III SA/Lu 366/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), , Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania A. B. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Pismem z dnia 18 lutego 2015 r. Prokurator Rejonowy [...] w [...] wystąpił o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie, z uwagi na nasuwające się zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, celem stwierdzenia przeciwwskazań lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. W uzasadnieniu Prokurator wskazał na rozpoznanie u skarżącego zespołu uzależnienia od marihuany. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 627, ze zm.; dalej jako: u.k.p.) skierował skarżącego na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący odwołał się od decyzji, jednak po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Pismem z dnia 9 października 2015 r. Prezydent Miasta [...] zawiadomił skarżącego o wszczęciu postepowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy w związku z niedostarczeniem w wyznaczonym terminie orzeczenia lekarskiego. Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., Prezydent Miasta [...] zatrzymał skarżącemu prawa jazdy kategorii B z uwagi na nieprzedstawienie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na realne zagrożenie zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, podniósł, że od dłuższego czasu przebywa za granicą i nie korzysta z prawa jazdy, nie chce jednak go utracić. Powołał się na trudności z przyjazdem do kraju w celu przeprowadzenia stosownych badań. Wniósł o przedłużenie terminu wykonania badań. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzja o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie ma charakter ostateczny. W przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem organ zobowiązany jest wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. Kolegium nie mogło wziąć pod uwagę argumentów podniesionych w odwołaniu, gdyż rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2014 r., poz.949) wskazuje, że badania powyższego rodzaju przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Nie jest możliwe przeprowadzenie porównywalnego co do zakresu badania stanu zdrowia kierowcy w innej jednostce medycznej. Kolegium podkreśliło, że skarżący miał wystarczająco dużo czasu na poddanie się badaniom, skoro od dnia otrzymania decyzji o skierowaniu na badania minęło ponad 7 miesięcy. W ocenie Kolegium nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było prawidłowe, bowiem osoba, która nie poddała się w odpowiednio długim terminie badaniom lekarskim lub psychologicznym, stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia własnego, jak też innych użytkowników dróg publicznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, pełnomocnik A. B. podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do ustalonych przez organ okoliczności faktycznych. Pełnomocnik zarzucił również naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez uzależnienie wydania orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem od przedstawienia przez skarżącego dokumentacji z której wynikałoby, iż nie jest on uzależniony od marihuany w sytuacji gdy po skierowaniu przez organ administracyjny na badania i stawieniu się na tych badaniach przez skarżącego to lekarz z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy powinien wydać orzeczenie o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Pełnomocnik podniósł także zarzut naruszenia art. 79 ust. 2 w zw. z art 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.p.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy skarżącemu z niezrozumiałych przyczyn odmówiono wydania orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i uzależniono wydanie w/w orzeczenia od udowodnienia przez skarżącego, iż nie jest on uzależniony od marihuany bez pouczenia jak ma wykazać w/w okoliczność. W konsekwencji wydano decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji gdy skarżący z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł przedstawić orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W uzasadnieniu zarzutu naruszenia prawa materialnego pełnomocnik podniósł, że skarżący stawił się w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...] celem przebadania i wydania orzeczenia w przedmiocie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Lekarz odmówił wydania orzeczenia, żądając aby skarżący udowodnił, iż od roku nie zażywał marihuany. W ocenie pełnomocnika takie wymaganie jest bezpodstawne, gdyż to lekarz stwierdza, czy dana osoba jest uzależniona od narkotyków. Zdaniem pełnomocnika, sytuacja w której skarżący dopełnił wszelkich ciążących na nim obowiązków, a mimo to lekarz nie wydał orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem narusza zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa. W piśmie procesowym z dnia 30 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodów w postaci orzeczenia lekarskiego i orzeczenia lekarskiego z września 2013 r., a także wyników badań na obecność alkoholu i narkotyków, wykonanych w Wielkiej Brytanii w czerwcu 2015 r. Ponadto pełnomocnik po raz kolejny podniósł argument, że uzyskanie orzeczenia lekarskiego było niemożliwe w wyznaczonym terminie, z uwagi na postawę lekarza z WOMP, który zażądał od skarżącego udowodnienia rocznej abstynencji od marihuany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami prawnymi, skutkującymi koniecznością jej uchylenia (stwierdzenia nieważności). Zasadniczą podstawą prawną zastosowaną w sprawie skarżącego był art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.p.k. Zgodnie z tym przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Zatrzymanie prawa jazdy w tym przypadku przybiera postać rozstrzygnięcia o swoiście automatycznym charakterze, determinowanym przez wcześniejszą decyzję starosty o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia (art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.k.). Osoba skierowana na badanie, o którym mowa w powołanym przepisie jest obowiązana m.in. do poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu oraz do przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu (art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.k.). Konsekwencją niedopełnienia powyższych obowiązków jest właśnie decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy. W badanej spełnione zostały wszystkie przesłanki decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.p.k. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Prezydent Miasta [...] skierował skarżącego na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący odwołał się od decyzji, jednak po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Skarżący nie kwestionował dalej (np. w drodze skargi do sądu administracyjnego) decyzji o skierowaniu go na badania lekarskie. W tej sytuacji, zaktualizowały się wspomniane wyżej obowiązki wynikające z art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.k. w zakresie poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu oraz przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. W ocenie Sądu nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że skarżący obowiązków tych nie dopełnił, co skutkować musiało wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Większa część argumentacji skarżącego sprowadza się do twierdzenia, że skarżący z przyczyn niezależnych od siebie nie mógł uzyskać orzeczenia lekarskiego, z uwagi na postawę lekarza z WOMP, który zażądał od skarżącego udowodnienia rocznej abstynencji od marihuany. Ponadto skarżący powoływał się na wykonane w Wielkiej Brytanii badania, które wskazywały na ponad roczną abstynencję od marihuany. W ocenie Sądu argumenty te nie mogą zostać uwzględnione. Podobne argumenty skarżący podnosił już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu w tym zakresie trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Z § 10 ust. 1 rozporządzenia wynika, że jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 [u.p.k.], są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Trafnie zatem Kolegium zauważyło, że nie jest możliwe przeprowadzenie porównywalnego co do zakresu badania stanu zdrowia kierowcy w innej jednostce medycznej. Sąd nie ma żadnych możliwości weryfikacji twierdzeń skarżącego odnoszących się do jego wizyty w WOMP i nieudanej próby uzyskania orzeczenia lekarskiego, ze względu na to, że nie ma w tym zakresie żadnej dokumentacji. Natomiast bezzasadny jest kluczowy w tej kwestii argument skarżącego o braku podstaw do żądania od niego przedstawienia dodatkowych badań w zakresie uzależnienia. Należy zwrócić uwagę na art. 79 ust. 1 u.p.k. w myśl którego, w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz może skierować osobę badaną na konsultację do lekarza specjalisty lub psychologa albo zlecić przeprowadzenie pomocniczych badań diagnostycznych. Regulacje ustawową powtarza i rozwija § 6 ust. 1 rozporządzenia Minisra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r.w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierwoania pojazdami i kerowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949) dalej jako rozporządzenie, w myśl którego uprawniony lekarz może skierować osobę badaną na konsultacje do lekarza posiadającego specjalizację w określonej dziedzinie medycyny lub psychologa albo zlecić przeprowadzenie pomocniczych badań diagnostycznych, w zakresie, o którym mowa w § 4 ust. 1, w celu oceny schorzenia lub stopnia zaawansowania objawów chorobowych. Dodatkowa konsultacja jest możliwa m.in. w odniesieniu do stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w zakresie objawów wskazujących na uzależnienie od środków działających podobnie do alkoholu lub ich nadużywanie (§ 4 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia). Jeżeli rzeczywiście lekarz orzekający w WOMP zażądał od skarżącego dodatkowej konsultacji w zakresie uzależnienia od marihuany, miał do tego podstawy prawne w przywołanych przepisach ustawy i rozporządzenia. Przedłożone na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. dokumenty nie mogą wpłynąć na ocenę Sądu w powyższym zakresie. Przedłożone orzeczenie lekarskie i psychologiczne pochodzą z września 2013 r., nie mogą więc stanowić dowodu mającego znaczenie w sprawie, w której chodzi o aktualny stan zdrowia skarżącego. Z kolei dokument w postaci badań laboratoryjnych wykonanych w Wielkiej Brytanii (w związku z podjęciem zatrudnienia) nie może zastępować orzeczenia lekarskiego, wymaganego przepisami ustawy i rozporządzenia. W tej sytuacji za chybione należy uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 79 ust. 2 w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.p.k. W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 10 w zw. z art. 81 k.p.a., statuujących prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, w tym w szczególności prawo do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Rzeczywiście w aktach administracyjnych sprawy nie ma dokumentu wskazującego, że skarżący przed wydaniem decyzji był zawiadamiany o zebraniu materiału dowodowego i o możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Należy jednak mieć na uwadze charakter sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję. W sprawie tego rodzaju w zasadzie nie przeprowadza się dowodów. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest ściśle zdeterminowana decyzją o skierowaniu na badania lekarskie. Postępowanie wyjaśniające w sprawie ogranicza się do stwierdzenia, czy została wydana ostateczna decyzja o skierowaniu na badania lekarskie (ewentualnie, czy nie została zaskarżona do sądu) oraz do weryfikacji, czy kierowca dopełnił obowiązków związanych z poddaniem się badaniu i przedłożeniem stosownego orzeczenia lekarskiego. W takiej sytuacji zawiadamianie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz informowanie o możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów w zasadzie jest bezcelowe. Jeżeli nawet przyjąć, że taki formalny obowiązek istniał po stronie organów, należy wziąć pod uwagę, że naruszenie przepisów postępowania administracyjnego może stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny tylko wówczas, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Jeżeli nawet dopatrzeć się uchybienia proceduralnego po stronie organów w tym zakresie, to nie ma żadnych wątpliwości, że uchybienie to nie miało żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Z argumentacji skarżącego wynika, że upatruje on takiego wpływu w fakcie, że uniemożliwiono mu w ten sposób wyjaśnienie powodów nieprzedłożenia stosowanego orzeczenia lekarskiego. Jak już wyżej wskazano, argumenty skarżącego odnoszące się do przyczyn nieprzedłożenia orzeczenia lekarskiego, nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że przepisy ustawy i rozporządzenia wskazują określony tryb uzyskania orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami i nie są możliwe odstępstwa od tego trybu. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącego, ewentualne skierowanie na dodatkowe konsultacje lekarskie w ramach tej procedury ma podstawy prawne w przepisach ustawy i rozporządzenia. Sąd badają sprawę również poza zakresem podniesionych w skardze zarzutów nie dostrzegł żadnych uchybień, które powinny skutkować uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.