III SA/Lu 359/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 listopada 2008r. sprawy ze skargi K.P. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. wydanym na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 w zw. z art. 133 ust. 6 oraz art. 135 n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania obwinionego K. P. od orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w T. z dnia [...] lipca 2008 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w L. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący – funkcjonariusz Policji w stopniu [...], kierownik Rewiru Dzielnicowych w T. Sekcji Prewencji, został obwiniony o to, że: 1) w dniu 4 października 2007 roku ok. godz. 13.30 w miejscowości T. w siedzibie Rewiru Dzielnicowych przyjmując od P. F. zawiadomienie o przestępstwie otrucia kotów, określonym z art. 35 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. Nr 111 poz. 724 ze zm.) narzucał treść tego zawiadomienia i nie umożliwiał swobodnej wypowiedzi świadka, tj. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 171 § 1 i § 4 - 7 kodeksu postępowania karnego, 2) w dniu 4 października 2007 r. w tym samym miejscu i czasie nie przeprowadził dowodu poprzez zabezpieczenie martwego kota przyniesionego przez składającego zawiadomienie o przestępstwie P. F. i nie sporządził z tej czynności protokołu, tj. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 167 kpk i § 46 ust. 1 Zarządzenia Nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23.12.2004 r. w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo - śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców oraz art. 143 § 1 pkt 6 kpk. W dniu 12 listopada 2007 r. Komendant Powiatowy Policji w T. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu a następnie orzeczeniem nr 1/1/08 z dnia 14 stycznia 2008 r. stwierdził winę i wymierzył karę dyscyplinarną nagany. Od powyższego orzeczenia skarżący złożył odwołanie do L. Komendanta Wojewódzkiego Policji, który orzeczeniem z dnia 14 lutego 2008 r. uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z przyczyn błędów formalnych. Następnie organ I instancji kilkakrotnie wydawał orzeczenia, w których stwierdzał winę obwinionego w zakresie popełnienia obu zarzucanych czynów i wymierzał mu karę nagany, ale po złożeniu odwołania [...] Komendant Wojewódzki Policji uchylał zaskarżone orzeczenia i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Komendant Powiatowy Policji w T. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. stwierdził winę skarżącego i wymierzył karę dyscyplinarną nagany, modyfikując zarzuty. Skarżący odwołał się od tego orzeczenia, wnosząc o uniewinnienie i zarzucając nierzetelność w wyjaśnieniu okoliczności zdarzenia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy to orzeczenie wskazując, że przyjął następujący stan faktyczny: W dniu 5 października 2007 r. do Naczelnika Sekcji Prewencji Komendy Powiatowej Policji w T. zatelefonował P. F., lekarz weterynarii, który zgłosił, że w poprzednim dniu około godz. 13.30 obwiniony nie chciał przyjąć zgłoszenia popełnienia przestępstwa otrucia kotów na szkodę zgłaszającego i jego sąsiada, które miało miejsce w dniu 30 września i 3 października 2007 r. Funkcjonariusz nie chciał przyjąć dowodu rzeczowego w postaci przyniesionego przez zgłaszającego martwego kota. Ponadto zgłaszający stwierdził, że skarżący ignorował jego zeznania nie pozwalając wnieść do protokołu uwag i co do przyczyny padnięcia kota, a jego zachowanie było aroganckie. Z protokołu przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie w dniu 4 października 2007 r. wynikało, iż w dniu 30 września 2007 r. zgłaszającemu zginęła kotka, a przyczyną tego w jego ocenie jest najprawdopodobniej zatrucie, gdyż kotka jego sąsiada również nagle padła w piwnicy. Zgłaszający podejrzewa, iż koty mogły spożyć trutki wyłożone celowo lub w niewłaściwych miejscach. Wcześniej otruto zgłaszającemu dwa psy. W protokole znajduje się adnotacja, że zgłaszający posiada martwą kotkę sąsiada, który prawdopodobnie nie złoży zawiadomienia. Z notatki skarżącego wynika, że nie zabezpieczył dowodu rzeczowego w postaci martwego kota, ponieważ ten kot nie należał do zgłaszającego, tylko jego sąsiada. Przed podjęciem tej decyzji konsultował się z Zastępcą Naczelnika Sekcji Dochodzeniowo - Śledczej Komendy Powiatowej Policji w T. - kom. S. L. W trakcie tej konsultacji ustalili, że zawiadomienie należy przyjąć, jednakże brak jest podstaw do zabezpieczenia martwej kotki, będącej własnością osoby trzeciej. Do akt postępowania dołączono pisemne uzupełnienie skargi P. F., w której potwierdził, że w dniu 4 października 2007 r. w trakcie jego pobytu w Rewirze Dzielnicowych w T., skarżący nie chciał zabezpieczyć martwego kota, którego zgłaszający zabrał ze sobą, a ponadto skarżący ingerował w treść składanego zawiadomienia i odmówił wpisania jakichkolwiek uwag do jego protokołu. W toku postępowania dyscyplinarnego przesłuchano szereg świadków, m. in. P. F. i kom. S. L. Obwiniony nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów twierdząc, że nie ingerował w treść zawiadomienia składanego przez P. F., który zachowywał się dziwnie i był zdenerwowany. Stwierdził też, iż P. F. nie przyniósł żadnego kota, którego on miałby zabezpieczyć jako dowód rzeczowy. Obwiniony wskazał też, że w jego obecności P. F. telefonował do właściciela martwego kota – B. M. i słyszał, jak B. M. mówi, że nie będzie składał zawiadomienia na Policję i nie chce, aby zwierzę badano. Ponadto zgłaszający nie wspominał o podejrzeniach celowego zatrudnia kotów. Organ odwoławczy po analizie dowodów uznał, że obwiniony rzeczywiście ingerował w treść zawiadomienia, oraz nie zabezpieczył dowodu rzeczowego w postaci martwego kota. Przestępstwo określone w art. 35 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt jest przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego i każdy, kto poweźmie informację o przestępstwie może złożyć zawiadomienie, zatem nie ma znaczenia do kogo należy otrute zwierzę. Jednocześnie w przypadku składania zawiadomienia o otruciu zwierząt przez zgłaszającego, który jest lekarzem weterynarii, a więc osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną na temat zwierząt, istniało podejrzenie popełnienia takiego przestępstwa. Zgłaszający w chwili składania zawiadomienia miał przy sobie martwą kotkę w bagażniku samochodu, którym przyjechał do rewiru, lecz nie wnosił jej do budynku. Organ uznał, że doszło do konsultacji z kom. S. L., który jednak zeznał, że zalecił skarżącemu przesłuchać zgłaszającego w charakterze świadka, przesłuchać właściciela martwego kota oraz zabezpieczyć dowody z uwagi na to, że jest to przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego z art. 35 ustawy o ochronie zwierząt. Organ uznał że obwiniony popełnił przewinienia określone w punkcie 1 i 2 z winy nieumyślnej, nie zachował ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, gdyż musiał przewidzieć, że będzie to stanowiło ograniczenie uprawnień świadka, a tym samym uniemożliwienie swobodnej wypowiedzi w trakcie przesłuchania. Jednocześnie odmawiając zabezpieczenia martwego kota jako dowodu. musiał przewidzieć możliwość niedopełnienia obowiązków. Biorąc pod uwagę rodzaj popełnionych przewinień dyscyplinarnych, brak znaczących skutków i następstw dla służby, organy uznały, że wystarczająca będzie najłagodniejsza z kar określonych w katalogu zawartym w art. 134 ustawy o Policji. Organ odwoławczy uznał skarżącego za winnego czynu naruszającego m. in. § 46 ust. 1 Zarządzenia Nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo – śledczych, ale w uzasadnieniu wskazał, że w związku z nie uzyskaniem pisemnego potwierdzenia zapoznania skarżącego z tym aktem prawnym, Komendant Powiatowy Policji w T. w orzeczeniu z dnia 15 lipca 2008 roku umorzył postępowanie dyscyplinarne w zakresie części kwalifikacji prawnej zarzutu określonego w punkcie 2, dotyczącym § 46 ust. 1 tegoż Zarządzenia i stwierdził winę w zakresie zarzutu określonego w punkcie 2 odnoszącym się do kwalifikacji prawnej wskazanej w art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 167 kpk oraz art. 143 § 1 pkt 6 kpk oraz odnośnie zarzutu określonego w punkcie 1. Obwiniony odwołał się od tego orzeczenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając błędne ustalenie istotnych okoliczności w sprawie. Skarżący podnosi brak obiektywizmu Komendanta Powiatowego Policji w T. oraz rzecznika dyscyplinarnego, którym został wyznaczony Naczelnik Sekcji Dochodzeniowo – Śledczej Komendy Powiatowej Policji w T. przy ocenie zebranego materiału dowodowego. W materiale tym są m. in. zeznania zastępcy Naczelnika Sekcji Dochodzeniowo – Śledczej Komendy Powiatowej Policji w T. – kom. Stanisława L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżącemu zarzucono czyny stanowiące przewinienia dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn.zm.) 171 § 1 i § 4 kpk oraz czyn określony w art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt cyt. wyżej ustawy o Policji w zw. z art. 167 kpk. Stosownie do treści art. 132 ust. 1 powołanej ustawy, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej. Według treści art. 135 ust. 1 ustawy przełożony dyscyplinarny na podstawie oceny zebranego materiału dowodowego wydaje orzeczenie, które w myśl ust. 2 powinien min. zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Ta zaś integralna część orzeczenia dyscyplinarnego powinna w swojej treści pomieścić przedstawienie dowodów przemawiających za winą skarżącego i ich ocenę. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił decyzji naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie i naruszenie prawa materialnego. Badając legalność zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż dokonana przez organ II instancji ocena zgromadzonego w toku długotrwałego (kilkakrotne uchylanie decyzji I instancji) postępowania dyscyplinarnego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów. Podnieść należy, co podkreślał L. Wojewódzki Komendant Policji, że zeznania P. F. w toku całego postępowania dyscyplinarnego były niezmienne, spójne i logiczne. Należy podzielić stanowisko organu II instancji, że wersja zdarzenia przedstawiona przez K. P. nie została potwierdzona przez zgłaszanych przez niego świadków, a K. P. zmieniał swoją wersję zdarzeń. Zapis art. 171 § 1 kpk nakłada na osobę przesłuchującą obowiązek umożliwia osobie przesłuchiwanej swobodne wypowiedzenie się w granicach zakreślonych celem tej czynności, a dopiero następnie można zadawać pytania zmierzające do uzupełnienia i wyjaśnienia lub kontroli wypowiedzi. Ocena dokonana przez organy orzekające nie nosi cech dowolności i prowadzi do wniosku, że wnoszący skargę nie dopełnił tego obowiązku. Stanowi to przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 3 powołanej wyżej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Nie noszą również cech dowolności ustalenia dotyczące zarzutu II. Prawidłowe jest stanowisko organów policji, że przestępstwo określone w art. 35 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt jest przestępstwem ściganym z uskarżenia publicznego. W tym stanie prawnym, zgodnie z art. 168 kpk dowody przeprowadza się na wniosek stron. W tym przypadku nie ma znaczenia do kogo należą zwłoki zwierzęcia. W tych warunkach badając legalność zaskarżonej decyzji uznać należy, że organy Policji obu instancji wyczerpująco uzasadniły wydane w sprawie rozstrzygnięcie o nałożeniu na skarżącego kary nagany. Podnieść w tym miejscu należy, że jest to kara najniżej usytuowana w katalogu kar polegająca w swej istocie na wytknięciu obwinionemu naruszenie obowiązków. Kontrola uznaniowości zastosowania art. 134 sprowadza się w istocie do oceny czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i ocenił cały materiał dowodowy oraz czy uwzględnił przebieg służby. Należy przy tym pamiętać, że przed podjęciem służby Policjanci składają ślubowanie, a określony w jego rocie zakres obowiązków funkcjonariusza Policji jako funkcjonariusza służby publicznej wymaga szczególnej staranności w wykonywaniu zadań, które mają zapewnić realizację zadań tej służby. Jednym z podstawowych gwarancji realizacji tych obowiązków jest m.in. odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów. Odpowiedzialność ta oparta jest na regułach zaostrzonych wynikających ze szczególnego rodzaju zadań tej formacji. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności zaniechanie czynności służbowych albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy, o czym stanowi art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Przy wykonywaniu zadań obowiązuje nie tylko dyscyplina służbowa ale i przestrzeganie zasad etyki zawodowej, do których to wartości należy zaliczyć szczególną staranność w wykonywaniu powierzonych obowiązków. W świetle powyższego podkreślenia wymaga również fakt, iż sądy administracyjne nie dokonują oceny zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem słuszności zapadłego rozstrzygnięcia , a jedynie badają czy nie narusza on prawa. W tym stanie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w wyroku.