III SA/Lu 376/24

WyrokWSA w Lublinie2024-11-19

Skład orzekający: Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska, Agnieszka Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie archiwalnych dokumentów, jeśli żądanie strony nie wynika z nowych zdarzeń prawnych, a jedynie z powtórnej oceny tych dokumentów?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może dokonać aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie archiwalnych dokumentów, jeśli żądanie strony nie wynika z nowych zdarzeń prawnych, a jedynie z powtórnej oceny tych dokumentów. Aktualizacja ewidencji ma charakter rejestrowy i powinna odzwierciedlać aktualny stan prawny lub faktyczny wynikający z nowych dokumentów lub zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów czy przywracać nieaktualny stan prawny.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zmianę atrybutu pola powierzchni działki ewidencyjnej oraz jej granic, powołując się na umowę nabycia nieruchomości z 1959 r. Organy administracji odmówiły aktualizacji, wskazując, że obecny stan ewidencji wynika z modernizacji przeprowadzonej w 2007 r. i późniejszych aktualizacji, a dane te są zgodne z dokumentacją geodezyjną. Skarżąca zarzuciła naruszenia proceduralne i merytoryczne, w tym brak ujawnienia stron, wadliwość dokumentacji, niezgodność z posiadaniem sprzed 1939 r. oraz wadliwe ustalenie granic.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi T. A. B. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 7 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Sygn. III SA/Lu 376/24 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi jest decyzja Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 7 maja 2024 r. nr [...] w sprawie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Stan sprawy przedstawia się następująco. Starosta J. – po rozpatrzeniu ostatecznie sprecyzowanego wniosku T. B. (dalej jako "skarżąca") – decyzją z dnia 12 lutego 2024 r. odmówił dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany atrybutu pola powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] i granic tej działki z działkami sąsiednimi o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Starostwa J. wyjaśnił, że przeprowadził analizę wszelkiej dostępnej dokumentacji dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] oraz działek sąsiednich. Stwierdzono, że w stosunku do przebiegu granic działki nr [...], od założenia operatu ewidencji gruntów w 1968 r., nie były dokonywane zmiany przebiegu tych granic. Dopiero w momencie przeprowadzenia przez Starostę J. modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2007 r., nastąpiła zmiana powierzchni przedmiotowej działki. Zmiana ta wynikała z obliczenia powierzchni na podstawie numerycznego opisu granic metodą analityczną, przy czym granice działek nie uległy zmianie. Starosta stwierdził, że w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla jednostki ewidencyjnej J. , nie wykryto błędnych informacji w odniesieniu do powierzchni przedmiotowej działki ewidencyjnej, a dodatkowo skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych dowodów, zatem nie ma podstaw do wprowadzenia żądanych zmian. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako "organ odwoławczy") domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie podzielił argumentacji skarżącej i decyzją z dnia 7 maja 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty J. . Organ odwoławczy w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że skarżąca w swoich dotychczasowych pismach domaga się zmiany przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi, w taki sposób aby położenie tych granic pozwoliło zwiększyć powierzchnię działki nr [...] o 0,0186 ha, Skarżąca twierdzi, że taki stan, byłby zgodny ze stanem wynikającym z umowy nabycia nieruchomości przez jej rodziców w 1959 r. Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 24 ust. 2a, ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.), dalej jako "p.g.k" i wyjaśnił, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, w tym m.in. położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych. Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek m.in. właścicieli nieruchomości. W związku z tym istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Organ odwoławczy wskazał, że procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i obejmuje dwie sytuacje. Przede wszystkim jest to wymiana danych ewidencyjnych polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieści się również usuwanie błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, przy czym chodzi o wpisy mające charakter oczywistych omyłek, w świetle dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów źródłowych. Organ odwoławczy stwierdził, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że w 2007 r. na obszarze jednostki ewidencyjnej J. , przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków. Rezultatem tych prac był operat techniczny nr [...] W ramach modernizacji, dokonano zmiany powierzchni działki nr [...], z wynoszącej dotychczas 0,1072 ha na 0,1056 ha. Zmian tych dokonano na podstawie numerycznego opisu granic pozyskanego metodą analityczną, przy tym granice od założenia ewidencji gruntów w 1968 r. nie uległy zmianie. Zgodnie z powyższymi danymi, działkę ewidencyjną nr [...] wydzielono za pomocą linii granicznej, określoną przez punkty nr 3-12378, 3-12379, 3-12380, 3-12381, 3-12382, 3-12383, 3-12384, 3-12385, 3-12386, 3-12387, 3-12388, 3-12389, 3-12390, 3-12391, 3-12286, 3-12295, 3-12392. Stan prawny przedmiotowej nieruchomości ujawniony aktualnie w bazie ewidencji gruntów i budynków, jest zgodny z danymi przedmiotowej działki, określonymi w operacie sporządzonym w ramach przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2007 r. Organ odwoławczy podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego dodatkowo ustalono, iż względem granic działki nr [...], dokonano również w 2017 r. bieżącej aktualizacji na podstawie operatu nr [...] ze sporządzenia mapy prawnej w celu podziału działki o nr [...] na potrzeby prowadzonego postępowania sądowego. Wprawdzie Starosta J. pominął powyższy fakt, niemniej jednak uzupełnił materiał dowodowy o powyższe dane, informując również, że w ramach przedmiotowej aktualizacji dokonano zmiany części przebiegu granic działki nr [...] (na odcinku pomiędzy punktami nr 3-12384, 3-12383, 3-12382, 3-12381). Wskazana część granicy opisana powyższymi numerami punktów granicznych, ujawniona została w oparciu o operat z 2017 r. Obecnie w ewidencji gruntów i budynków negowany przebieg granic jest ujawniony zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, tj. zgodnie z operatem z modernizacji o nr [...], jak również zgodnie z operatem sporządzonym do celów sądowych o nr [...] Wobec zgodności danych ujawnionych w ewidencji z danymi wynikającymi ze znajdujących się w zasobie ewidencji dokumentów, w okolicznościach sprawy nie może być mowy o błędzie o charakterze oczywistym, który mógłby podlegać sprostowaniu. Organ odwoławczy wskazał również, że aktualne pole powierzchni działki nr [...], wynoszące 0,1056 ha, ujawnione zostało zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, tj. zgodnie z operatem z modernizacji nr [...] Zatem dane wcześniejsze, tj. powierzchnia działki wynosząca 0,1072 ha, określona podczas prac związanych z założeniem ewidencji gruntów w 1968 r., stanowi już daną archiwalną. W ocenie organu odwoławczego wniosek skarżącej nie mógł zostać uwzględniony w trybie określonym w art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.k., bowiem w celu realizacji wniosku zgodnie z zakresem żądania skarżącej, należałoby ujawnić w ewidencji gruntów i budynków dane dotyczące przebiegu granic i powierzchni, wykazane w dokumentacji archiwalnej. Zatem żądanie nie zmierza do wprowadzenia zmian na podstawie nowych dokumentów, lecz przywrócenia wpisów, dokonanych w przeszłości, już nieaktualnych, a na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany wynikające z nowych zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Organ ewidencyjny nie może "cofnąć się" do wybranych przez stronę wcześniejszych dokumentów, z pominięciem nowych dokumentów powstałych w związku z prowadzeniem ewidencji. Nie jest bowiem możliwe dokonanie zmiany w ewidencji z mocą wsteczną. Jeżeli zmiany w ewidencji następują, to mają one skutek na przyszłość. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca chcąc dokonać zmian w zapisach ewidencji dotyczących przedmiotowej nieruchomości powinna przedłożyć organowi ewidencyjnemu dokumenty pochodzące z okresu po dacie ostatniego wpisu, które będą wskazywały na odmienny, niż uwidoczniony w ewidencji, stan faktyczny lub prawny. Dokumentem stanowiącym podstawę do wprowadzenia tej zmiany, byłby operat techniczny, w którym znajdować powinny się dane pomiarowe i obliczeniowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. B. zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenia polegające na: 1. braku ujawnienia w decyzjach dwóch stron postępowania - M. i A. K., którzy posiadają działkę nr [...], o której nie wspomniano w decyzji; 2. przeprowadzeniu modernizacji w 2007 r. na wadliwej dokumentacji - ubyło skarżącej powierzchni działki nr [...] i z trzech pasów gruntu z działką nr [...] – skarżąca przedstawiała dokumenty, zdjęcia i inne dowody z lat po II Wojnie Światowej, a potwierdza to również pismo z 14 czerwca 2019 r. z Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie - Wojewódzka Inspekcja Geodezyjna i Kartograficzna wskazujące, że użyto wadliwej dokumentacji z ewidencji gruntów i budynków dla dz. [...], [...] i pozostałych, które to granice są sporne z granicami działki nr [...]; 3. niezgodności dokumentów z ewidencji gruntów i budynków z posiadaniem poprzedników do roku 1939, natomiast wadliwe dowody z ewidencji gruntów i budynków od 1946 r. – szkic połowy Nr 18 sekcja 6; 4. zasiedzenie w sprawie I Ns 190/16 oparte było na wadliwych opiniach biegłych geodetów, którzy to swoje pomiary oparli na wadliwych operatach, na które powołują się organy w wydanych decyzjach, zamiast porównać z nimi dowody przedstawione przez stronę w postępowaniu z dokumentami źródłowymi; 5. braku zażądania dokumentów ze sprawy o zasiedzenie I Ns 190/16, gdzie wnioskodawcy posłużyli się dokumentami potwierdzającymi nieprawdę odnośnie posiadania M. i W. T. do roku 1939 r., co potwierdza wyrys i zeznania W. G., która mieszkała w połowie budynku mieszkalnego na dz. [...] oraz identyczne zeznanie J. Z. o posiadaniu części budynku mieszkalnego; 6. braku przeprowadzonego rozgraniczenia z działkami sąsiednimi, które uległy zmianie dokonanej przez sąsiadów bez podstawy prawnej; 7. grunt pod ˝ mieszkania na dz. [...] został włączony pod budynek mieszkalny B.. Z. w związku z tym legitymuje się on interesem prawnym w występowaniu w sprawie, a także do gruntu pod ˝ budynku M. i W. T. należy czworo dzieci: B. , J., S., I., którzy nie zostali ujawnienia w sprawie Ns 190/16 o zasiedzenie; 8. art. 7, art 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako "k.p.a." polegające na braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz prawem własności, całkowitym pominięciem słusznego interesu skrzącej, a organy mają instrumenty prawne, aby nawet na tym etapie dodatkowo wyjaśnić pojawiające się kwestie; 9. art. 10. art. 61 § 4 k.p.a. polegające na nieustaleniu z urzędu, kto w niniejszej sprawie ma interes prawny lub obowiązek i niezawiadomieniu o wszczęciu postępowania wszystkich osób będących stronami w niniejszej sprawie. Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie (stwierdzenie nieważności) zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty J. w całości i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji ewentualnie orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że organ pominął udział M. i A. K. w prowadzonym postępowaniu, co wskazuje na nieprawdziwe twierdzenia, że rozpatrzono cały materiał dowodowy. Ponadto zdaniem skarżącej w piśmie Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie - Wojewódzka Inspekcja Geodezyjna i Kartograficzna z 14 czerwca 2019 r. stwierdzono wadliwość opinii technicznych wykonanych przez geodetów J.. R., L.. B. i J.. P.. Sporządzone opinie miały wpływ na kolejne postępowania i w związku z tym należy odnieść się do dowodów z 1939 r. i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wskazał, że M. i A. K., wbrew twierdzeniom skarżącej, zostali powołani do kręgu osób, będących stronami w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, zarówno przez Starostę J. jak i Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. O powyższym fakcie świadczy przede wszystkim wskazanie tych osób w treści zaskarżonej decyzji jak i w pozostałej kierowanej do nich korespondencji. Ponadto organ odwoławczy przyznał, że nie wymieniono działki nr [...] w sentencji zaskarżonych decyzji, jednak nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Sprawa dotyczyła bowiem rozpatrzenia wniosku w zakresie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie pola powierzchni działki nr [...], jak również przebiegu jej granic z działkami sąsiednimi. Punkt graniczny o nr 3-12286 stanowi punkt trójmiedzy pomiędzy działkami nr [...], [...] i nr [...]. Ponadto właścicielami działki nr [...] są M. oraz A. K., którzy jak już wyżej wyjaśniono, brali udział w prowadzonym postępowaniu. Organ odwoławczy podkreślił także, że obecnie powierzchnia działki ujawniona w ewidencji gruntów i budynków została obliczona analitycznie ze współrzędnych obliczonych z dokładnością zapisu do 0,0001 ha. Jeżeli powierzchnia obliczona za pomocą dokładniejszej metody różni się od powierzchni wykazanej np. w akcie własność ziemi, to nie ma podstaw do utrzymania nieaktualnego już zapisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje. Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepis art. 2 pkt 8 powołanej ustawy definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Istotą ewidencji gruntów i budynków jest rejestrowanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Wpisy mają charakter deklaratoryjny. Ewidencja gruntów jest zbiorem informacji o gruntach, nie rozstrzyga natomiast sporów o prawo. Deklaratoryjny charakter wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny stwierdzony dokumentami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13). Zadanie prowadzenia ewidencji zostało powierzone starostom (art. 7d pkt 1 lit. a ustawy). Określone ustawą informacje o gruntach, budynkach, lokalach oraz właścicielach nieruchomości zawiera tzw. operat ewidencyjny, który zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy składa się z: 1) bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego oraz 2) zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych. Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na zasadach określonych w art. 24 ust. 2a i ust. 2b P.g.k. Stosownie do art. 24 ust. 2a P.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 - 4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje, zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c P.g.k.). Podsumowując - aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje zatem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Organy ewidencyjne rejestrują w swych zbiorach stany prawne ustalone przez właściwe organy orzekające. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania dokumentów i ma charakter rejestrowy. Katalog tych dokumentów zawarty jest w art. 23 ust. 1-3 ustawy i są to między innymi prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowana geodezyjne i kartograficzne. Aktualizacja obejmuje również prostowanie błędnych wpisów mających charakter oczywistych omyłek. Przyjmuje się, że chodzi o błędy dostrzegalne bez konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1444/20). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreśla, że postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W postępowaniu prowadzonym w zakresie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie jest dopuszczalne rozstrzyganie sporów własnościowych, w szczególności zaś ustalanie przysługiwania prawa własności i jego zasięgu. Organy ewidencyjne uprawnione są jedynie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów uzasadnione jest dokonanie zmian wpisów zawartych w ewidencji. Zaznaczyć przy tym należy, że dokonując aktualizacji ewidencji gruntów, organy ewidencyjne nie mają kompetencji do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów wydanych przez uprawnione do tego podmioty (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07 oraz z 24 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1377/14). W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że na wniosek strony można wprowadzać do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany danych już nieaktualnych, gdy konieczność wprowadzenia zmian wynika z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest natomiast dopuszczalne korygowanie wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Nie jest także dopuszczalne wprowadzanie zmian według nieobowiązującego już stanu faktycznego i prawnego. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących kwestii przysługiwania prawa własności i jego zasięgu (por. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., I OSK 719/07, z 24 lutego 2016 r., I OSK 1377/14 oraz z 1 marca 2022 r., I OSK 865/21). Z tego powodu poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Służą temu takie postępowania jak rozgraniczenie nieruchomości, uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy powództwo o ustalenie albo o ochronę własności. Organy ewidencyjne są uprawnione jedynie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów uzasadnione jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Mając na uwadze powyższy stan prawny należało zgodzić się ze stanowiskiem organu, że żądanie skarżącej nie może być uwzględnione, ponieważ skarżąca nie przedstawiła dokumentów, które uzasadniałaby zaktualizowanie danych w ewidencji gruntów co do działki nr [...] w sposób przez nią wskazywany. Skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów, stwierdzających stan późniejszy niż wynikający z modernizacji. Co więcej skarżąca wyraźnie domaga się przywrócenia stanu nawet sprzed założenia ewidencji gruntów w 1968 r. Podzielić należy stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie dane ewidencyjne są zgodne z danymi z modernizacji. Skarżąca ustalenia tego w żaden sposób nie podważyła. W tym miejscu, wobec zawartego skardze zarzutu "zmiany powierzchni działki na niekorzyść skarżącej" wyjaśnić należy, że zgodnie z § 10 ust. 2 i ust. 4 Instrukcji Ministra Rolnictwa z dnia 21 kwietnia 1955 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów, zasad sporządzania wykazów gruntów oraz opłat za odrysy z map i za odpisy oraz wyciągi z rejestrów i dokumentów stanowiących część składową operatu ewidencyjnego na obszarze gromad, osiedli i miast nie stanowiących powiatów (M.P. z 1955 r., Nr 38, poz. 379) powierzchnię użytków wpisuje się do rejestru gruntów miasta lub osiedla - w hektarach (ha), arach (a) i metrach kwadratowych (m2) z dokładnością do 10 m2 (0,001 ha). Przy wpisywaniu do rejestrów gruntów miast i osiedli wyników otrzymanych z obliczeń powierzchni należy stosować następujące zasady: 1) końcówkę mniejszą niż 5 m2 odrzuca się; 2) końcówkę równą 5 m2 zaokrągla się do parzystej dziesiętnej części ara; 3) końcówkę większą niż 5 m2 zaokrągla się do pełnej dziesiętnej części ara. Obowiązujące w czasie modernizacji rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393) przewidywało natomiast, że pole powierzchni działek ewidencyjnych określa się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha (§ 62 ust. 3). Działka nr [...] w dacie założenia ewidencji gruntów w 1968 r. miała powierzchnię 1,072 ha. Natomiast w rezultacie wykonanych prac modernizacyjnych dokonano zmiany powierzchni wskazanej działki z wynoszącej 0,1072 ha na 0,1056 ha. Skarżąca zdaje się przyjmować, że ilekroć z ewidencji wynika, iż powierzchnia nieruchomości uległa zmianie, to zmiana ta musi być następstwem wytyczenia nowych granic nieruchomości; obszar, o który nieruchomość się zmniejszyła, musiał więc komuś przypaść, a obszar, o który się powiększyła, musiał więc komuś zostać odjęty. Tak jednak być nie musi. Ujawniona w ewidencji zmiana obszaru nieruchomości nie zawsze łączy się z wytyczeniem nowych jej granic, lecz może być – jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie - jedynie wynikiem dokładniejszego jej pomiaru. Różnica w tym przypadku wynosi 16m2. Odnosząc się do zarzutu braku ujawnienia w treści decyzji organu I instancji działki nr [...], z którą graniczy działka [...] oraz pominięcia M. i A. K. jako stron postępowania, należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że – jak służenie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę – zaskarżona decyzja została bezspornie doręczona małż. K. . Bez wątpienia więc organ zapewnił czynny udział wszystkim stronom przedmiotowego postępowania. Po drugie, brak wymienienia w treści decyzji organu I instancji działki nr [...], jako działki graniczącej jednym punktem z działką skarżącej nr [...], nie ma wpływu na treść i prawidłowość rozstrzygnięcia organów administracji. Bowiem, aby sąd mógł uchylić zaskarżoną decyzję konieczne jest – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) stwierdzenie wystąpienia innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotą bowiem zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji jest odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni i przebiegu granic działki [...] Przy czym działka [...] graniczy z działką [...] w jednym punkcie, który jest pochodną przebiegu granic działek nr [...] (droga) i nr [...] z działką skarżącej. Należy ponadto zwrócić uwagę, że w istocie skarżąca domagając się wprowadzenia bliżej niesprecyzowanych danych archiwalnych z okresu sprzed założenia ewidencji - do obecnie prowadzonej ewidencji gruntów i budynków dąży do ponownego ustalenia granic, tak aby w wyniku ich ustalenia powierzchnia działki nr [...] niejako "wróciła" do stanu sprzed modernizacji. Skarżąca wyraźnie w zarzutach skargi akcentuje, że granice działki nr [...] są sporne. Podnosi brak przeprowadzonego rozgraniczenia z działkami sąsiednimi, które uległy zmianie dokonanej przez sąsiadów bez podstawy prawnej. W toku całego postępowania nie dąży więc do aktualizacji danych, czyli ich uwspółcześnienia, dostosowania do obecnej sytuacji, ale wskazuje na istniejący – jej zdaniem wadliwy przebieg granic. Jednak ustalenie przebiegu granic odbywa się w innym postępowaniu, o czym wspomniano już powyżej. Ustaleniu temu służy rozgraniczenie. W postępowaniu o rozgraniczenie ustala się, dokąd sięga prawo własności właściciela rozgraniczanych działek. W ocenie sądu organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły i oceniły materiał dowodowy, niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 6, art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany wszechstronnej analizie, a wyprowadzone wnioski należało uznać za spójne i logiczne. Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zawiera bowiem wszystkie wskazane w tym przepisie elementy oraz wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ponownie podkreślić należy, że skarżąca ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze do sądu nie powołała się na dokumenty, które wskazywałyby na nieaktualność wpisów w ewidencji i mogłyby stanowić podstawę zmian w ewidencji gruntów. Z przytoczonych powodów brak podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło