III SA/Lu 35/10
WyrokWSA w Lublinie2010-05-27
Skład orzekający: Maria Wieczorek, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby, która utraciła fizyczny dostęp do lokalu wbrew swojej woli, ale nie skorzystała w odpowiednim czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających odzyskanie posiadania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego, nawet jeśli opuszczenie to nastąpiło wbrew jej woli, pod warunkiem, że osoba ta nie skorzystała w odpowiednim czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Ewidencja ludności ma charakter ewidencyjny i nie rozstrzyga sporów o prawa do lokalu, które należą do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie M. S. z pobytu stałego. Organ I instancji wydał decyzję o wymeldowaniu, która została uchylona przez organ II instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji ponownie orzekł o wymeldowaniu, wskazując, że M. S. nie zamieszkuje w lokalu od sierpnia 2007 r. i nie ma do niego fizycznego dostępu od października 2008 r. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. M. S. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i nieprawidłowe uzasadnienie decyzji. Skarżący podnosił, że utracił dostęp do lokalu na skutek bezprawnych działań właściciela i że sprawa o przywrócenie posiadania toczy się przed sądem cywilnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 maja 2010r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi E. O.-M. od Skarbu Państwa ( Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście złotych) uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Decyzją z dnia [...] września 2009 r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L., znak: [...], orzeczono o wymeldowaniu M. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. W. [...] w L.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż przedmiotowy lokal był własnością E. Z. W dniu 14 marca 2008r właściciel lokalu wystąpił o wymeldowanie M. S. Swoje stanowisko wnioskodawca uzasadnił tym, iż wyżej wymieniony w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje.
[...] maja 2008 r. organ wydał decyzję o wymeldowaniu M. S., jednak decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy i przekazana do ponownego rozpatrzenia ze względu na konieczność wyjaśnienia, czy wystąpiły przesłanki orzeczenia o wymeldowaniu.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy przesłuchano E. Z., który stanowczo stwierdził, iż w dacie zameldowania tj. 1 grudnia 2006 r. M. S. nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, gdyż w tym czasie mieszkanie było w trakcie remontu. Dodał, iż pod koniec grudnia 2006 r. przewoził rzeczy M. S. z lokalu jego ojca w B. do lokalu, który wynajmował w W. Z tego co jest mu wiadomo M. S. był jeden raz w spornym lokalu w L.
Przesłuchany w dalszej kolejności świadek A. K. zeznał iż na zlecenie E. Z. remontował przedmiotowe mieszkanie w okresie od maja 2006r do grudnia 2006r. Po wykonanym remoncie w lokalu tym bywał jeszcze do marca 2007 r. usuwając usterki. Świadek stwierdził, iż w czasie pobytu swoje matki – M. S. w L., M. S. na pewno nie zamieszkiwał w spornym lokalu. W grudniu 2006 r., a więc w dacie zameldowania w powyższym lokalu trwał remont i nie było warunków do zamieszkiwania (nie było żadnych mebli). Dodał, iż do chwili obecnej raz w tygodniu bywał w przedmiotowym lokalu i nigdy nikogo nie zastał.
21 sierpnia 2008r wpłynęło do organu pismo M. S., która stwierdziła, iż osobiście dokonała zameldowania M. S. w spornym lokalu. W chwili zameldowania dysponowała aktem notarialnym i pełnomocnictwem, którego udzielił jej E. Z. Wyjaśniła, iż M. S. przybył do spornego lokalu przywożąc swoje rzeczy osobiste w dniu 29 listopada 2006r i od tego czasu zamieszkał tam. Od czasu zamieszkania w tym lokalu spędzał każdy czas wolny od nauki w tym ostatnią przerwę zimową w nauce. Ostatni raz w mieszkaniu spędził kilka dni, przed wypłynięciem w rejs.
Przesłuchany w charakterze świadka M. S. – ojciec M. S. zeznał, iż syn zamieszkuje w L. przy ul. W. [...].
W trakcie przesłuchania przed organem M. S. stwierdził, iż do przedmiotowego lokalu przyjechał już po przeprowadzce w połowie grudnia 2006 r. i w tym czasie w lokalu tym zamieszkał. Do S., gdzie wynajmował stancję powrócił w styczniu 2007r. Na początku października 2008 powrócił do kraju z kilkumiesięcznej praktyki morskiej w związku ze studiami na A. M. w G. Pomimo, że posiadał klucze do spornego mieszkania nie mógł do niego wejść z uwagi na wymieniony zamek w drzwiach wejściowych. W tej sytuacji nawiązał kontakt z właścicielem, ale nie mając dostępu do lokalu zmuszony był powrócić z ojcem do B. W dniu 7 października 2008 r. powrócił do L. i korzystając z usług firmy, która wstawiała drzwi wszedł do mieszkania. W powyższym lokalu zamieszkiwał do 15 października 2008 gdyż rozpoczynał się rok akademicki. Oświadczył, iż planuje spędzanie wolnych dni od nauki w L., gdyż w spornym lokalu ma swój pokój, w którym są jego rzeczy osobiste.
Świadkowie P. K. i R. K. zeznali, iż M. S. zamieszkuje w spornym lokalu i posiada w tym mieszkaniu swoje rzeczy osobiste.
Świadek I. B. zeznała, m.in. iż w okresie od sierpnia do października 2007 r. M. S. był dwa razy w spornym mieszkaniu. Pobyty były jednodniowe. Od 15 grudnia 2006r do 30 stycznia 2007 miała bezpośredni nadzór nad mieszkaniem przy ul. W. [...] w L. gdyż w lokalu tym zamieszkiwała. Od maja 2007 w powyższym mieszkaniu nikt nie zamieszkiwał, zaś opiekę nad lokalem sprawowała jej matka. Według wiedzy świadka M. S. od października 2006 r. studiuje na A. M. w G. i tam mieszka w roku akademickim. Do marca 2007 r. dodatkowo wynajmował mieszkanie w W., gdzie spędzał czas wolny od nauki.
[...] lutego 2009 r. organ wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wymeldowania M. S. do czasu zakończenia postępowania w Sądzie Rejonowym w L. przeciwko E. Z. o przywrócenie utraconego posiadania.
Pismem z 3 sierpnia 2009 r. Sąd Rejonowy w L. II Wydział Cywilny poinformował, iż nie toczy się postępowanie z powództwa M. S. o przywrócenie utraconego posiadania lokalu przy ul. W. [...] w L. przeciwko E. Z.
W dniu 26 sierpnia 2009 r. postępowanie o wymeldowanie zostało podjęte z urzędu.
Pismem z 3 września 2009 E. Z. poinformował, że sporny lokal będący jego własnością wynajął studentom na dowód czego do akt sprawy dołączył mowę najmu. Z umowy najmu wynika, że przedmiotowy lokal od 5 listopada 2008 r. jest we władaniu osób wynajmujących. E. Z. poinformował również, że wszystkie rzeczy należące do rodziny S. zostały przewiezione do B. i zmagazynowane w wynajętym pomieszczeniu.
W ocenie organu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego trudno uznać, że życie M. S. koncentrowało się w L. w lokalu przy ul. W. [...]. Nie budzi wątpliwości fakt, że wyżej wymieniony bywał sporadycznie w przedmiotowym lokalu. Mógł mieć w tym lokalu swoje rzeczy osobiste zwłaszcza, że lokal w B. którego właścicielką była jego matka został sprzedany. Niemniej jednak w świetle obowiązujących przepisów nie można bywania w lokalu utożsamiać z zamieszkiwaniem. W piśmie z 15 stycznia 2009 r. M. S. stwierdził, iż tymczasowo zameldowany jest w G. w akademiku A. M., gdzie studiuje. Do L. nie przyjeżdża z braku dostępu do mieszkania. Zeznania świadków powołanych przez M. S. – tj. P. K. i R. K. niczego nowego do sprawy nie wniosły. R. K. zamieszkuje w T. i sytuację zna wyłącznie z przekazu osób zainteresowanych.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Poprzez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu. Zameldowanie to czynność materialno-techniczna polegająca na rejestracji określonego stanu faktycznego i służąca wyłącznie celom ewidencyjnym. Utrzymywanie zatem zameldowania osób, które nie zamieszkują stanowi fikcję i jest sprzeczne z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Od powyższej decyzji M. S. wniósł odwołanie, podnosząc zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zaniechanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz podjęcia zawieszonego postępowania pomimo nieustąpienia przyczyn, które uzasadniały zawieszenie postępowania. Odwołujący się podniósł także zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji poprzez przyjęcie, iż opuścił dobrowolnie przedmiotowe mieszkanie oraz że lokal ten nie był centrum życiowym odwołującego się.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Wojewody L., utrzymano w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję z [...] września 2009 r.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające wykazało, że odwołujący się pod adresem zameldowania nie zamieszkuje w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy ewidencyjnej, co najmniej od sierpnia 2007 r. Powyższy fakt potwierdza świadek A. K., który konsekwentnie po raz drugi potwierdził, iż od połowy 2007 r. dysponuje kluczami do przedmiotowego lokalu i od tego czasu, ani matka odwołującego się, ani on sam w tym lokalu nie zamieszkiwali. Od września 2008 r. odwołujący się nie ma już fizycznego dostępu do lokalu, ponieważ właściciel lokalu dokonał wymiany zamków w drzwiach wejściowych i zainstalował urządzenie alarmowe. Powyższy fakt zgodnie potwierdzają obie strony przedmiotowego postępowania. Aktualnie lokal, w którym jest zameldowany odwołujący się, co wynika z treści umowy najmu, jest wynajmowany osobom trzecim.
Podnoszony przez odwołującego się zarzut, jakoby przedmiotowego lokalu nie opuścił z własnej woli, lecz został z niego bezprawnie usunięty, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba podlegająca wymeldowaniu we właściwym czasie nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających ochronę utraconego posiadania. W rozpatrywanej sprawie, odwołujący się do dnia wydania decyzji o jego wymeldowaniu nie przedstawił dowodu, z którego by wynikało, że działania drugiej strony postępowania zostały uznane przez sąd za bezprawne. Organ I instancji podjął zawieszone postępowanie, ponieważ Sąd Rejonowy w L. II wydział Cywilny pismem z dnia 3 sierpnia 2009 r., poinformował, iż z powództwa odwołującego się nie toczyło się żadne postępowanie o ochronę naruszonego posiadania.
Zameldowanie służy wyłącznie z celom ewidencyjnym, ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w tym lokalu, nie jest źródłem ani pochodną tytułu prawnego do tego lokalu. Zameldowanie, jak i wymeldowanie jest czynnością materialno-techniczną potwierdzającą fakt zamieszkiwania, bądź ustania zamieszkiwania pod adresem zameldowania. Utrzymywanie zameldowania osoby, która pod adresem zameldowania nie zamieszkuje, zaś swoje życie osobiste koncentruje w innym lokalu, prowadzi do fikcji meldunkowej i jest sprzeczne z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odwołujący się zgodnie z ciążącym na nim obowiązkiem meldunkowym, winien dokonać zameldowania w lokalu, w którym faktycznie zamieszkuje i w którym koncentruje swoje sprawy życiowe.
W skardze do sądu administracyjnego M. S. podniósł zarzuty naruszenia:
- art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie podjęcie przez organ wszelkich czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. ustalenie, czy opuszczenie przedmiotowego lokalu przed odwołującego się miało charakter dobrowolny,
- art. 77 KPA poprzez zaniechanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,
- art. 97 § 1 pkt 4 KPA poprzez nie zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Sąd Rejonowy w L. sprawy z powództwa M. S. i M. S. o ochronę naruszonego posiadania,
- art. 107 § 1 i 3 KPA poprzez nieprawidłowe uzasadnienie faktyczne decyzji, które uniemożliwia właściwą kontrolę instancyjną zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż o dobrowolnym opuszczeniu lokalu jako przesłance wymeldowania można mówić tylko wtedy, gdy wynika ono z własnej woli osoby opuszczającej lokal. Natomiast nie można przyjąć dobrowolnego opuszczenia lokalu w sytuacji, gdy osoba opuściła lokal na skutek bezprawnych działań np. właściciela lokalu. Skarżący faktycznie nie przebywa w przedmiotowym lokalu, jednakże jest to skutkiem bezprawnego działania właściciela lokalu oraz sytuacji faktycznej, jaką zastał po powrocie z rejsu. Został zmuszony do opuszczenia lokalu przez bezprawne działania jego właściciela. Ustalenie charakteru opuszczenia lokalu przez skarżącego nastąpi dopiero w toczącym się postępowaniu przed Sądem Rejonowym w L. w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania (sygn. akt: [...]). Do czasu rozpoznania tej sprawy organ powinien był zawiesić postępowania w sprawie meldunkowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż organ administracji publicznej orzekający w sprawie nie dopuścił się naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Należy na wstępie przypomnieć, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Ma zatem stanowić urzędowe źródło informacji o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli.
Jak wynika z art. 10 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji oraz w zw. z art. 25 Kodeksu cywilnego - pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Regulację tą interpretuje się w ten sposób, że aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. Przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Miejsce pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe.
W świetle art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Powiązanie tego przepisu z istotą ewidencji prowadzi do wniosku, iż mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji o wymeldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan rzeczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. , sygn. II OSK 561/05 - LEX nr 194344).
Jak przyjmuje się w orzecznictwie przesłanką wymeldowania jest takie opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu, które jest dobrowolne i nosi cechy trwałości.
Do pewnego czasu istniał silny nurt orzeczniczy nader restrykcyjnie traktujący przesłankę dobrowolności opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu. Na poglądy te powołuje się skarżący w skardze. Aktualnie jak się wydaje zaczyna dominować w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale oceniany według kryteriów obiektywnych.
Wyrazem tego stanowiska jest całą linia orzeczeń zarówno NSA, jak i WSA, w których wyrażono pogląd, iż za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta wbrew jej woli, lecz nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 października 2005 r. sygn. II OSK 127/99 - LEX nr 201427; z dnia 12 kwietnia 2001 r. , sygn. V SA 3078/00 - LEX nr 78937; z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. V SA 1424/99 - LEX nr 79243). Środkami prawnymi umożliwiającymi powrót do lokalu są roszczenia cywilnoprawne, takie np. jak o przywrócenie naruszonego posiadania, które zostaną uwzględnione przez sąd przed wydaniem decyzji rozstrzygającej wniosek o wymeldowanie. Nie skorzystanie z tych środków, ewentualnie oddalenie powództwa przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej (wyrok WSA w Lublinie z 10 września 2009 r., III SA/Lu 81/09).
Pogląd powyższy potwierdza wydany niedawno wyrok NSA z 8 października 2009 r., którego teza brzmi: "Jeżeli okaże się, iż sama przyczyna opuszczenia lokalu, w dacie orzeczenia o wymeldowaniu, nie była dobrowolna , bowiem zachodziły okoliczności przymusu psychicznego lub fizycznego, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego w innym miejscu zamieszkania, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkania w opuszczonym lokalu stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, skoro czynności tej sama nie dopełniła".
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni powyższe stanowisko, jako najlepiej odzwierciedlające intencje ustawodawcy oraz sens i funkcje istnienia ewidencji ludności. Ewidencja ma stanowić urzędowy rejestr potwierdzający stan faktyczny pobytu w określonym lokalu, a nie stan prawny. Kwestie praw do lokalu mają co do zasady charakter cywilnoprawny i do ich rozstrzygania kompetentne są wyłącznie sądy powszechne, a nie organy administracji publicznej orzekające w sprawach meldunkowych.
Odnosząc powyższe uwagi do stanu zaistniałego w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, iż organy prawidłowo przyjęły, że w przypadku skarżącego spełniona została przesłanka trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu z którego została wymeldowany.
Choć sporna jest kwestia, kiedy dokładnie skarżący przestał zamieszkiwać w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały, to bez żadnych wątpliwości od października 2008 r., skarżący się nie ma dostępu do tego lokalu, ponieważ właściciel spornego lokalu dokonał wymiany zamków w drzwiach wejściowych i zainstalował urządzenie alarmowe, co potwierdza także sam skarżący w wyjaśnieniach złożonych przed organem i w swoich pismach w toku postępowania.
Nie ma zatem wątpliwości, że spełniona została przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Istotą sporu jest ocena przesłanki dobrowolności opuszczenia.
W ocenie skarżącego nie może być mowy o dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Skarżący utracił dostęp do lokalu wbrew swojej woli, na skutek działań właściciela lokalu E. Z., w związku z tym wniósł do Sądu Rejonowego w L. pozew o ochronę naruszonego posiadania. Postępowanie w tej sprawie toczyło się w chwili wydawania zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy odpiera powyższe argumenty podnosząc, iż otrzymał z Sądu Rejonowego w L. pismo, datowane na dzień 3 sierpnia 2009 r., z którego wynika, iż z powództwa skarżącego nie toczyło się żadne postępowanie o ochronę naruszonego posiadania.
Sąd stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się dokumentacja potwierdzająca, że skarżący składał w styczniu i w maju 2009 r. pozwy o ochronę naruszonego posiadania, zostały jednak one zwrócone przez Sąd Rejonowy w L. ze względu na nieusunięci braków formalnych w wyznaczonym terminie. W skardze skarżący podaje kolejną sygnaturę sprawy o ochronę naruszonego posiadania ([...]), co wskazywałoby na ponowne wniesienie pozwu. Ustalenia te nie mają jednak istotnego znaczenia dla sprawy, ze względu na niżej przedstawione argumenty.
W ocenie Sądu argumenty podnoszone przez skarżącego nie mają wpływu na ocenę rozstrzygnięcia organu jako prawidłowego. Należy jeszcze raz podkreślić, że istotą i funkcją ewidencji ludności jest stworzenie urzędowego rejestru dokumentującego faktyczne miejsce przebywania obywateli. Wpisy zawarte w ewidencji nie mają żadnego wpływu na stan prawny lokali, których dotyczy zameldowanie. Wszelkie spory na tle stanu prawnego należą do kognicji sądów powszechnych, a nie organów administracji publicznej i sądów administracyjnych. Wniesienie przez skarżącego pozwu o ochronę naruszonego posiadania po upływie kilku miesięcy od pozbawienia możliwości korzystania z lokalu nie zmieni nie budzącego wątpliwości faktu, iż skarżący w dacie wydawania decyzji przez organ w lokalu nie przebywał, a zatem prawidłowo został z niego wymeldowany. Oczywiste jest z drugiej strony, że w sytuacji, gdy skarżący na skutek ewentualnego uwzględnienia jego powództwa odzyska posiadanie lokalu i faktycznie w nim zamieszka będzie miała nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek ponownie zameldować się w spornym lokalu.
Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 KPA poprzez niezawieszenie postępowania w sprawie o wymeldowanie ze względu na wniesione przez skarżącego powództwo o ochronę naruszonego posiadania. W ocenie tego zarzutu wystarczy przytoczyć tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r. (II OSK 1559/07, LEX nr 516077), wydanego na tle sprawy o bardzo podobnym stanie faktycznym i prawnym: "1. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W przepisie tym chodzi o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie.
2. Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie."
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawiony wyżej pogląd. Nie ma żadnych podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie w sytuacji wniesienia powództwa o ochronę naruszonego posiadania przez osobę, której wymeldowanie ma dotyczyć. Sprawa o wymeldowanie rozstrzygana jest na podstawie ustaleń faktycznych dotyczących faktycznego zamieszkiwania danej osoby w spornym lokalu, a nie na podstawie rozstrzygnięcia sporu o prawa do tegoż lokalu.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 77 KPA poprzez zaniechanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Zasadniczą przesłanką orzeczenia o wymeldowaniu był fakt niezamieszkiwania przez skarżącego w spornym lokalu. Fakt ten został przyznany przez samego skarżącego, istota sporu prawnego sprowadza się do prawnej oceny charakteru opuszczenia miejsca zameldowania przez skarżącego. Nie ma zatem faktów, które nie zostały ustalone przez organ, a mogły wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie w sprawie.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 107 KPA poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji. Zdaniem Sądu, choć uzasadnienie mogłoby być bardziej rozbudowane, to jednak organ wskazał w nim zasadniczy tok rozumowania zarówno co do ustaleń faktycznych, jak i zastosowania w sprawie właściwych przepisów. W tej sytuacji problem mniej czy bardziej rozbudowanego uzasadnienia decyzji pozostaje kwestią ocenną i nie może być rozpatrywany w kategorii błędu, który wpłynął na wynik postępowania. Nie doszło zatem do naruszenia zasad uzasadniania decyzji określonych w KPA.
W tym stanie rzeczy, w braku przesłanek do uwzględnienia skargi, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (|Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło