III SA/Lu 333/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia 7 grudnia 2017 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych związanych z opłatą sądową za odpis wyroku z uzasadnieniem doręczanego na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W nadesłanym na wezwanie referendarza urzędowym formularzu "PPF" skarżący zaznaczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżący podniósł argumenty związane z wniesioną skargą na postanowienie organu administracji publicznej, natomiast nie uzasadnił wniosku o udzielenie prawa pomocy. W części formularza odnoszącej się do stanu rodzinnego i sytuacji materialnej, skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwoma pełnoletnimi synami, a w skład majątku rodziny wchodzi dom o pow. ok. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.), budynki gospodarcze oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Na dochód rodziny składa się renta żony w wysokości [...] zł netto oraz dochód skarżącego z rolnictwa w kwocie [...] zł. Według oświadczenia skarżącego, jego synowie są osobami bezrobotnymi i nie uzyskują żadnych dochodów. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Zaznaczyć należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł - § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczonego na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w kwocie 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Natomiast stawki wynagrodzenia adwokackiego co do zasady ustalane są w umowie pomiędzy mocodawcą a adwokatem, jednakże pewnym odniesieniem mogą być stawki minimalne określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. : Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit a powołanego rozporządzenia, stawka minimalna adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Biorąc pod uwagę § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U z 2017 r., poz. 1221 ze zm.), minimalna stawka wynagrodzenia adwokata będzie wynosiła w tej sprawie 480 zł netto i 590,40 zł brutto. Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej skarżącego, brak jest podstaw do uznania, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też, stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (np. osób bezrobotnych, bez majątku, bez stałych źródeł dochodów). Mając na uwadze sytuację materialną przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący i jego rodzina mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiadają majątek nieruchomy (dom, budynki gospodarcze, nieruchomość rolna). Skarżący uzyskuje dochód z działalności rolniczej, a jego żona pobiera świadczenie rentowe. Wprawdzie łączny miesięczny dochód rodziny netto nie jest wysoki, jednakże skarżący posiada zaoszczędzone środki finansowe. Kwota tych środków ([...] zł) pozwala na opłacenie wymienionych powyżej kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie tj. kosztów sądowych nieprzekraczających każdorazowo 100 zł, jak również kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji. Skarżący nie wykazał zatem spełnienia przesłanek określonych art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.