III SA/Lu 326/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-07-24

Skład orzekający: Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznaje się osobom rzeczywiście ubogim, które nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co wymaga wykazania braku środków do życia oraz zdolności do pokrycia najistotniejszych potrzeb życiowych. Skarżący nie wykazał rzeczywistych dochodów i miesięcznych kosztów utrzymania, a przedstawione dane nie potwierdziły braku zdolności do poniesienia kosztów postępowania, wobec czego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należy oddalić.
Stan faktyczny
Skarżący W. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu dotyczącym wymeldowania z pobytu stałego. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, synem i matką, nie posiada majątku, a jego dochody oraz dochody rodziny są niewystarczające. Dołączył dokumenty potwierdzające sytuację majątkową i dochodową, jednak nie wykazał jednoznacznie braku zdolności do poniesienia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego w zakresie wniosku W. .o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu, załączonym do pisma z dnia 3 czerwca 2013 r. skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, synem i matka. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego. Posiada [...] zł oszczędności i [...] zł na koncie bankowym. W skład majątku matki wchodzi stary, wymagający remontu dom, w którym zamieszkuje rodzina oraz [...] akcji TP S.A. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie składa się otrzymywany przez żonę zasiłek chorobowy w wysokości 1.100 zł, pobierane przez skarżącego świadczenie opiekuńcze wraz z zasiłkiem rodzinnym w kwocie 520 zł oraz emerytura matki w kwocie [...] zł. Podniósł, że nie posiada majątku, ponieważ został skradziony. W piśmie z dnia 16 maja 2013 r. skarżący podał, że roczne dochody rodziny wynoszą [...] zł, zaś wydatki [...] zł. Do pisma skarżący dołączył dodatkowe dokumenty źródłowe (m.in. spis wydatków rodziny na zakup odzieży; oświadczenie syna z dnia 27 stycznia 2013 r.; wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 lutego 2013 r. do 16 maja 2013 r.). Nadesłane na wezwanie referendarza sądowego pismo skarżącego z dnia 7 czerwca 2013 r., zawiera oświadczenie, że w piśmie z dnia 16 maja 2013 r. określił "przewidywane" wydatki, zaś różnicę w wydatkach pierwszej potrzeby pokryje z posiadanych oszczędności i emerytury matki. Postanowieniem z 27 czerwca 2013 r., III SA/Lu 326/13, referendarz sądowy WSA odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pismem z 9 lipca 2013 r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie (art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11) bądź osobom posiadającym dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10). Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a Sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Odnosząc powyższe do rozpatrywanego w niniejszym postępowaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wskazać należy, że ze złożonego wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, uczącym się synem i matką S. K.. Skarżący twierdzi, że nie posiada żadnego majątku. Z akt sprawy wynika, że zgromadził oszczędności w kwocie [...] zł. Z wyciągu bankowego za okres od 1 lutego do 16 maja 2013 r. wynika, że na koncie na dzień przed wypełnieniem przez skarżącego urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy, widniała kwota [...] zł tytułem wypłacanego mu comiesięcznie przez ośrodek pomocy społecznej świadczenia opiekuńczego wraz z zasiłkiem rodzinnym. Według oświadczenia skarżącego jego matka posiada [...] akcji TP S.A. oraz dom. Z wniosku, jak również z nadesłanych dokumentów, wynika, że skarżący i jego rodzina posiadają stałe dochody wynoszące miesięcznie [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...]. W sprzeciwie od postanowienia z 27 czerwca 2013 r. skarżący podał, że roczny dochód rodziny wynosi [...] zł. Podał również, że posiada [...] zł oszczędności. Żona skarżącego miesięcznie pobiera 1100 zł tytułem zasiłku chorobowego. Prognozowane roczne konieczne wydatki rodziny natomiast kształtują się wysokości od [...] zł do [...] zł. Skarżący załączył decyzję z 8 lipca 2013 r. o uznaniu go za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. W ocenie Sądu, wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący nie wykazał jakie są rzeczywiste dochody i jakie są miesięczne bieżące wydatki i koszty utrzymania w gospodarstwie domowym. Z zestawienia zawartego w piśmie z 9 lipca 2013 r. wynika, że wydatki konieczne, prognozowane są wyższe niż roczny dochód uzyskiwany w gospodarstwie domowym. Powyższe informacje obrazują potrzeby skarżącego i jego rodziny, nie wynika z nich natomiast jakie koszty ponosi skarżący miesięcznie na utrzymanie siebie i rodziny. Z zestawienia wynika, że wydatki przewyższają dochody i wielkość tych wydatków nie znajduje pokrycia w ujawnionych przez skarżącego dochodach rodziny. Skarżący nie spełnia zatem przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, określonych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło