III SA/Lu 359/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Referent Ewelina Piskorek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 maja 2014r. sprawy ze skargi K. O. P.P.U.H. P. na rozstrzygnięcie protestu L. Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] marca 2014r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej - oddala skargę. Rozstrzygnięciem (...) Agencja Wspierania Przedsiębiorczości (dalej: B), uznała za niezasadny protest A (...) w związku odmową podpisania umowy o dofinansowanie projektu pt. "(...)" złożonego w ramach I Osi Priorytetowej, Działania 1.1 RPO WL 2007-2013 w odpowiedzi na konkurs nr (...). Pismem z dnia (...) B poinformowała skarżącego, że odmawia podpisania umowy o dofinansowanie w/w projektu. Jako przyczynę odmowy podpisania umowy o dofinansowanie projektu wskazano brak spełnienia przez wnioskodawcę kryterium formalnego dopuszczającego: "Czy Wnioskodawca występuje na liście Beneficjentów danego Działania/ Poddziałania?" z uwagi fakt prowadzenia działalności gospodarczej w relacji powiązania z podmiotem funkcjonującym na rynku przez okres przekraczający 24 miesiące przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie. Ustalono, że żona A – (...) oraz (...) – (...) prowadzą działalność gospodarczą pod firmą (...). Występujące powiązania rodzinne oraz fakt, że wnioskodawca i spółka (...) prowadzą działalność gospodarczą na tym samym rynku dotyczącym branży spożywczej w zakresie produkcji chleba oraz świeżych wyrobów piekarniczych, produkcji ciast i ciasteczek, wykluczają możliwość uznania wnioskodawcy za beneficjenta. O powiązaniach świadczy okoliczność, że wnioskodawca wskazał adres lokalizacji projektu, tożsamy z adresem siedziby spółki cywilnej (...). W umowie spółki z dnia (...) r. jako adres siedziby spółki wskazano (...). W proteście skarżący podniósł, że działalność spółki (...) w zakresie produkcji wyrobów piekarskich jest obecnie działalnością uboczną i wyroby są sprzedawane we własnych punktach i sklepach. Siedziba spółki (...) znajduje się przy (...) w W.. Również rynki działalności wnioskodawcy i spółki (...) nie są pokrewne, ponieważ wnioskodawca zamierza sprzedawać swoje produkty na terenie województwa mazowieckiego oraz północno – zachodniej części województwa lubelskiego, a nie na rynku lokalnym. W rozstrzygnięciu protestu z dnia (...) B wskazała, że bezspornie A pozostaje w relacjach rodzinnych ze wspólnikami spółki (...) – (...). Wnioskodawca i spółka współdzielą siedzibę i numer faksu. Działalność wnioskodawcy i spółki (...) dotyczyła tego samego rynku asortymentowego – produkcja piekarnicza i rynku geograficznego – powiat łukowski. Powyższych ustaleń dokonano na podstawie aplikacji spółki (...), złożonej w ramach I Osi Priorytetowej, Działania 1.3 RPO WL 2007-2013 w odpowiedzi na konkurs nr (...) na realizację projektu dotyczącego wdrożenia innowacyjnej technologii produkcji pieczywa. Wnioskodawca przedstawił listy intencyjne podpisane przez te same przedsiębiorstwa, które uprzednio podpisały listy intencyjne, przedstawione przez spółkę (...) w aplikacji złożonej w ramach Działania 1.3. Powyższe również potwierdza, że wnioskodawca korzysta z potencjału wypracowanego przez spółkę (...) W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A wniósł o stwierdzenie, że ocena wniosku została przeprowadzona z naruszeniem prawa, co skutkowało bezpodstawną odmową popisania umowy o dofinansowanie projektu. W uzasadnieniu zarzutów i wniosków skargi A podniósł między innymi, że w świetle dokumentacji konkursowej, odmowa podpisania umowy może nastąpić jedynie w wyniku stwierdzenia, że status wnioskodawcy nie uprawnia go do uzyskania dofinansowania. Oznacza to, że organowi nie wolno było opierać się na przypuszczeniach i domniemaniach – bez wiarygodnych dowodów - odnośnie powiązań wnioskodawcy z innymi podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą. Skarżący stwierdził, że jest samodzielnym przedsiębiorcą. Wspólnicy spółki (...) nie byli i nie są zaangażowani w działalność wnioskodawcy. Między wnioskodawcą a spółką (...) nie istnieją żadne powiązania kapitałowe ani osobowe. Również profil działalności jest inny. Skarżący podkreślił, że aplikuje o dofinansowanie budowy nowego zakładu piekarniczego w (...), ukierunkowanego na produkcję nowych gatunków pieczywa i wyrobów cukierniczych. Spółka (...) starała się zaś uzyskać dofinansowanie na zakup maszyn i urządzeń w celu unowocześnienia planowanej produkcji. Zatem nieuprawnione jest stanowisko B o pokrewieństwie rynku oraz tożsamości produktów, które wytwarzała bądź planowała spółka (...). W dniu złożenia aplikacji konkursowej – (...) i w momencie złożenia oświadczenia MŚP, żadne przedsiębiorstwo, w tym spółka (...), nie posiadało siedziby i nie prowadziło działalności pod adresem: (...). Pod w/w adresem (...)nigdy nie prowadziła działalności i nie posiadała żadnych budynków produkcyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia (...) maja 2014 r. skarżący podniósł między innymi, że nie ma wpływu na zarządzanie firmą (...) oraz nie ma uprawnień do kontrolowania tej firmy. Zarzucił, że opieranie się przez B na przypuszczeniach i podejrzeniach starannie wyselekcjonowanych nie budzi zaufania do organu publicznego oraz narusza art. 32 i art. 51 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (dalej: u.z.p.p.r.), po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy negatywnego wyniku procedury odwoławczej zakończonej rozstrzygnięciem B z dnia (...) Zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy dofinansowania projektu pt. "(...)" złożonego w ramach I Osi Priorytetowej, Działania 1.1 RPO WL 2007-2013 w odpowiedzi na konkurs nr (...), nie narusza przepisów prawa. Z akt sprawy wynika, że projekt skarżącego po dokonanej ocenie merytorycznej został początkowo zakwalifikowany do dofinansowania, o czym skarżącego poinformowano pismem B z dnia (...) Nie oznacza to jednak, że rzeczą B było zawarcie w dniu (...) (termin wskazany przez organ w w/w piśmie) umowy z beneficjentem w przedmiocie dofinansowania spornego projektu. W świetle art. 28 ust. 1 pkt 3 u.z.p.p.r. w ramach programu operacyjnego mogą być, ale nie muszą, dofinansowane projekty wyłonione w trybie konkursu. Stosownie do art. 60 lit. a/ rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za zapewnienie, że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego, oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji. Ogłoszony przez B konkurs z dnia (...) lipca 2012 r.– zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 2 i 6 u.z.p.p.r. - określał rodzaj podmiotów, które mogą ubiegać się o dofinansowanie oraz kryteria wyboru złożonych projektów, podlegających dofinansowaniu w ramach dozwolonych prawem wspólnotowym, zasad udzielania pomocy publicznej przedsiębiorcom. Z akt sprawy, w tym z dokumentacji konkursowej wynika, że o dofinansowanie projektu mogli się ubiegać wnioskodawcy posiadający określony i wymagany status. Oferta pomocy finansowej – według reguł konkursu – skierowana została do nowych mikroprzedsiębiorstw, realizujących projekty na terenie województwa lubelskiego. Celem konkursu było zwiększenie zdolności inwestycyjnej tego rodzaju podmiotów i umożliwienie im pozyskania środków finansowych na zakup nowoczesnego sprzętu i technologii. Stanowisko B w sprawie odmowy dofinansowania spornego projektu jest prawidłowe. Kryterium formalne dopuszczające: "Czy Wnioskodawca występuje na liście Beneficjentów danego Działania/ Poddziałania?" uprawniało B do badania statusu wnioskodawcy w świetle przepisów prawa wspólnotowego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu "przedsiębiorstwo samodzielne" oznacza każde przedsiębiorstwo, które nie jest zakwalifikowane jako przedsiębiorstwo partnerskie w rozumieniu ust. 2 ani jako przedsiębiorstwo powiązane w rozumieniu ust. 3. Stosownie do treści art. 3 ust. 3 rozporządzenia, przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków: a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka; b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa; c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki; d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie. Zakłada się, że wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w ust. 2 akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców/ akcjonariuszy. Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym z co najmniej jednym przedsiębiorstwem, lub inwestorów, o których mowa w ust. 2, również traktuje się jako powiązanych. Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków z osobą fizyczną lub grupą osób fizycznych działających wspólnie również traktuje się jak przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część działalności na tym samym właściwym rynku lub rynkach pokrewnych. Za "rynek pokrewny" uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do właściwego rynku. Z dokumentacji konkursowej i wytycznych dla wnioskodawców wynikało, że status wnioskodawcy jako MŚP jest badany dwukrotnie: na etapie oceny merytorycznej – kryteria merytoryczne – ocena techniczno – ekonomiczna oraz na etapie podpisywania umowy o dofinansowanie, tj. w dniu udzielenia wsparcia. W przypadku stwierdzenia, że status wnioskodawcy nie uprawnia go do uzyskania dofinansowania w ramach danego konkursu, B odmawia podpisania umowy o dofinansowanie (str. 14 i 131 Wytycznych dla wnioskodawców).Wnioskodawcy ubiegający się o dofinansowanie w ramach Działań 1.1-1.7 oraz 2.4 Schemat A muszą spełniać kryterium kwalifikowalności "typu Beneficjenta" - statusu MŚP na dzień składania wniosku o dofinansowanie oraz w momencie podpisywania umowy o dofinansowanie realizacji projektu, tj. w dniu udzielenia pomocy (str. 19 Wytycznych dla wnioskodawców). Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, oświadczenie skarżącego z dnia (...) o spełnianiu kryteriów MŚP, podobnie, jak i wyjaśnienia skarżącego zawarte w pismach z dnia (...) nie podważają stanowiska B, że wnioskodawca z racji powiązań z firmą (...) nie jest samodzielnym przedsiębiorcą uprawnionym do uzyskania pomocy finansowej. Figurująca w aktach sprawy umowa spółki cywilnej z dnia (...) r. (jej § 4) dowodzi, że (...) miało swoją siedzibę pod tym samym adresem (...), co obecnie (...). Wspólnicy spółki wskazali, że mieszkają (...) (§ 1 umowy). Według umowy, spółka "tworzy oddział produkcji podstawowej w miejscowości (...) Aneks z dnia (...) grudnia 2011 r. świadczył, że (...) mieszka nadal pod tym samym adresem, zaś (...) i tam obecnie znajduje się siedziba spółki. Kolejnym aneksem z dnia (...) maja 2012 r. wspólnicy zmienili nazwę spółki na (...). Zgodnie z oświadczeniem wspólników, wspólnym ich celem gospodarczym jest sprzedaż detaliczna art. spożywczych i przemysłowych. Skarżący A nie był i nie jest wspólnikiem w spółce (...). Nie podważa to oceny B, że przedsiębiorstwo (...) powiązane z tą spółką podlega wykluczeniu z konkursu (z listy beneficjentów). Wspólnikami w firmie (...) są żona i syn skarżącego. Występuje także tożsamość siedziby przedsiębiorstwa (...) i miejsca zamieszkania (...). Oba przedsiębiorstwa są powiązane poprzez osoby należące do bliskiego kręgu rodziny skarżącego. Funkcjonujące od dnia (...) czerwca 2012 r. przedsiębiorstwo (...) korzysta z potencjału innych podmiotów, czego dowodzi fakt, że A i (...) jako inwestorzy prowadzili w 2009 r. budowę budynku magazynowo - garażowego na działkach nr (...) i (...) (stanowiących własność inwestorów według oświadczenia kierownika budowy). Objęta wnioskiem o dofinansowanie budowa zakładu piekarniczego – w świetle pozwolenia na budowę z dnia (...) września 2012 r. udzielonego firmie (...) – jest swoistą kontynuacją inwestycji, co ma odzwierciedlenie również w kosztorysie inwestorskim wskazującym na konieczność sposobu użytkowania dotychczasowej zabudowy obu działek w związku z rozbudową budynku usługowego – piekarni. Zgodnie z umową użyczenia z dnia (...) czerwca 2012 r. właścicielem przedmiotowych działek jest G. O. (użyczający). Skarżący uzyskał (w myśl § 1 umowy) prawo do bezpłatnego używania nieruchomości wraz z budynkami na cele prowadzenia działalności gospodarczej. Z akt sprawy, w tym z biznes planu wynika, że skarżący zamierza uruchomić produkcję wyrobów piekarniczych i cukierniczych. Przedmiot działalności gospodarczej dotyczy więc szeroko rozumianego rynku produktów piekarniczych, na którym funkcjonowała i funkcjonuje nadal firma (...) zajmująca się obecnie sprzedażą detaliczną pieczywa, ciast, wyrobów ciastkarskich i cukierniczych. W tych okolicznościach zasadną jest argumentacja B o działalności obu przedsiębiorstw na wspólnym rynku geograficznym powiatu łukowskiego (w zakresie wyrobów piekarniczych). Skarżący podał w pkt E 6 wniosku o dofinansowanie i pkt D 1 biznes planu, że zmierza do osiągnięcia konkurencyjności na rynku regionalnym, na obszarze województw - lubelskiego i mazowieckiego. Figurujące w aktach sprawy listy intencyjne wskazują, że skarżący będzie świadczyć swoje usługi również na obszarze powiatu (...). Jak wyżej wykazano, przedsiębiorstwa należy uznawać za powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku lub rynkach pokrewnych. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi okazały się nieusprawiedliwione, podobnie zresztą, jak i wnioski zawarte w piśmie procesowym skarżącego z dnia (...) maja 2014 r. To, że skarżący nie ma wpływu na zarządzanie firmą (...) oraz nie ma uprawnień do kontrolowania tej firmy nie świadczy o samodzielności firmy (...) ubiegającej się o dofinansowanie projektu. Bezpodstawnym jest zarzut, że B opiera się na przypuszczeniach i podejrzeniach starannie wyselekcjonowanych, że postępuje w sposób, który nie budzi zaufania do organu publicznego, przez co narusza art. 32 i art. 51 Konstytucji RP. Pierwszy z tych przepisów wprowadza zasadę równości wobec prawa, drugi natomiast ogranicza prawo dostępu władz publicznych do informacji o obywatelach. W tym miejscu należy wyjaśnić, że to skarżący, a nie kto inny jest odpowiedzialny za treść wniosku o dofinansowanie projektu oraz informacji wynikających z załączników do w/w wniosku oraz oświadczeń złożonych w trakcie postępowania konkursowego. Żądanie przez B informacji na temat statusu wnioskodawcy i powiązań z innymi podmiotami, nie oznacza, że organ wbrew dyspozycji art. 29 ust. 4 u.z.p.p.r. nakłada na podmiot ubiegający się o dofinansowanie dodatkowe obowiązki. W aktach sprawy brak jest wniosku firmy (...) biorącej udział w konkursie (...) w ramach I Osi Priorytetowej, Działania 1.3 RPO WL 2007 – 2013. Wobec tego Sąd nie może się odnieść do spostrzeżenia B, że zakres zaplanowanych do zakupu środków trwałych przez firmę (...) pokrywa się w części z zamierzeniami inwestycyjnymi przedsiębiorstwa (...). Z tych też względów na mocy art. 30 c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. skarga podlegała oddaleniu. Ubocznie należy wyjaśnić, że prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 24 lipca 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 358/12 oddalono skargę P. O. i M. O. na rozstrzygnięcie B podjęte w ich sprawie. ----------------------- 4