III SA/Lu 38/10
WyrokWSA w Lublinie2010-09-23
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak, Marek Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta jest zameldowana na pobyt czasowy w innej miejscowości i podnosi, że nie może przebywać w lokalu z powodu pozbawienia dostępu do niego?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Wojewody o wymeldowaniu, uznając, że nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy. Zameldowanie czasowe w innej miejscowości, dopóki nie zostanie uznane za niezgodne z prawem, usprawiedliwia nieobecność w lokalu, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie, i nie może być podstawą do kwestionowania zameldowania na pobyt stały. Organ pominął fakt czasowego zameldowania skarżącej i jej twierdzenia o pozbawieniu dostępu do mieszkania, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. D. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącej wraz z dziećmi z pobytu stałego. Wojewoda uznał, że skarżąca opuściła lokal na stałe, przebywając od 2000 r. w innej miejscowości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów procesowych, pominięcie sporu o lokal i faktu, że jej pobyt w innej miejscowości jest chwilowy z powodu pozbawienia dostępu do mieszkania w Ś., co czyni decyzję o wymeldowaniu przedwczesną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Marek Zalewski,, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu, II. przyznaje adwokatowi A. S. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, płatną z funduszów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, III. nakazuje ściągnąć od Wojewody na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 100 (sto) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu, od którego skarżąca była zwolniona.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wojewoda rozpatrzył odwołanie i utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ś. z dnia [...] października 2009 r. (nr [...]) orzekającej o wymeldowaniu K. D. z dziećmi [...] z pobytu stałego z lokalu przy ul. K. w Ś.
W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że organ I instancji orzekł o wymeldowaniu K. D. wraz z jej dziećmi [...]z uwagi na spełnienie przesłanek zawartych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, że decyzja organu I instancji jest stronnicza i niesprawiedliwa, Wojewoda wskazał, iż stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ administracji na wniosek strony lub z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu.
Wojewoda argumentował, iż organy administracji w sprawie o wymeldowanie obowiązane są do ustalenia, czy występuje okoliczność faktycznego opuszczenia lokalu. Bezsporną kwestią w przedmiotowej sprawie pozostaje fakt, że odwołująca się wraz z dziećmi nie zamieszkuje w lokalu przy ul. K. w Ś. od 2000 r. Od tego czasu odwołująca się wraz z rodziną przebywa w swoim rodzinnym domu w miejscowości S., gdzie do chwili obecnej zamieszkuje. Z treści pozwu w sprawie przywrócenia zakłóconego współposiadania złożonego do Sądu Rejonowego, wynikało, że od 2000 r. w przedmiotowym lokalu zamieszkiwał teść odwołującej się, a potem lokal ten był wynajmowany innym osobom trzecim.
W świetle powyższego podważanie wiarygodności zeznań świadków i zarzucanie stronniczości organowi I instancji jest całkowicie pozbawione racji. Nie wydaje się celowym także przesłuchiwanie kolejnych świadków, bowiem nic istotnego do sprawy nie wniosą ponad to, co stwierdziła sama odwołująca się.
W aktualnym stanie prawnym tj. od daty wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. TK 20/01( Dz. U. z 2002r. Nr 78, poz.716), jedyną przesłanką do dokonania wymeldowania osoby w trybie administracyjnym, jest wykazanie, że osoba, której wymeldowanie dotyczy w sposób trwały opuściła miejsce pobytu stałego, a swoje sprawy życiowe skoncentrowała w innym miejscu. Tylko w kontekście tej przesłanki należy oceniać materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
Zameldowanie jak i wymeldowanie jest wyłącznie rejestracją danych o faktycznym miejscu pobytu, bądź ustania pobytu osoby pod adresem zameldowania. Zameldowanie nie rozstrzyga kwestii tytułu prawnego do lokalu (art.9 ust. 2b ustawy ewidencyjnej). Odwołująca się zgodnie z ciążącym na niej obowiązkiem meldunkowym, winna dokonać zameldowania siebie i dzieci w lokalu, w którym faktycznie od wielu lat zamieszkuje i gdzie koncentruje się jej życie osobiste (art. 10 ust. 1 wyżej powołanej ustawy).
W skardze sądowej K. D. zarzuciła między innymi, że z naruszeniem przepisów procesowych art. 7 i art. 10 k.p.a, organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, pominął istniejący spór o uprawnienia do lokalu oraz nie uwzględnił faktu, że pobyt skarżącej w S. jest pobytem chwilowym, ponieważ pozbawiono jej dostępu do mieszkania w Ś. (zabrano jej klucze), a to oznacza, iż decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego jest rozstrzygnięciem przedwczesnym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna z następujących względów.
Materialno-prawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Z wyjaśnień skarżącej składanych w toku postępowania administracyjnego, wynikało, że przebywa ona czasowo w S. Ten fakt umknął Wojewodzie, podobnie jak okoliczność podnoszona wprost w uzasadnieniu decyzji organu i instancji, że skarżąca jest zameldowana na pobyt czasowy właśnie w tej miejscowości od dnia [...] września 2007 r. na okres pięciu lat.
W orzecznictwie sądowym słusznie akcentuje się, że zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożonego przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, obowiązku w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z tą ustawą, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu (zobacz wyrok NSA z 31 stycznia 2007 r. sygn. akt: II OSK 263/06).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Pobytem czasowym – w myśl art. 7 ust. 1 cyt. ustawy - jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.
Jeżeli strona rzeczywiście jest zameldowana na pobyt czasowy w Starościcach, co wymaga dodatkowego postępowania wyjaśniającego ze strony organu, to jej nieobecność w mieszkaniu położonym w Ś. przy ul. K. była uzasadniona i usprawiedliwiona i nie nacechowana zamiarem stałego opuszczenia tego mieszkania.
Z treści skargi wynika wprost, że skarżąca wykazuje rzeczywistą wolę i zamiar stałego przebywania w Ś., a nie przebywa tam tylko dlatego, że "podstępnie zabrano jej klucze do mieszkania".
Kwestia ta została wyraźnie podniesiona przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego, ale zupełnie pominięta przez Wojewodę, a to oznacza, że stanu faktycznego sprawy nie wyjaśniono dokładnie. Do momentu, kiedy czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za nieprawidłowe, to tak długo nie ma podstawy do weryfikowania zameldowania na pobyt stały. .
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż decyzja Wojewody jest została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1.k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz z naruszeniem prawa materialnego - art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., organ miał obowiązek zgromadzić i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie poddać go ocenie, mającej odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, kończącej postępowanie administracyjne (art. 107 § 3 k.p.a.).
Mając powyższe na uwadze orzeczono o uchyleniu decyzji Wojewody na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 152 w/w ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. O wynagrodzeniu należnym profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej adwokatowi A. S. orzeczono na podstawie art. 250 cyt. ustawy, zaś z mocy jej art. 223 § 2 o ściągnięciu od organu wpisu, od którego skarżąca była zwolniona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło