III SA/Lu 330/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M., M. K., M. K., J. K. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie : stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] Wojewoda L. stwierdził wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy S. K. G. (w aktach III SA/Lu 331/09). Zarządzenie, wydane na podstawie art. 98 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej zwaną u.s.g.), uzasadnione było tym, że wyrokiem z dnia 11 grudnia 2008 r. (sygn. akt XI Ka 879/08) Sąd Okręgowy w L. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 7 sierpnia 2008 r. (sygn. akt II K 165/07), skazujący K. G. za przestępstwo umyślne z art. 231 § 2 i in. kodeksu karnego. Wojewoda L. uznał zatem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. z 2002 r. Nr 113, poz. 984 ze zm.). Przedmiotowy przepis stanowi, iż wygaśnięcie mandatu wójta następuje na skutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. Jak dalej wywodził organ nadzoru - wygaśnięcie mandatu wójta stwierdza rada gminy, w drodze uchwały, najpóźniej po upływie miesiąca od dnia wystąpienia przesłanek wygaśnięcia mandatu (art. 26 ust. 2 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta). W niniejszej sprawie Rada Gminy S. nie uczyniła zadość powyższemu obowiązkowi, wobec czego Wojewoda L. wezwał ten organ do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu wójta, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania. Rada Gminy S. nie podjęła uchwały w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy, wobec bezskutecznego upływu 30 - dniowego terminu do podjęcia uchwały przez Radę Gminy S., Wojewoda L. uznał, że wydanie zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy S. K. G., jest uzasadnione. Skargę sądową na powyższy akt złożyli J. M., M. K., M. K. i J. K. wnosząc o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej odrzucenie podnosząc, iż zawarte w art. 98a ust. 3 u.s.g. uregulowanie wyłącza dopuszczalność wniesienia skargi na wydany akt przez jakikolwiek inny podmiot poza gminą lub związkiem międzygminnym oraz radnym (wójtem), w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego jego mandatu. Tym samym więc, poza kręgiem uprawnionych do wniesienia skargi pozostają radni, których interesu prawnego nie dotyczy zarządzenie zastępcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 98 ust. 3 w związku z art. 98a ust. 3 u.s.g. legitymację do złożenia skargi na zarządzenie zastępcze mają następujące podmioty: - gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencje zostały naruszone, - osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze. Jak wynika z uzasadnienia senackiego projektu nowelizacji art. 98a ust. 3 u.s.g. (zob. Uzasadnienie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie województwa oraz ustawy o samorządzie powiatowym - druk sejmowy nr 336, cyt. za Lex Polonica – założeniem nowelizacji, wynikającym z analizy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt P 19/04, było ustalenie, że art. 98 ust. 3 w zw. z art. 98 a ust. 3 u.s.g. expressis verbis dotychczas uprawniał do zaskarżenia zarządzenia zastępczego wojewody o wygaśnięciu mandatu radnego jedynie gminę lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Tym samym ustawodawca pozbawiał zainteresowanego radnego sądowej ochrony praw naruszonych zarządzeniem. Nowelizacja polegała na stworzeniu takiego mechanizmu proceduralnego, aby w przypadku wydania zarządzenia zastępczego przez wojewodę, stwierdzającego wygaśnięcie mandatu, odwołanie ze stanowiska lub rozwiązanie umowy o pracę podmiotów, o których mowa w art. 98 a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, również te podmioty mogły samodzielnie składać skargi na akty nadzoru wojewody do sądu administracyjnego. Wracając na grunt omawianej skargi – skoro nowelizacja zmierza tylko do rozszerzenia grupy podmiotów uprawnionych zaskarżenia zarządzenia zastępczego na podmioty, których mandatu ów akt bezpośrednio dotyczy, nie sposób przyjąć ani tego, że dotychczas również inne podmioty miały takie uprawnienie (w tym np. inne osoby niż te, których zarządzenie wojewody dotyka), ani tego, że nowelizacja ta w przyszłości rozszerzy prawo składania skarg w omawianej sytuacji na takie podmioty. Skoro przepisy u.s.g. w sposób enumeratywny wymieniają krąg podmiotów, którym przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi sądowej na zarządzenie zastępcze, zaś skarżący nie należą do tego kręgu, przeto skarga, jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących zawartego w piśmie z dnia 22 września 2009 r., ponieważ konieczność zintensyfikowania prac polowych w okresie od 22 września do 5 października , nie stanowi przesłanki do odroczenia rozprawy na podstawie art. 109 p.p.s.a. Nieobecności z tego powodu, (jeśli jest prawdziwy) nie można bowiem rozpatrywać w kategoriach nadzwyczajnego wydarzenia lub innej przeszkody, których nie można przezwyciężyć. Ubocznie zauważyć należy, że w dniu 29 września 2009 r. na terenie województwa lubelskiego panowały złe warunki atmosferyczne (opady deszczu), co poddaje w wątpliwość przyczynę nieobecności skarżących na rozprawie, podaną w piśmie z dnia 22 września 2009 r.