nieprawdziwe dane zawarte w deklaracji spowodowały pobranie przez wnioskodawcę dodatku mieszkaniowego w wysokości wyższej od należnej. Fakt, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych w deklaracji został stwierdzony na podstawie zaświadczenia pracodawcy o wynagrodzeniu A. J. Kolegium zaznaczyło, że nie ma znaczenia dla sprawy istnienie lub nie istnienie winy po stronie wnioskodawcy, składającego nieprawdziwe dane w deklaracji o dochodach. Wnioskodawca ubiegający się o dodatek mieszkaniowy musi dołożyć staranności podając wszystkie dochody członków rodziny uzyskane w okresie pełnych trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku, w przeciwnym razie naraża siebie na sankcję zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku w podwójnej wysokości. Wysokość dodatku mieszkaniowego nie jest uzależniona od uznania organu decyzyjnego, ale od dochodu wnioskodawcy i członków jego gospodarstwa domowego, wielkości zajmowanego lokalu i jego wyposażenia w urządzenia techniczne i ponoszonych na ten lokal wydatków. Dlatego za dane zawarte w deklaracji wnioskodawca ponosi pełną odpowiedzialność. Kolegium stwierdziło, że w wyniku wznowienia postępowania ustalono dodatek mieszkaniowy wg zasad określonych w art. 6 ust. 1 -10 ustawy i zamknął się on kwotą [...] zł ( jest to różnica pomiędzy ponoszonymi miesięcznymi wydatkami na powierzchnię normatywną lokalu 617,64, zł a 10 % dochodów brutto siedmioosobowego gospodarstwa 240,06zł). Z uwagi, że należny dodatek jest mniejszy od przyznanego należało uchylić dotychczasową decyzję i wydać nową. Podniosło przy tym, że przedmiotem skarżonej decyzji nie jest zwrot nienależnie pobranej kwoty [...] zł dodatku mieszkaniowego wraz z odsetkami, bowiem przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa i art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie daje podstawy organowi decyzyjnemu do rozszerzenia rozstrzygnięcia o dodatkowe rozstrzygnięcie, zobowiązujące do zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego. Kolegium zauważyło, że w orzecznictwie sądowym podnosi się, iż przepis art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie może być w ogóle podstawą wydania decyzji zobowiązującej stronę do zwrotu nienależnie wypłaconego dodatku w podwójnej wysokości. Zobowiązanie takie wynika wprost z mocy powyższego przepisu, a zapis, w myśl którego należność obejmująca podwójną wysokość nienależnie wypłaconego dodatku mieszkaniowego podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, należy rozumieć jako podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (w zakresie wynikającym z omawianych przepisów), w razie ostatecznego uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego z powodu stwierdzenia, że dodatek przyznano na podstawie prawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku (wyrok z dnia 10.11. 2004r., sygn. akt II SA/Gd 938/02). W skardze sądowej A.J. zarzucił, że nie znał dochodów żony, ani adresów jej pracodawców. Skarżący podniósł, że informacje na temat są dla niego utajnione i organ powinien o tym zawiadomić skoro wiedział o dochodach jego żony. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Tytułem wstępu należy przypomnieć, że postępowanie wznowieniowe jest specyficznym postępowaniem umożliwiającym wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej w sytuacji kiedy spełnione są przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 kpa. W rozpoznawanej sprawie postępowanie wznowiono w celu zbadania, czy zachodzą warunki określone w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przepis ten stanowi, że postępowanie wznawia się jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Z akt sprawy wynika, że we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego A. J. podał nieprawdziwe dane dotyczące wysokości dochodów rodziny. Skarżący zaniżył przychody rodziny o dochód żony uzyskiwany z tytułu świadczenia pracy w okresie - grudzień 2006r., styczeń i luty 2007r. W świetle poczynionych ustaleń kwartalny dochód rodziny skarżącego wynosił [...] zł, a nie [...] zł - jak skarżący podał w deklaracji. Rzeczywista wysokość dochodu rodziny skarżącego była dla organu nową okolicznością faktyczną nie znaną mu w dacie wydania decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Dlatego zasadnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. organ I instancji wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną decyzją w przedmiocie przyznania A.J. dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] kwietnia 2007r. do [...] września 2007r. Zgodnie z art. 149 § 1 kpa, wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa). Postępowanie wznowieniowe kończy się wydaniem decyzji administracyjnej przewidzianej w art. 151 § 1 i § 2 kpa. W rozpoznawanej sprawie organ uchylił własną decyzję ostateczną oraz orzekł merytorycznie w sprawie. Takie rozstrzygnięcie przewiduje art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Przepis ten stanowi, że organ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W świetle przytoczonych przepisów zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji jest rozstrzygnięciem prawidłowym. Organ I instancji uchylił własną decyzję i rozstrzygnął o należnym skarżącemu dodatku mieszkaniowym wyliczonym w oparciu o faktyczny dochód rodziny skarżącego, uwzględniający zarobki żony skarżącego. W tym stanie rzeczy nieusprawiedliwione były zarzuty skarżącego, że nie znał on dochodów żony. Podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie wysokości dodatku mieszkaniowego – stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) – są przede wszystkim dochody rodziny wnioskodawcy faktycznie uzyskane, a nie błędnie deklarowane we wniosku. Z tych też względów i na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała oddaleniu.