III SA/Lu 373/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak(sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania W. K., od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej narządu słuchu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 575 ze zm.) – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że okoliczność wskazana w odwołaniu strony, iż aktualny stan zdrowia W. K. – utrata słuchu; jest następstwem tego, że pracował w szkodliwych dla zdrowia warunkach, nie może być uwzględniony. Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego (dochodzenia epidemiologicznego) wynika, że W. K. zatrudniony był od 1984 r. do 1988 r. na stanowisku mistrza w elektrociepłowni. W czasie wykonywania swoich obowiązków mógł być sporadycznie narażony na hałas przekraczający najwyższe dopuszczalne natężenie, nie miał obowiązku ani potrzeby przebywania w sferze oddziaływania tych urządzeń, które wytwarzały hałas przekraczający najwyższe dopuszczalne normy. Zgodnie z zaleceniami wynikającymi z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2003 r. wystąpiono do Poradni Chorób Zawodowych WOMP o powtórne przebadanie W. K. i wydanie orzeczenia lekarskiego ze szczegółowym uzasadnieniem zajętego stanowiska. Z orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] października 2004 r. wydanego przez wyżej wymienioną jednostkę upoważnioną do rozpoznawania chorób zawodowych wynika, że "obserwacja w kierunku zawodowego uszkodzenia słuchu negatywna". Zdaniem Poradni występujący u W. K. niedosłuch ma charakter audiologiczny tzn. dotyczy tonów wysokich. W częstotliwościach rozumienia mowy ludzkiej słuch jest prawidłowy. Choroby zawodowej nie rozpoznał również Instytut Medycyny Pracy, gdzie strona była badana ponownie na swój wniosek. Stwierdzono, iż występujący u badanego obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu pozaślimakowego nie przedstawia klinicznych cech uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. Wyniki przeprowadzonych kompleksowych badań, a w szczególności testy audiologiczne nie wykazały cech uszkodzenia ślimakowego. Hałas zaś zawsze powoduje ubytek słuchu o lokalizacji ślimakowej. Przyczyną zaś uszkodzeń pozaślimakowych słuchu mogą być różne, takie jak : zmiany zwyrodnieniowe w kręgosłupie szyjnym, choroba nadciśnieniowa, cukrzyca, schorzenia ogólnoustrojowe itp. Wobec powyższego organ drugiej instancji stwierdził, iż decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego jest prawidłowa pod względem merytorycznym i oparta została na właściwej podstawie prawnej. Na tę decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wskazując, iż jest ona dla niego krzywdząca i z nią się nie zgadza. Według niego warunki w jakich pracował w latach 1984 do 1988 spowodowały ubytek słuchu, który wywołuje negatywne skutki zdrowotne do tej pory, a w szczególności przeszkadza mu w pracy. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Postępowanie w niniejszej sprawie doprowadziło do wyjaśnienia stanu faktycznego w sposób należyty i dający podstawę do jego prawidłowej oceny prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 19 listopada 2003 r. wydanym w sprawie II SA/Lu 438/03 uchylił poprzednią decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną; odmawiającą stwierdzenie u W. K. choroby zawodowej, co powodowało konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie wskazanym przez Sąd i umożliwiającym rozstrzygnięcie sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ drugoinstancyjny wywołał kolejne opinie lekarskie o stanie zdrowia skarżącego i związku rozpoznanych schorzeń z warunkami pracy. Z opinii Poradni Chorób Zawodowych WOMP z dnia [...] października 2004 r. wynika, iż "Obserwacja w kierunku zawodowego uszkodzenia słuchu negatywna". Na skutek odwołania skarżącego od tego orzeczenia Instytut Medycyny Pracy w dniu [...] kwietnia 2005 r. rozpoznał u W. K. obustronny odbiorczy ubytek słuchu, który nie ma związku przyczynowego z narażeniem na hałas. Wskazać należy, że regulacja dotycząca chorób zawodowych jest aktualnie unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115). Zgodnie z § 11 tegoż rozporządzenia, w dniu 3 września 2002 r. straciło moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 i z 1989 r. Nr 61, poz. 364), jednak stosownie do § 10 cyt. rozporządzenia – postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej rozpoczęte zostało nie później niż w dniu [...] listopada 2000 r. (data protokołu z postępowania wyjaśniającego w związku ze zgłoszonym przypadkiem choroby zawodowej), a więc postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, w rozumieniu § 10 cyt. rozporz. było rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie (3 września 2002 r.). Stosuje się więc przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, aż do czasu zakończenia postępowania. Zgodnie z § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. za chorobę zawodową uważa się: - choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, - jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Tym samym definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy, których szczegółowe określenie zawarte jest w § 1 ust. 2 rozporządzenia. Wykaz, stanowiący załącznik do rozporządzenia, wskazuje w poz. 15 "uszkodzenie słuchu wywołane hałasem", a zatem nie każde uszkodzenie słuchu, ale spowodowane określoną przyczyną jaką jest hałas. Obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu pozaślimakowego występujący u badanego, zdaniem specjalistów Instytutu Medycyny Pracy nie wykazuje cech uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem. Hałas bowiem zawsze powoduje ubytek słuchu o lokalizacji ślimakowej, dlatego podstawą do rozpoznania choroby zawodowej jest wykazanie obustronnego odbiorczego ubytku słuchu o lokalizacji ślimakowej. Opinia Instytutu Medycyny Pracy powtarza zasadniczą tezę opinii Poradni Chorób Zawodowych WOMP o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u W. K. Rozpoznane u skarżącego schorzenie mogło być spowodowane przez wiele przyczyn: choroby współistniejące np. zmiany zwyrodnieniowe w kręgosłupie szyjnym, choroba nadciśnieniowa, cukrzyca, schorzenia zatok przynosowych. Skarżący nie kwestionował w sposób konstruktywny wyników badań w trakcie postępowania administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie przyjmuje się, iż bez orzeczenia lekarskiego stwierdzającego chorobę zawodową organ nie może samodzielnie dokonać rozpoznania choroby. Oznacza to, że nie każda choroba z punktu widzenia lekarskiego może być uznana za chorobę zawodową nawet jeśli cierpi na nią osoba, która była narażona na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 1999 r. sygn. akt II SA/Po 1178/98 niepubl.). W niniejszej sprawie dwie specjalistyczne jednostki organizacyjne służby zdrowia, powołane do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednoznacznie stwierdziły, że występujący u skarżącego "obustronny odbiorczy ubytek słuchu o lokalizacji typu pozaślimakowego nie jest chorobą zawodową. Orzeczenia te zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego są traktowane w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jak opinie biegłych (patrz: wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SA 2074/97 – publ. w LEX 45828). Sąd nie znalazł obiektywnych i przekonywujących argumentów uzasadniających uznanie opinii lekarskich za niewiarygodne. Dlatego, dysponując takim materiałem dowodowym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ocenił, iż choroba na którą cierpi W. K. nie stanowi choroby zawodowej. Ustosunkowując się zaś do zarzutu skargi, iż organy administracji nie brały pod uwagę innych szkodliwych czynników występujących na stanowisku pracy skarżącego i ich wpływu na jego stan zdrowia; to postępowanie w powyższej sprawie zgodnie z pismem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2005 r. po spełnieniu dodatkowych przesłanek wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 732 poz. 1115) będzie przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.