III SA/Lu 360/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności oddala skargę. Orzeczeniem z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności odmówił wydania orzeczenia o niepełnosprawności małoletniemu G. B. W. B. (matka G. B.) od powyższego rozstrzygnięcia, w dniu [...] czerwca 2010 r. złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniami wydanymi tego samego dnia: [...] czerwca 2010 r., o tym samym numerze: [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od w/w orzeczenia pierwszoinstancyjnego oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W pierwszym z postanowień podniesiono, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu (art. 58 k.p.a.). Wskazana przez nią przyczyna uchybienia terminu (choroba dziecka) nie może być potraktowana w kategoriach okoliczności, których strona nie mogła przezwyciężyć. Skarżąca mogła sporządzić odwołanie w taki sam sposób, jak załatwiała w tym czasie inne bieżące sprawy życia codziennego. Co więcej, nie musiała tego czynić osobiście, gdyż dziecko wychowuje się w pełnej rodzinie. Odwołanie mógł zatem przygotować i wysłać ojciec dziecka. W uzasadnieniu drugiego postanowienia stwierdzono, że orzeczenie organu pierwszej instancji zostało doręczone W. B. w dniu [...] czerwca 2010 r. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 21 czerwca 2010 r. W. B. została prawidłowo poinformowana o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Odwołanie od orzeczenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało złożone w dniu [...] czerwca 2010 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Jednocześnie organ wskazał, że prośba o przywrócenie terminu nie została uwzględniona, z uwagi na nieuprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. W skardze sądowej W. B., wnosząc o uchylenie powyższych postanowień z dnia [...] czerwca 2010 r. podniosła, że z uwagi na chorobę dziecka, jak również inne okoliczności występujące w domu rodzinnym nie zwracała uwagi na termin do wniesienia odwołania. Wskazała ponadto, że mąż zajmuje się utrzymaniem rodziny, zaś opieka nad niepełnosprawnym dzieckiem należy do niej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. warunkami przywrócenia terminu do dokonania czynności, dla której określony był termin, jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy osoby zainteresowanej, wniesienie prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia oraz jednoczesne dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Wskazane przesłanki muszą wystąpić łącznie, co oznacza, że niespełnienie chociażby jednej nich uniemożliwia przywrócenie wnioskowanego terminu. W. B. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie wskazując racjonalnych przesłanek, które stanowiłyby uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. W treści wniosku wspomniała jedynie o chorobie syna, na dowód czego załączyła zwolnienie lekarskie syna z zajęć szkolnych w terminie od [...] czerwca 2010 r. do [...] czerwca 2010 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o braku winy w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., I SA/Lu 727/97, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa, wyklucza możliwość przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., III SA/1259/98, wyrok NSA dnia 13 października 1999 r., III SA 1436/89, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, warszawa 2009 r., str. 270). Przeszkodą usprawiedliwiającą uchybienie terminowi może więc być tylko okoliczność uniemożliwiająca, a nie tylko utrudniająca dokonanie czynności procesowej w terminie. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że w terminie przewidzianym do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] maja 2010 r. nie była w stanie złożyć odwołania, dlatego prawidłowo organ przyjął, że nie ma podstaw do przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca powołała się na fakt choroby swojego dziecka, przy czym z zaświadczenia lekarskiego wynika jedynie, że G. B. został zwolniony z zajęć szkolnych w dniach od [...] czerwca do [...] czerwca 2010 z powodu choroby. Zauważyć natomiast należy, że termin do wniesienia odwołania upływał dopiero w dniu [...] czerwca 2010 r. W związku z powyższym ta okoliczność nie mogła być uznana za przeszkodę usprawiedliwiającą uchybienie terminu. Zwolnienie lekarskie, czy konieczność opieki nad chorym dzieckiem nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika (por. wyroki NSA: z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA/Lu 1243/97 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero w skardze sądowej skarżąca wskazała, że oprócz podanej w postępowaniu administracyjnym przyczyny uchybienia terminu (choroba dziecka), istniały również inne, bliżej nieokreślone "okoliczności występujące w domu rodzinnym dziecka", które spowodowały złożenie odwołania z jednodniowym opóźnieniem. Sąd nie jest kolejnym organem administracji publicznej, uprawnionym do merytorycznego badania i rozstrzygania sprawy. To na stronie spoczywała powinność wykazania w postępowaniu administracyjnym wszystkich okoliczności uprawdopodabniających, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Sąd natomiast, oceniając legalność zaskarżonego postanowienia, odmawiającego przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stwierdza, że zapadło ono w zgodzie z przepisami art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Prawidłowa jest w szczególności konstatacja, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Wydanie postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, powoduje taki skutek, że niedopuszczalne jest badanie merytorycznej poprawności aktu wydanego przez organ I instancji. Ubocznie wskazać należy, że tego rodzaju procesowe rozstrzygnięcie organu II instancji, nie pozbawia skarżącej możliwości ponownego wystąpienia z wnioskiem o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności dziecka. Oceniając drugie z zaskarżonych postanowień (stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania) godzi się zauważyć, że jakkolwiek poza sporem jest jednodniowe uchybienie powyższego terminu, to wydanie tego rodzaju postanowienia było zbędne, skoro zapadło wcześniej postanowienie wydane na podstawie art. 58 i 59 § 2 k.p.a. Odmowa przywrócenia terminu załatwiła bowiem nie tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu, ale potwierdziła również, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W ocenie sądu, nie jest celowe uchylenie w/w postanowienia, które mimo wskazanych wad nie wywołuje żadnych skutków procesowych. Tego rodzaju skutki wywołało już wcześniejsze postanowienie, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z tych względów sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.