III SA/Lu 367/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi M. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług oraz kwotę 17 zł (siedemnaście złotych) uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie m. in. art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania J. O. z dnia 4 czerwca 2009 r. od decyzji Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej "gruźlicy naciekowej płuca prawego w fazie nacieku, resorbcji i zwłóknienia" – Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że nie może uwzględnić zarzutów skarżącego, iż decyzja organu I instancji jest niesłuszna i krzywdząca, jako że skarżący od 10 lat leczy się z powodu gruźlicy, która wynika z bardzo ciężkiej pracy jaką wykonywał w swoim gospodarstwie od 12 roku życia, a w czasie pracy stykał się z chorymi zwierzętami, pyłem, chemicznymi środkami ochrony roślin i nawozami sztucznymi. Z zebranego materiału dowodowego w tym z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że skarżący od 18 roku życia pracował we własnym gospodarstwie rolnym, w którym zajmował się produkcją roślinną i zwierzęcą, hodował krowy, konie, świnie oraz drób. Krowy te według jego słów w latach osiemdziesiątych zostały zabrane z powodu gruźlicy. Skarżący jednak nie posiada żadnego dowodu, który mógłby świadczyć o zachorowaniu na gruźlicę krów, które hodował w swoim gospodarstwie. Brak jest potwierdzenia takiego faktu również u Powiatowego Lekarza Weterynarii. Z orzeczenia lekarskiego wydanego w Wojewódzkiej Przychodni Chorób Płuc i Gruźlicy Wojewódzkiego Ośrodka Diagnostyki i Terapii Gruźlicy i Chorób Płuc SPSzW, w której zatrudnieni lekarze posiadający odpowiednie kwalifikacje są uprawnieni zgodnie z przepisem § 5 ust. 1 i 2 pkt 3 rozporządzenia do wydawania orzeczeń o rozpoznaniu. choroby zawodowej - wynika, że gruźlicy na którą cierpi skarżący nie rozpoznano jako choroby zawodowej. Z przeprowadzonych badań lekooporności i dodatniego testu niacynowego, wykonanych w Pracowni Mikrobiologicznej SPSzW wynika, że chorobę u skarżącego spowodował szczep należący do Mycobacterium Tuberculosis, a nie Mycobacterium Bovis powodujący gruźlicę u bydła. Organ odwoławczy przyjął zatem, że nie ma dowodów, że skarżący w okresie 1980 - 1985 miał kontakt z krowami chorymi na gruźlicę, które zostały zabrane do uboju sanitarnego (po roku 1985 na terenie powiatu nie rejestrowano gruźlicy u krów). Organ wziął tez pod uwagę ponad dwudziestoletni okres od podanego kontaktu z chorymi krowami do wystąpienia objawów rozpoznanej u niego gruźlicy, dodatni wynik testu wykluczającego zakażenie prątkiem gruźlicy bydlęcej, brak zawodowego kontaktu skarżącego z materiałem zakaźnym zawierającym żywe prątki gruźlicy (Mycobacterium Tuberculosis). Podsumowując organ stwierdził, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego jest prawidłowa pod względem merytorycznym i oparta został na właściwych podstawach prawnych. Na decyzję tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł skarżący, który wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu prawa do odszkodowania z tytułu choroby zawodowej w związku z wykonywaną pracą we własnym gospodarstwie rolnym. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jest krzywdząca, bowiem skarżący od ponad 10 lat leczy się z powodu gruźlicy. Skarżący jest przekonany, że choroba wynikła z bardzo ciężkiej pracy jaką wykonywał w swoim gospodarstwie rolnym od 12 do 70 roku życia. Skarżący argumentuje, że w czasie pracy w gospodarstwie rolnym stykał się z niebezpiecznymi pyłami chemicznymi oraz środkami ochrony roślin oraz nawozami sztucznymi występującymi w gospodarstwie rolnym. W większości wykonywanych prac gospodarskich towarzyszył mu pył i kurz. Podczas pracy w gospodarstwie rolnym skarżący miał kontakt ze zwierzętami jakie hodował i był narażony na różne choroby zawodowe występujące u rolników. Również występujące w gospodarstwie bakterie w postaci kurzu oraz praca przy trujących opryskach i nawozach wywołały u niego chorobę o charakterze zakaźnym - gruźlicę. Skarżący podnosi, że jest osobą schorowaną, potrzebuje całodobowej opieki osób trzecich, brak mu środków na leczenie w związku z chorobą, która w wynikła z pracy w gospodarstwie rolnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa materialnego ani przepisów postępowania. Regulacja dotycząca chorób zawodowych przed dniem 3 lipca 2009 r., a więc jeszcze w dacie rozpoznawania sprawy przez organy administracyjne obu instancji, była unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132 poz. 1115). Rozporządzenie to było wydane w celu wykonania art. 237 kodeksu pracy, zaś zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. nr 50 poz. 291 ze zm.) - za rolniczą chorobę zawodową uważa się chorobę, która powstała w związku z pracą w gospodarstwie rolnym, jeżeli choroba ta jest objęta wykazem chorób zawodowych określonych w przepisach wydanych na podstawie Kodeksu pracy. Skarżący nie wskazuje żadnych konkretnych uchybień w ramach postępowania dowodowego, natomiast uznaje, że skoro jest chory na gruźlicę, a choroba ta jest w katalogu chorób zawodowych, to jego choroba powinna zostać uznana za chorobę zawodową. Skarżący uznaje, że chorobę mógł wywołać kontakt z chorymi zwierzętami, a także środki chemiczne oraz kurz. Stanowisko takie jest błędne. Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 rozporządzenia - przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanymi dalej - "narażeniem zawodowym". Z przepisu tego wynika, że do rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika muszą być spełnione nierozłączne warunki, a mianowicie: - rozpoznana choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych – i ten warunek jest spełniony w przypadku skarżącego, - zaś przyczyną tej choroby muszą być czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy - ten warunek nie jest spełniony w przypadku skarżącego. Spełnienie tylko jednego z tych warunków wyklucza możliwość rozpoznania u pracownika choroby zawodowej. Uzyskana w sprawie opinia uprawnionego lekarza spełniającego wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, zatrudnionego w określonej w rozporządzeniu jednostce orzeczniczej jednostka szpitala wojewódzkiego), wskazuje jednoznacznie, że u skarżącego stwierdzono gruźlicę wywołaną szczepem Mycobacterium Tuberculosis, a więc innymi bakteriami niż bydlęce (Mycobacterium Bovis). Skoro zatem w karcie narażenia zawodowego wskazano tylko ewentualne narażenie na szczep bydlęcy, choroba wywołana innym szczepem nie może być uznana za spowodowaną czynnikami w gospodarstwie rolnym skarżącego. Czynnikami takimi nie są czynniki wskazane przez skarżącego (zapylenie, środki chemiczne), gdyż nie zostały za takie uznane w karcie narażenia zawodowego. Dlatego brak jest podstaw do przyjęcia, że gruźlica skarżącego wywołana została czynnikami obecnymi w środowisku pracy, a skoro tak, to mimo, że gruźlica może być co do zasady chorobą zawodową, to w przypadku skarżącego, chorobą zawodową nie jest. Organy administracji przeprowadziły przewidziane tymi przepisami oraz przepisami kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie dowodowe i oceniły jego wynik zgodnie z treścią art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Mając zatem powyższe na uwadze, nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę oddalił.