III SA/Lu 336/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. (Nr [...]) , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 147, art. 148, art. 149 § 3 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Starosty R. z dnia [...] lutego 2009 r. (Nr [...]), orzekającą o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. o uchyleniu decyzji z dnia [...] października 2001 r. przyznającej E. T. prawo do zasiłku przedemerytalnego. Z uzasadnienia decyzji Wojewody oraz z akt sprawy wynikało, że od dnia [...] października 2001 r. E. T. przyznano prawo do zasiłku przedemerytalnego (decyzją Starosty R. z dnia [...] października 2001 r., wydaną na mocy przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). Zasiłek ten wypłacano stronie nieprzerwanie do dnia [...] lipca 2004 r. Od dnia [...] sierpnia 2004 r. – w związku ze zmianą przepisów – świadczenie to było płacone stronie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Starosta R. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] października 2001 r. przyznającą stronie zasiłek przedemerytalny, po uzyskaniu w dniu[...]lipca 2006 r. od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacji, iż E. T. pracował na zlecenie w okresie od dnia [...] lipca 2001 r. do dnia [...] maja 2004 r., a w okresie od dnia [...] czerwca 2004 r. do [...] kwietnia 2006 r. na podstawie umowy o pracę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Starosta R. i uchylił swoją decyzję z dnia [...] października 2001 r. o przyznaniu stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz orzekając merytorycznie w tej sprawie – odmówił stronie prawa do tego zasiłku, z argumentacją, że strona nie spełnia warunków do przyznania takiego świadczenia. Nową okolicznością dla organu był fakt podjęcia pracy przez stronę. O tym, że strona pracowała świadczą zaświadczenia firmy S[...] oraz firmy E[...] z W. E. T. nie składał odwołania od decyzji Starosty R. z dnia [...] sierpnia 2006 r. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Starosta R. zażądał od strony zwrotu zasiłku w kwocie [...]zł jako świadczenia wypłaconego nienależnie w okresie od dnia [...] października 2001 r. do dnia [...] lipca 2004 r. Po rozpoznaniu odwołania strony, Starosta R. we własnym zakresie na mocy art. 132 k.p.a. uchylił powyższą decyzję i orzekł o obowiązku zwrotu kwoty [...] zł (decyzją z dnia [...] października 2006 r.). Od tejże decyzji strona nie wniosła odwołania. Złożyła natomiast – w dniu [...] marca 2007 r. - wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Domagała się równocześnie unieważnienia wcześniejszej decyzji Starost R. z dnia [...] sierpnia 2006 r. uchylającej decyzję o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego oraz odmawiającej przyznania takiego zasiłku. Powyższy wniosek został rozpoznany przez Wojewodę L. dwiema odrębnymi decyzjami z dnia [...] maja 2007 r. o odmowie stwierdzenia nieważności powyższych decyzji Starost R. (z dnia [...] sierpnia 2006 r. oraz z dnia [...] października 2006 r.) Minister Pracy i Polityki Społecznej – rozpoznając wniosek strony o stwierdzenie nieważności obu decyzji Wojewody – decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji, zaś rozpatrując wniosek strony o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2007 r. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] grudnia 2008 r., zawierającym wniosek o wznowienie postępowania podjętego na podstawie postanowienia Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w R. Filia w D. z dnia [...] sierpnia 2006 r. (Nr [...]), E. T. wystąpił z prośbą o wznowienie tego postępowania na podstawie art. 148 i art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. oraz o uchylenie decyzji podjętej w następstwie wydania tegoż postanowienia. Strona sprecyzowała powyższy wniosek, wyjaśniając w piśmie z dnia [...]stycznia 2009 r., że chodzi o zmianę decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] sierpnia 2006 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. (Nr [...]) Starosta R. orzekł – na mocy art. 149 § 3 w związku z art. 148 k.p.a. - o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. Organ wyjaśnił, że nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., natomiast żądanie o wznowienie postępowania na mocy art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bazujące na zarzucie strony, że nie brała ona udziału w postępowaniu zostało zgłoszone z uchybieniem terminu, określonego w art. 148 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Starosta R. argumentował dalej, że z akt sprawy wynika, że o tego rodzaju okoliczności strona dowiedziała się najpóźniej w dniu [...] maja 2007 r. Podanie o wznowienie postępowania strona wniosła dopiero w dniu [...] grudnia 2008 r. Z tą ostatnią decyzją Starosty R. strona nie zgodziła się i wniosła odwołanie. Zarzuciła, że Starosta bezpodstawnie wznowił postępowanie w sierpniu 2006 r. skoro wiedział o podjęciu przez stronę pracy, czego dowodem są pisma skierowane przez firmę S[...] do Powiatowego Urzędu Pracy. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda stwierdził, że nie jest ono zasadne. Wyjaśnił, iż istnieje prawna możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. Wojewoda podkreślił, że z chwilą złożenia podania o wznowienie postępowania, właściwy organ administracji publicznej powinien zbadać w pierwszej kolejności, czy wniosek został złożony przez osobę będącą stroną w sprawie oraz czy termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 k.p.a. został przez stronę zachowany Oznacza to, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Treść przepisu art. 148 § 1 k.p.a. nawiązuje do dnia dowiedzenia się przez stronę o podstawie wznowienia. Uchybienie terminu do wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). We wniesionym wniosku z dnia [...] grudnia 2008 r. o wznowienie postępowania, jako podstawę wznowienia postępowania i uchylenia w tym trybie ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia 2 sierpnia 2006 r. strona podała przepis art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powołując się na podstawę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, strona stwierdza, że została naruszona zasada czynnego uczestnictwa w postępowaniu, ponieważ o wszczęciu postępowania nie została powiadomiona, a przed wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. nie umożliwiono jej zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Termin jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Decyzja organu l instancji z dnia [...] sierpnia 2006 r. ( znak: [...]), w stosunku do której żąda strona obecnie wznowienia postępowania, została stronie doręczona za pośrednictwem poczty i odebrana przez nią osobiście w dniu [...] sierpnia 2006 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji figurujące w aktach sprawy). Zatem dniem, w którym dowiedziała się strona o wydanej w swojej sprawie decyzji (uchylającej decyzję z dnia [...] października 2001 r., która przyznawała stronie prawo do zasiłku przedemerytalnego oraz, która jednocześnie orzekała o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego) był dzień [...] sierpnia 2006 r. Mając zatem na uwadze treść przepisu art. 148 § 1 i 2 k.p.a. oraz tę datę, należy stwierdzić, iż wnosząc obecnie w dniu 22 grudnia 2008 r. podanie o wznowienie postępowania (data wpływu podania do Starostwa Powiatowego w R.) w stosunku zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., strona uchybiła ustawowemu terminowi jednego miesiąca do wniesienia podania, liczonego od dnia [...] sierpnia 2006 r. Organ l instancji, w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. za datę dowiedzenia się przez stronę o okoliczności braku udziału w prowadzonym postępowaniu przyjął dzień [...] maja 2007 r., stwierdzając, że o tej okoliczności dowiedziała się strona najpóźniej w dniu doręczenia stronie decyzji Wojewody L. z dnia [...] maja 2007 r., co nastąpiło w dniu [...] maja 2007 r. Także więc, wnosząc w dniu [...] grudnia 2008 r. podanie o wznowienie postępowania strona uchybiła miesięcznemu terminowi do wniesienia podania. Żądając wznowienia postępowania z drugiej podstawy wznowieniowej, tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję), występujący z wnioskiem o wznowienie winien powołać się na wystąpienie takich nowych okoliczności, które pozbawiają znaczenia te przesłanki, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy. Przy czym, wznowienie postępowania na wniosek strony wymaga - jak w każdym przypadku żądania wznowienia postępowania w trybie wnioskowym - zachowania przez stronę terminu jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o tych nowych okolicznościach. Na podstawie akt sprawy ustalono, że strona nie zachowała jednakże terminu jednego miesiąca od dnia dowiedzenia o tych okolicznościach, występując w dniu [...] grudnia 2008 r. z żądaniem wznowienia postępowania. Zarówno we wniosku o wznowienie z dnia [...] grudnia 2008 r., jak i w odwołaniu od decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. strona twierdzi, że informację na temat podjęcia przez stronę od [...] lipca 2001 r. pracy w firmie S[...] w W., Powiatowy Urząd Pracy w R. posiadał już w miesiącu lipcu 2001 r., ponieważ stosowne powiadomienie o zatrudnieniu strony zostało przez tę firmy przesłane do Urzędu. Ta okoliczność, według strony, winna być obecnie podstawą do wznowienia na wniosek postępowania w stosunku do decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2006 r. i uchylenia w następstwie tej decyzji oraz, tym samym, przywrócenia stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Tymczasem, ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że na tę okoliczność strona powoływała się już wcześniej w prowadzonym z wniosku z dnia [...] marca 2007 r. postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty R. oraz we wniosku z dnia [...] czerwca 2007 r. skierowanym do Ministra Pracy i Polityki Społecznej w Warszawie w sprawie stwierdzenia nieważności dwóch decyzji Wojewody L. z dnia [...] maja 2007 r. o znakach: [...]i [...]), co oznacza, że wiedzę na ten temat strona posiadała już co najmniej od dnia [...] czerwca 2007 r. Dodać należy, że sprawa wszczęta z wniosku strony z dnia [...] czerwca 2007 r. o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji Wojewody L. z dnia [...]maja 2007 r. o znakach: [...]i [...]), została załatwiona decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2007 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji (utrzymaną następnie w mocy decyzją tegoż Ministra z dnia [...] marca 2008 r., po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 2007 r.) oraz była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia [...]września 2008 r. oddalił skargę strony na powyższą decyzję Ministra. Należy zatem stwierdzić, że w przypadku drugiej podanej przez stronę podstawy wznowieniowej, strona uchybiła terminowi jednego miesiąca na wniesienie podania o wznowienie postępowania. Uchybienie przez stronę terminowi jednego miesiąca na wniesienie podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. skutkować musi wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania w trybie wnioskowym, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. Ze względów wyżej podanych, uznać należy, że decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2009 r. jest rozstrzygnięciem słusznym. W skardze do Sądu E. T. domagał się uchylenia decyzji Wojewody jako niesprawiedliwej i krzywdzącej. Argumentował, że nie poświadczył nieprawdy w karcie rejestracyjnej wypełnionej w Urzędzie Pracy w dniu [...]lipca 2001 r., gdyż w tym okresie (3 miesięcy przed przyznaniem prawa do zasiłku przedemerytalnego) jeszcze nie pracował w firmie ochroniarskiej S[...]. Stwierdził, że w połowie lipca 2001 r. podjął pracę w tej firmie i w tym miesiącu jego nowy pracodawca powiadomił na piśmie Urząd Pracy o zatrudnieniu go na umowę zlecenia. W tej sytuacji Urząd Pracy nie mógł wznawiać postępowania w dniu [...]sierpnia 2006 r. z tego powodu, że nie wiedział o podjęciu przez stronę pracy zarobkowej. W związku z tym nasuwa się pytanie na jakiej podstawie Urząd Pracy uznał, że spełnione zostały warunki do przyznania prawa do zasiłku. Skarżący podniósł, że w dniu [...] października 2001 r. kiedy zgłosił się do Urzędu Pracy, nie składał żadnych oświadczeń, nie podpisywał dodatkowych dokumentów na temat zatrudnienia i otrzymał decyzję przyznającą mu prawo do zasiłku przedemerytalnego. Dlatego ze zdziwieniem przyjął decyzję z dnia [...] września 2006 r. nakazującą mu zwrot pobranego zasiłku przedemerytalnego w kwocie [...]zł, a następnie kolejną decyzję – uwzględniającą trzyletni okres przedawnienia - domagającą się zwrotu kwoty [...]zł. Skarżący podniósł, że w listopadzie 2006 r. ZUS w P. wydał decyzję nakazującą mu zwrot nienależnie pobranych świadczeń w kwocie [...]zł wraz z odsetkami. Od tej decyzji odwołał się do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. i dopiero na rozprawie przed tym Sądem dowiedział się jak powinno przebiegać postępowanie w sprawach administracyjnych. Wskazał przy tym, że Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał dwie jego sprawy i w wyrokach przyznał mu rację, uwzględniając zgłoszone zarzuty. Skarżący stwierdził, że w tych okolicznościach nie można mówić o przekroczeniu przez niego terminów do ponownego rozpoznania sprawy skoro toczyło się postępowaniu w obu Sądach . W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Z akt sprawy wynika, że skarżący był i jest zainteresowany wyeliminowaniem z obrotu prawnego ostatecznej decyzji Starosty R. z dnia [...] sierpnia 2006 r. Decyzją tą pozbawiono skarżącego uprawnień do zasiłku przedemerytalnego. Dotychczas skarżący starał się wykazać, że właściwy organ administracji publicznej powinien był stwierdzić nieważność tej decyzji. Działania skarżącego w tym zakresie okazały się bezskuteczne, czego dowodzi materiał dokumentacyjny zgromadzony w aktach sprawy. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Wojewoda L. odmówił stwierdzenia nieważności niekorzystnej dla skarżącego decyzji Starosty R. z dnia [...] sierpnia 2006 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody. Skarga na powyższą decyzję Ministra została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 766/08. W świetle ostatnio podjętych przez skarżącego działań wynika, że chce on skorzystać z instytucji wznowienia postępowania administracyjnego i na tym tle doszło do powstania sporu z Wojewodą L. Z uwagi na charakter sporu, trzeba wyjaśnić, że instytucja ta umożliwia wzruszenie ostatecznej decyzji wydanej przez organ administracji publicznej w sytuacji, kiedy spełnione są przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 k.p.a. Należy tylko przypomnieć, że wznowione z urzędu postępowanie administracyjne – postanowieniem Starosty R. z dnia [...] sierpnia 2006 r. - zakończone zostało decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. E. T. nie składał odwołania od tej decyzji. Stała się ona rozstrzygnięciem ostatecznym. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Skarżący wskazał w swoim wniosku z dnia [...] grudnia 2008 r. (uzupełnionym pismem ze stycznia 2009 r.) dwie przyczyny, które podważają legalność tejże decyzji Starosty R. Skarżący podał jako pierwszą z nich, że nie brał udziału w postępowaniu wznowionym z urzędu przez Starostę i to przesądza o wadliwości decyzji w świetle art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Drugiej przyczyny wadliwości tej decyzji, skarżący dopatrywał się w tym, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. nie znane Staroście, przemawiające za jej wzruszeniem na mocy art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W zaskarżonej decyzji Wojewoda skoncentrował się, podobnie jak i Starosta R. w swoim rozstrzygnięciu z dnia [...] lutego 2009 r. odmawiającym wszczęcia postępowania w tej sprawie, na kwestii terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. Słusznie zresztą – zdaniem Sądu – gdyż podanie strony o wzruszenie ostatecznej decyzji organu musi być wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia (art. 148 § 1 k.p.a.). Skarżący odkrył, że jego pracodawca firma S[...]już w lipcu 2001 r. poinformował Starostę o zatrudnieniu. Okoliczność tę skarżący uznał za nową i istotną. Jednak z żądaniem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. skarżący wystąpił dopiero w grudniu 2008 r. pomimo tego, że okoliczność powyższa była już mu znana dużo wcześniej, a świadczy o tym chociażby analiza wniosku – figurującego w aktach sprawy (k.66 akt adm.) – z dnia [...] czerwca 2007 r., w którym skarżący domagał się unieważnienia wskazanej wyżej decyzji Wojewody L. z dnia [...] maja 2007 r. Skarżący podał w tym wniosku, że lipcu 2001 r. "mój nowy pracodawca S[...] przesłał do Urzędu Pracy Filia w D. powiadomienie o zatrudnieniu". W tych okolicznościach podanie skarżącego z dnia [...] grudnia 2008 r. o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. było podaniem spóźnionym w świetle art. 148 § 1 k.p.a. Skarżący nie zachował bowiem miesięcznego terminu, o którym mowa w tym przepisie. Skarżący nie zachował również miesięcznego terminu, określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. O decyzji Starosty R. z dnia [...] sierpnia 2006 r. skarżący E. T. dowiedział się w dniu [...] sierpnia 2006r. Tego dnia doręczono mu tę decyzję. W tym stanie rzeczy Starosta prawidłowo postąpił odmawiając wznowienia postępowania. W myśl art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zarzuty i wnioski skargi nie mogły podważyć legalności zaskarżonej decyzji, akceptującej decyzję Starosty R. z dnia [...] lutego 2009 r. Bez znaczenia jest w świetle powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego fakt, że skarżący zbyt późno dowiedział się - w trakcie rozprawy przed Sądem Okręgowym w L., jak to podnosi w uzasadnieniu skargi – o możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty R. z dnia [...] sierpnia 2006 r. Z tych też względów i na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozbawiona usprawiedliwionych podstaw skarga podlegała oddaleniu.