III SA/Lu 325/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego w zakresie wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu, załączonym do pisma z dnia 3 czerwca 2013 r. skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, studiującym synem i teściową. Wykazała, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych, natomiast że w skład majątku teściowej wchodzi stary, wymagający remontu dom, w którym zamieszkuje rodzina oraz [...] akcji TP S.A. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie składa się otrzymywany przez skarżącą zasiłek chorobowy w wysokości 1.100 zł, pobierane przez męża świadczenie opiekuńcze wraz z zasiłkiem rodzinnym w kwocie 520 zł oraz emerytura teściowej w kwocie [...] zł. Skarżąca podkreśliła, że mąż jest osobą bezrobotną, ona cierpi na artretyzm, co jest powodem częstych zwolnień lekarskich, zaś teściowa ma chorobę Alzheimera. Wskazała, że na skutek oszustwa została pozbawiona majątku oraz że wydatki jej rodziny wzrosły, ponieważ odzież i przedmioty codziennego użytku zostały skradzione. Zaznaczyła, że szczegółowe wyliczenie wydatków znajduje się w piśmie z dnia 16 maja 2013 r. załączonym do sprawy III SA/Lu 326/13. Pismo z dnia 16 maja 2013 r. zostało złożone przez męża skarżącej, który w sprawie III SA/Lu 326/13 jest stroną postępowania i również ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W w/w piśmie mąż skarżącej podał, że roczne dochody rodziny wynoszą [...] zł, zaś wydatki [...] zł. Do w/w pisma mąż skarżącej dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wypełnionego, dodatkowe dokumenty źródłowe (m.in. spis wydatków rodziny na zakup odzieży; oświadczenie syna z dnia 27 stycznia 2013 r.; wyciąg z rachunku bankowego męża skarżącej za okres od 1 lutego 2013 r. do 16 maja 2013 r.) oraz oświadczenie męża skarżącej zawartego w piśmie z 7 czerwca 2013 r., że w piśmie z dnia 16 maja 2013 r. określił "przewidywane" wydatki, zaś różnicę w wydatkach pierwszej potrzeby pokryje z posiadanych oszczędności i emerytury matki. Postanowieniem z 27 czerwca 2013 r., III SA/Lu 325/13, referendarz sądowy WSA odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Pismem z 9 lipca 2013 r. skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie (art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11) bądź osobom posiadającym dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10). Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a Sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Odnosząc powyższe do rozpatrywanego w niniejszym postępowaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wskazać należy, że ze złożonego wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem, uczącym się synem i teściową. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Według oświadczenia skarżącej teściowa posiada [...] akcji TP S.A. oraz dom. Z wniosku, jak również z dokumentów nadesłanych w sprawie III SA/Lu 326/13, wynika, że skarżąca i jej rodzina posiadają stałe dochody wynoszące miesięcznie [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. Mąż skarżącej, mimo podnoszonych trudności finansowych, w tym kilkunastoletniego pozostawania bez pracy, zgromadził oszczędności w kwocie [...] zł. Z wyciągu bankowego za okres od 1 lutego do 16 maja 2013 r. wynika, że na koncie męża skarżącej na dzień przed wypełnieniem przez niego urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy widniała kwota [...] zł tytułem wypłacanego mu comiesięcznie przez ośrodek pomocy społecznej świadczenia opiekuńczego wraz z zasiłkiem rodzinnym. W sprzeciwie od postanowienia z 27 czerwca 2013 r. skarżąca podała zaś, że roczny dochód rodziny wynosi [...] zł, w tym [...] zł to oszczędności męża. Skarżąca miesięcznie pobiera 1100 zł tytułem zasiłku chorobowego. Prognozowane roczne konieczne wydatki rodziny natomiast kształtują się wysokości od [...] zł do [...] zł. W ocenie Sądu, wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca nie wykazała jakie są rzeczywiste dochody i jakie są miesięczne bieżące wydatki i koszty utrzymania w gospodarstwie domowym. Z zestawienia zawartego w piśmie z 9 lipca 2013 r. wynika, że wydatki konieczne, prognozowane są wyższe niż roczny dochód uzyskiwany w gospodarstwie domowym. Powyższe informacje obrazują potrzeby skarżącej i jej rodziny, nie wynika z nich natomiast jakie koszty ponosi skarżąca miesięcznie na utrzymanie siebie i rodziny. Z zestawienia wynika, że wydatki przewyższają dochody i wielkość tych wydatków nie znajduje pokrycia w ujawnionych przez skarżącą dochodach rodziny. Skarżąca nie spełnia zatem przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, określonych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.