III SA/Lu 326/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu, załączonym do pisma z dnia 16 maja 2013 r. skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego i adwokata. Wezwany do usunięcia braków formalnych, skarżący w piśmie z dnia 7 czerwca 2013 r. złożył oświadczenie, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, studiującym synem i matką. Wykazał, że w skład jego majątku wchodzą zasoby pieniężne w kwocie [...] zł i [...] zł. Do matki skarżącego należy stary, wymagający remontu dom, w którym zamieszkuje rodzina oraz [...] akcji [...]. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie składa się otrzymywane przez skarżącego świadczenie opiekuńcze wraz z zasiłkiem rodzinnym w kwocie [...] zł, zasiłek chorobowy żony w wysokości [...] zł oraz emerytura matki skarżącego w kwocie [...] zł. Skarżący podkreślił, że on i jego żona mają [...] grupę inwalidzką, a jego matka [...] grupę inwalidzką. Wskazał, że od kilkunastu lat jest osobą bezrobotną, zaś jego żona na skutek oszustwa została pozbawiona majątku oraz popadła w zadłużenie na sumę ok. [...] zł, wskutek czego przez okres 2 lat miała potrącane 100 % poborów. Ponadto w piśmie z dnia 16 maja 2013 r. skarżący podał, że roczne dochody jego rodziny (z wyłączeniem matki, dla której dokonał osobnego wyliczenia) wynoszą [...] zł, zaś wydatki [...] zł. Zaznaczył, że wydatki są większe, ponieważ ubrania i przedmioty codziennego użytku zostały rozkradzione, zaś meble częściowo połamane. Do urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył: spis wydatków rodziny na zakup odzieży; oświadczenie syna z dnia 27 stycznia 2013 r. o nieprzekazywaniu przez matkę pieniędzy na utrzymywanie rodziny od dwóch lat; wyciąg z rachunku bankowego skarżącego za okres od 1 lutego 2013 r. do 16 maja 2013 r.; postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] r., pismo skarżącego do Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] r.; pismo skierowane do Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. oraz kserokopię aktu notarialnego z dnia [...] r. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał pismo z dnia 7 czerwca 2013 r., w którym oświadczył, że w piśmie z dnia 16 maja 2013 r. określił "przewidywane" wydatki, zaś różnicę w wydatkach pierwszej potrzeby pokryje z posiadanych oszczędności i emerytury matki. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego do kosztów sądowych w sprawie niniejszej należy zaliczyć koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł - § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), który skarżący uiścił w dniu 17 maja 2013 r. (k-19 akt sprawy). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast stawka minimalna ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej wynosi 240 zł netto i 295,20 zł brutto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461) i art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej skarżącego, brak jest podstaw do uznania, że wykazał on spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też, stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle okoliczności przedstawionych w urzędowym formularzu i wynikających z nadesłanych dokumentów, nie można przyjąć, że skarżący nie jest w stanie ponieść wykazanych powyżej kosztów postępowania. Skarżący i jego rodzina posiadają stałe dochody wynoszące miesięcznie [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. Mimo podnoszonych trudności finansowych, w tym kilkunastoletniego pozostawania bez pracy, skarżący zgromadził oszczędności w kwocie [...] zł, wielokrotnie przekraczające wysokość kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Zauważyć należy, co potwierdza nadesłany wyciąg bankowy za okres od 1 lutego do 16 maja 2013 r., że na koncie skarżącego na dzień przed wypełnieniem urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy widniała kwota [...] zł tytułem wypłacanego mu comiesięcznie przez ośrodek pomocy społecznej świadczenia opiekuńczego wraz z zasiłkiem rodzinnym. Okoliczność ta wskazuje, że wydatki na utrzymanie konieczne były pokrywane z innych źródeł, zaś skarżący był w stanie zaoszczędzić środki przekazywane mu w ramach pomocy społecznej. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że wydatki na utrzymanie konieczne nie były pokrywane z dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego, jak wynika bowiem z oświadczenia syna skarżącego z dnia 27 stycznia 2013 r., jego matka od ponad dwóch lat nie przyczyniała się do utrzymania rodziny. W tej sytuacji nie zasługuje na wiarę oświadczenie skarżącego co do wysokości ponoszonych wydatków. Skarżący określił wydatki swoje, żony i syna na kwotę [...] zł (w skali roku), przy dochodach rzędu [...] zł rocznie, zaś wydatki matki na kwotę [...] zł (w skali roku), przy jej dochodach rzędu [...] zł rocznie. Wielkość tych wydatków nie znajduje pokrycia w ujawnionych przez skarżącego dochodach. Jeżeli zaś, jak twierdzi skarżący w piśmie z dnia 16 maja 2013 r. są to wydatki "przewidywane", to nie mogą one zostać wzięte pod uwagę przy ustalaniu sytuacji materialnej skarżącego z chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów, wobec braku przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie ma podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również częściowym. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.