III SA/Lu 345/07

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Z.-T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. Z.-T. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2007r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Strona skarżąca w dniu 14 grudnia 2007r. złożyła wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, stanowiącym załącznik do wniosku, strona podniosła, że wraz z niepełnosprawnym synem utrzymuje się jedynie z niewysokiej emerytury oraz jego niewysokiego dochodu. Strona skarżąca wskazała na zły stan zdrowia spowodowany wieloma schorzeniami, zaznaczając jednakże, iż nie posiada określonego stopnia niepełnosprawności. Podała, iż ponosi duże wydatki związane z leczeniem oraz zakupem leków dla siebie i syna, który jest leczony specjalistycznie. Ponadto strona wskazała, iż współmałżonek prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i pozostaje z nim w faktycznej separacji. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Inspektora Sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej. Strona korzysta zatem w tej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie ustawy, stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W związku z powyższym, do strony skarżącej korzystającej z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadzie prawa pomocy mają zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy. W myśl art. 246 ( 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym powyżej przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Stwierdzić należy, że wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu, strona skarżąca wykazała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Źródłem utrzymania strony jest emerytura w wysokości [...] zł brutto, natomiast syn strony otrzymuje pensję w wysokości [...] zł brutto. Zatem łączny miesięczny dochód w rodzinie strony wynosi [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi kwotę – [...] zł. Strona wykazała, że w skład jej majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 a ponadto posiada zasoby pieniężne w postaci dwóch lokat bankowych w kwocie [...] zł i [...] zł. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Ponieważ strona skarżąca jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, do kosztów postępowania na obecnym etapie prowadzenia sprawy, należy zaliczyć koszt wynagrodzenia należny profesjonalnemu pełnomocnikowi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w kwocie maksymalnie 240 zł netto (( 18 ust. 1 pkt. 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./) i 292,80 zł brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm./). Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania budżetu państwa i powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Dlatego też prawo pomocy powinno mieć zastosowanie do osób, które charakteryzują się szczególnie trudną sytuacją materialną i są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Porównanie wielkości kosztów postępowania do sytuacji majątkowej i finansowej strony skarżącej przedstawionej w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonym do wniosku załączniku, uzasadnia stwierdzenie, iż strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Na gruncie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz.950) kryterium dochodowe stanowiące jedną z przesłanek uprawniających do otrzymania wsparcia z pomocy społecznej w postaci świadczenia pieniężnego wynosi na osobę w rodzinie 351 zł. Przyjmuje się więc, że kwota zapewniająca w stopniu minimalnym pokrycie koniecznych kosztów utrzymania na osobę w rodzinie to kwota 351 zł, natomiast kwota dochodu przypadająca na osobę w rodzinie skarżącej wynosi – [...] zł, a więc jest kilkakrotnie wyższa. Należy również wziąć pod uwagę, że strona posiada oszczędności w postaci środków pieniężnych zgromadzonych na lokatach bankowych (łącznie [...] zł), których wartość kilkakrotnie przewyższa wysokość kosztów niniejszego postępowania, do których należy koszt wynagrodzenia adwokata (292,80 zł brutto). Brak jest zatem podstaw by uznać, że strona skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek zagwarantowania prawa do sądu nie oznacza bowiem konieczności przyznania bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, a strona która posiada środki na sfinansowanie kosztów postępowania jest obowiązana w ponoszeniu tych kosztów uczestniczyć. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.