III SA/Lu 326/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.),, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 55 i § 56 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2003 r., orzekającej o zatwierdzeniu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków obrębu H., w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, oznaczonej przed modernizacją numerem 218/1, a po modernizacji numerem 588, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżoną decyzją Starosta zatwierdził operat opisowo-kartograficzny ewidencji gruntów i budynków obrębu H., gminy C., powstałego w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków w części dotyczącej działki nr 588 o powierzchni 0,8730 ha, stanowiącej własność Z. K. Z chwilą zatwierdzenia traci ważność operat dotychczasowej ewidencji gruntów i budynków obrębu H., gmina C., zaewidencjonowany w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...] w części dotychczasowej działki nr 218/1 o powierzchni 0,93 ha. Decyzja powyższa była wynikiem aktualizacji i modernizacji ewidencji gruntów, prowadzonej zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Ponieważ dane zawarte w dokumentacji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dotyczące tego terenu są ze sobą sprzeczne, a więc nie są wiarygodne, przebieg spornej linii granicznej pomiędzy działkami nr 588 i nr 587 (po modernizacji) ustalono na podstawie stanu posiadania na gruncie, gdzie występuje wyraźna miedza oraz punkt osnowy geodezyjnej III klasy oznaczony numerem 197701015. Następstwem powyższego jest zmiana powierzchni działki, która wynika z faktycznego jej stanu na gruncie oraz sposobu jej obliczenia ze współrzędnych. Organ odwoławczy zauważył, że w sytuacji, gdy w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest dokumentacji, na podstawie której można byłoby wykazać przebieg granic działek ewidencyjnych lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne lub nie spełniają wymagań obowiązujących standardów technicznych, dane dotyczące przebiegu granic tych działek pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych, poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. Działając na podstawie przepisów cytowanego powyżej rozporządzenia Starosta po wezwaniu stron do stawiennictwa na gruncie celem ustalenia przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami nr 218/1 i nr 218/4 sporządził protokół podpisany przez pracownika Starostwa Powiatowego, wykonawcę robót, właścicieli spornych nieruchomości oraz poprzedniego właściciela działki nr 218/4. Z treści protokołu wynika, że wskazany przez właścicieli działek nr 218/4 i nr 218/1 przebieg linii granicznej jest różny, świadczy to, że powstał spór graniczny. W przedstawionym stanie prawnym i faktycznym, uwzględnienie żądania Z. K. i dokonanie zmiany przebiegu spornej granicy w postępowaniu modernizacyjnym nie miałoby podstaw prawnych. Prawo geodezyjne i kartograficzne wyraźnie stanowi, że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Mając na uwadze powyższe wydana przez organ I instancji decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Na powyższą decyzję organu odwoławczego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. K. domagając się jej uchylenia. Skarga oraz pismo procesowe złożone w trakcie postępowania sądowego zarzucają, iż organy błędnie ustaliły brak dokumentacji geodezyjnej, z której można skorzystać przy ustaleniu granicy jego działki z działką nr 218/4 (po modernizacji 587) oraz przy wyliczeniu powierzchni tej działki gruntu. Zmniejszenie powierzchni jego nieruchomości narusza prawo własności wynikające z orzeczenia sądowego Sądu Rejonowego sygn. akt I [...] i z wpisów w Księdze Wieczystej. Zdaniem skarżącego istniejący operat geodezyjny z 1964 r. i kopie rejestru gruntów z 1962 r. spełniają warunki stawiane przez rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i w oparciu o te dane można ustalić granice i powierzchnię jego działki. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z obowiązującym prawem. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem pozostaje ona w zgodności z obowiązującym prawem. Podzielić należy pogląd organu odwoławczego, wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż zakwestionowane przez skarżącego zmiany w operacie ewidencji gruntów dokonane zostały zgodnie z wymogami określonymi w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454). Zauważyć należy, że zakwestionowana przez skarżącego zmiana w ewidencji gruntów dokonana została na skutek przeprowadzonej przez Starostę modernizację ewidencji, która – w myśl przepisu § 55 cyt. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków – polega na podjęciu zespołu działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych w celu: 1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia, 2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu, 3) poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych. Zgodnie z przepisem § 56 cyt. rozporządzenia działania modernizacyjne, wykonuje się zarówno kompleksowo z uwzględnieniem § 82, jak i w sposób ciągły, w ramach bieżącej aktualizacji operatu ewidencyjnego na zasadach i w trybie, o którym mowa w § 45 – 49 tego rozporządzenia. Jest bezsporne, że dla obrębu H. gm. C., wykonany został operat techniczny w celu modernizacji ewidencji gruntów i założenia nowej ewidencji budynków, który ma charakter opracowania geodezyjno-kartograficznego, określonego w § 46 ust. 2 pkt 2 cytowanego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a więc co do zasady stanowi on podstawę do wprowadzenia z urzędu zmian w ewidencji gruntów. Podkreślić należy, że ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji (art. 20, 22 i 24 cyt. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), którego zasoby nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygania sporów o własność, czy też sporów granicznych. Owa ewidencja rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, zaś jej zapisy nie są źródłem praw do nieruchomości. Oznacza to, że – w okolicznościach niniejszej sprawy – zarzut pozbawienia własności działki, wobec zmniejszenia jej powierzchni i wskazania granic innych niż wynikałoby to z dotychczasowej dokumentacji geodezyjnej, jest chybiony. Granice działki numer 218/1 (nowy numer ewidencyjny 588) z działką numer 595 - tj. szosą W. – C. przyjęto na podstawie operatu technicznego zaewidencjonowanego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod numerem 217/16/5/10/85. Przebieg tej granicy nie zmienił się po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów. Natomiast w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, jak podnoszą organy decyzyjne, brakuje dokumentów umożliwiających jednoznaczne określenie przebiegu granicy pomiędzy działkami oznaczonymi dawnymi numerami 218/1 i 218/4. Wskazywana w skardze i piśmie procesowym dokumentacja ewidencyjna z lat 1958-86 była brana pod uwagę przez organ I instancji podczas prac modernizacyjnych. Jednakże w operacie scaleniowym zarejestrowanym w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr 229/8/14/1/64 na szkicu polowym nr 2 występuje działka pod numerem 218 w całości. Również w pozostałych dokumentach, na co zwrócił uwagę również skarżący, powierzchnia tej działki jak i numeracja ulegała zmianom. W jej miejsce wykazywane są działki 218/1, 218/3 i 218/4, zaś ich powierzchnia obliczona była metodą kombinowaną i z obliczeń tych nie można ustalić danych dotyczących długości i szerokości działki stanowiącej własność skarżącego. Z uwagi na powyższe organ decyzyjny prawidłowo stosując się do dyspozycji § 82 cytowanego rozporządzenia, dane dotyczące przebiegu granic tych działek pozyskał w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych, w których uczestniczyły strony. Wprawdzie Z. K. nie wyrażał zgody na przyjęcie istniejącej granicy działki, jednakże zgodnie z treścią § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków "spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji gruntów". W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wskazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru posiadania na gruncie. Chybiony jest również zarzut skarżącego, iż orzeczenia organów obu instancji dokonały zmian w stanie prawnym działki, a więc nie respektowano treści postanowienia z dnia [...] kwietnia 1986 r. Sądu Rejonowego sygn. akt I [...] oraz wpisu w Księdze Wieczystej Kw [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy. Oznaczenie nieruchomości czyli dane o jej położeniu, sposobie korzystania i powierzchni, jest tylko opisem cech fizycznych rzeczy, które wprawdzie nie są pozbawione znaczenia prawnego, ale które same przez się nie tworzą stanu prawnego tej rzeczy. Tak np. gdy chodzi o położenie i obszar, to cechy te mają prawne znaczenie przede wszystkim z punktu widzenia wyodrębnienia przedmiotu własności z powierzchni ziemskiej (por. art. 46 § 1 kc). Dlatego też oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej indywidualizują przedmiot własności w tym tylko znaczeniu, że gdy chodzi o rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, to przesądzają o tym, że dotyczy ono tej a nie innej nieruchomości. To wszakże nie powoduje, że oznaczenie nieruchomości i w orzeczeniu sądowym, i w dziale pierwszym księgi wieczystej rozstrzyga na korzyść nabywcy (skarżący nabył przedmiotową działkę od K. M.) konkretnej powierzchni gruntu, która na skutek różnych zaszłości faktycznych lub zdarzeń prawnych może być większa lub mniejsza od wykazanej w orzeczeniu i księdze wieczystej. Jak wielokrotnie wyjaśniał Sąd Najwyższy, przedmiotem oznaczenia nieruchomości jest jej skład fizyczny, zatem stan faktyczny, a nie stan prawny (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1989 r. III CZP 13/89, publ. OSNC z 1990 r. Nr 2, poz. 26). Reasumując, o ile skarżący uważa, że granice nieruchomości (w konsekwencji także powierzchnia gruntu) - w świetle aktualnego stanu prawnego – są odmienne od wskazanych w ewidencji gruntów, to spór w tym zakresie nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu dotyczącym ewidencji gruntów, lecz w innym postępowaniu, w szczególności w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, które ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 i nast. cyt. ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne). Na marginesie jedynie należy zauważyć, że zarzuty skarżącego co do rzekomych nieprawidłowości w toku postępowania dotyczącego stabilizacji punktu osnowy geodezyjnej klasy III w 1982r., nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem odnoszą się one do zupełnie innego postępowania administracyjnego, przy czym są całkowicie gołosłowne. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.