III SA/Lu 377/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 lutego 2015 r. o odmowie zmiany prawomocnego postanowienia sądu odmawiającego przyznania prawa pomocy postanawia: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 377/14. Pismem z dnia 26 marca 2014 r. R. D. wniosła skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. W skardze zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym formularzu o przyznanie prawa pomocy skarżąca ograniczyła wniosek do ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła na to postanowienie zażalenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 826/14. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2014 r. Sąd oddalił skargę na decyzję Wojewody z dnia 20 lutego 2014 r. W dniu 23 stycznia 2015 r. skarżąca ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu. We wniosku wskazała, że jej sytuacja majątkowa nie zmieniła się, w całości pozostaje ta sama, co opisana w oświadczeniu majątkowym. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r. referendarz sądowy odmówił zmiany prawomocnego postanowienia sądu z dnia 9 lipca 2014 r. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła w terminie ustawowym sprzeciw podnosząc, że okoliczności sprawy uległy zmianie, a sytuacja materialna uległa pogorszeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), wskutek wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie referendarza sądowego traci moc, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez Sąd. W niniejszej sprawie nie było podstaw do odrzucenia sprzeciwu od postanowienia referendarza, zatem został on wniesiony skutecznie, co oznacza utratę mocy prawnej postanowienia referendarza i konieczność rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd. Należy na wstępie podkreślić, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został już w badanej sprawie prawomocnie rozpoznany – postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Postanowienie dotyczące przyznania (odmowy przyznania) prawa pomocy jest postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie, zatem znajdzie do niego zastosowanie art. 165 p.p.s.a, zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana okoliczności sprawy, uzasadniająca zastosowanie art. 165 p.p.s.a. obejmuje wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, przy czym muszą to być takie zmiany, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony w dniu 30 grudnia 2014 r. jest tożsamy z rozpoznanym prawomocnym postanowieniem Sądu z 9 lipca 2014 r. W tej sytuacji może uzyskać bieg procesowy jedynie jako wniosek o zmianę prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy, w trybie wspomnianego art. 165 p.p.s.a. Zmiana poprzedniego, negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia wymagałaby uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. Z porównania wniosków o przyznanie prawa pomocy z maja 2014 r. i ze stycznia 2015 r. można wskazać na następujące różnice: - we wniosku ze stycznia 2015 r. skarżąca podaje znacznie wyższe opłaty za ogrzewanie gazowe – za grudzień – [...] zł, za styczeń – [...] zł; we wniosku z maja 2014 r. skarżąca podała kwotę opłaty miesięcznej – [...] zł; - wysokości opłat za pozostałe media, wyżywienie i media różnią się nieznacznie (np. opłaty za prąd – w pierwszym wniosku – [...] zł, w drugim – [...] zł; woda – odpowiednio [...] i [...] zł; telefon – [...] i [...] zł); różnice te nie mają istotnego znaczenia dla oceny sytuacji materialnej skarżącej; - dochody skarżącej uległy zwiększeniu – pierwotnie wyniosły [...] zł netto (wynagrodzenie – [...] zł, renta rodzinna [...] zł), aktualnie wynoszą [...] zł (wynagrodzenie – [...], renta rodzinna – [...] zł); - w zakresie składników majątkowych i innych okoliczności istotnych dla oceny sytuacji rodzinnej i majątkowej żadnych zmian nie odnotowano. Z powyższej analizy płynie konkluzja, że nastąpił wzrost wydatków skarżącej na ogrzewanie gazowe, co jest powodowane sezonem grzewczym, z drugiej – zwiększeniu uległy też jej dochody. Nie można w tej sytuacji przyjąć, że sytuacja majątkowa skarżącej uległa istotnej zmianie, uzasadniającej zmianę pierwotnie dokonanej oceny spełniania ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Skarżąca nadal dysponuje stałymi źródłami dochodu, jej sytuacja finansowa jest stabilna, nadal nie da się przyjąć, że konieczność opłacenia pełnomocnika może spowodować uszczerbek dla jej koniecznego utrzymania. Wątpliwości budzi też kwestia pożyczki, w wysokości [...] zł, jaka wpłynęła na konto skarżącej w październiku 2014 r. Z wyciągów bankowych wynika, że kwota ta została zagospodarowana przez skarżącą, jednak nie wyjaśnia ona w żaden sposób, na co zostały wydatkowane te środki, w szczególności, czy zostały wykorzystane na zaspokojenie bieżących potrzeb. Jest to o tyle istotne, że takie dodatkowe środki mogłyby zostać w części wykorzystane na opłacenie pełnomocnika, jeśli nie byłyby niezbędne na potrzeby związane z utrzymaniem. Skarżąca nie podjęła jednak w tym zakresie starań, aby wykazać sposób zagospodarowania tych środków. W świetle powyższego nie można uznać, że we wniosku z 23 stycznia 2015 r. skarżąca wykazała zmianę okoliczności sprawy, która mogłaby wpłynąć na odmienną ocenę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Skoro tak, brak podstaw do przyjęcia, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, uzasadniająca zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 9 lipca 2014 r. Z powyższych względów na podstawie art. 165 i art. 260 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.