III SA/Lu 380/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia SO del. Robert Hałabis, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi U. P. na decyzję L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...], Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L, po rozpatrzeniu odwołania C C S P Spółki z o. o. w Strykowie uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L z dnia [...] sierpnia 2011 r. (Nr [...]) o stwierdzeniu u U P choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy: Postępowanie w sprawie wszczęte zostało zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej u U P w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. W związku z powyższym zgłoszeniem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L wszczął postępowanie administracyjne, w ramach którego ustalono, że skarżąca była zatrudniona w następujących zakładach pracy: - od [...] października 1974 r. do [...] stycznia 1990 r. na U. w L. w charakterze stażysty, pomocy technicznej, chemika, technika chemika, starszego technika chemika; - od [...] stycznia 1990 r. do [...] lipca 2005 r. w O. T. O. w L., a następnie w okresie [...] sierpnia 2005 r. – [...] luty 2010 r. w C. C. S. P. Sp. z o. o. Z. P. K. Ś. w L. na stanowiskach instruktor, laborant, kierownik pracowni pomiarów produkcyjnych, audytor – kontrola jakości. W toku postępowania administracyjnego skarżąca była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w L., który w dniu [...] marca 2011 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca przez okres 20 lat będąc audytorem – kontrolerem jakości w C. C. S. P. Sp. z o. o. Z. P. K. Ś. w L. wykonywała pracę obciążającą kończyny górne, wymagającą unoszenia w powietrzu zgiętych rąk w stawach łokciowych, wielokrotnego ich prostowania i zginania w łokciach. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono zmiany zwyrodnieniowe w obrębie stawu łokciowego oraz ograniczenie ruchów obrotowych przedramienia lewego i rozpoznano entezopatię nadkłykcia zewnętrznego kości ramiennej lewej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. w dniu [...] sierpnia 2011 r. wydał decyzję o stwierdzeniu u U. P. choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej wymienionej w poz. 19 pkt 5 wykazu chorób określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W odwołaniu od powyższej decyzji C. C. S. P. Spółka z o.o. w S. zarzuciła, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez niewskazanie przyczyn z powodu, których odmówiono dowodom przedkładanym przez Spółkę wiarygodności i mocy dowodowej. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że organ pierwszej instancji nie zgromadził pełnego materiału dowodowego, nie ustalił dokładnie stanu faktycznego sprawy, nie potwierdził danych zawartych w dokumentach na podstawie, których sporządzono kartę oceny narażenia zawodowego, a przedstawionych przez U. P. Organ drugiej instancji zauważył również, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L., mimo pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. z dnia [...] czerwca 2011 r. będącego prośbą o uzupełnienie karty oceny narażenia zawodowego, nie dokonał tego uzupełnienia. Organ odwoławczy wskazał między innymi, że organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę sporządzi nową kartę oceny narażenia zawodowego w oparciu o materiał dowodowy zebrany w całym postępowaniu, wystąpi do pracodawcy o przekazanie oceny ryzyka na stanowisku pracy U. P. w okresie gdy pracowała w C. C. S. w L., a także innych materiałów i procedur dotyczących sposobów wykonywania pracy, a nową kartę oceny narażenia zawodowego przedstawi do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia w celu weryfikacji oraz ewentualnego uzupełnienia orzeczenia lekarskiego Nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej. Organ pierwszej instancji rozważy zasadność uzyskania dodatkowej konsultacji w jednostce orzeczniczej drugiego stopnia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej instancji i zarzuciła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest ogólnikowe i nieczytelne. Skarżąca podniosła, że organ nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, nie wymienił dowodów, na których się oparł i nie uzasadnił, dlaczego inne dowody uznał za niewiarygodne. Skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem organu, że istnieje konieczność sporządzenia nowej karty oceny narażenia zawodowego. Podkreśliła, że dokumenty na podstawie, których została opracowana karta pochodziły od pracodawcy. W odpowiedzi na skargę L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że problematykę dotyczącą chorób zawodowych regulują przepisy Kodeksu pracy (art. 235 – 237) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym" (art. 2351 Kodeksu pracy). Przewiduje on w art. 2352 , że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Wykaz chorób zawodowych, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych - określa w/w rozporządzenie. W myśl jego § 5 ust. 1 właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach - wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy. Lekarz, o którym mowa wyżej wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy – określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenia odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego (§ 6 ust. 2 pkt 5). Z dalszych przepisów omawianego rozporządzenia wynika, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2). W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji stwierdza u U. P. chorobę zawodową – przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej. W trakcie kontroli instancyjnej organ odwoławczy – działając na mocy art. 138 § 2 k.p.a. - uchyla w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2011 r. i przekazuje temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego odpowiada prawu. Powołany wyżej przepis określa, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wymaga również, aby organ odwoławczy wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis art. 138 § 2 i art. 136 k.p.a. wyznacza granice postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ drugiej instancji. W myśl art. 136 k.p.a. organ ten ma prawo do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego (może je przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu), co nie oznacza, że musi zgromadzić wszystkie dowody odzwierciedlające dokładnie stan faktyczny. Z akt sprawy wynika, że w trakcie postępowania odwoławczego L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. przesłuchuje świadków (A. D. i P. K.) na okoliczność zakresu czynności na stanowisku zajmowanym przez skarżącą U. P., zatrudnioną ostatnio (do dnia [...] lutego 2010 r.) w Z. P. K. Ś. w L. (Zakładzie należącym do C. C. S. P. spółka z o.o. z siedzibą w S.). Wyjaśnienia w/w świadków wskazują, że powstają wątpliwości nie tylko, co do rzeczywistego chronometrażu czynności wykonywanych przez U. P., ale również faktycznego zakresu kontroli jakości włókien i kabli światłowodowych (kontroli wykonywanej przez skarżącą na stanowisku "audytor kontroli jakości"). W tych okolicznościach nie można zarzucić organowi odwoławczemu, że ten po pierwsze, uznaje za celowe sporządzenie nowej karty oceny narażenia zawodowego , a po drugie, zleca z tego powodu organowi pierwszej instancji uzupełnienie materiału dowodowego. O celowości uzupełnienia karty oceny narażenia zawodowego przez organ pierwszej instancji sygnalizuje Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r., zatem przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji (WOMP w L. nie zna jeszcze treści dokumentu opatrzonego datą [...] czerwca 2011 r. i noszącego nazwę "Odtworzenie stanowiska kontrolera/audytora jakości CCS w Lublinie"). W/w pismo WOMP w L. świadczy, że wnoszone ze strony C. C. S. P. uwagi (zawarte w wystąpieniu z dnia [...] maja 2011 r. na temat warunków oraz intensywności pracy U. P. nie mogą pozostać bez echa) i wobec tego celowym jest ponowna analiza dotychczasowej oceny narażenia zawodowego. Organ pierwszej instancji bagatelizuje tę kwestię i w dniu [...] sierpnia 2011 r. wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej. Zaskarżone rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest słuszne w świetle art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy wskazuje bowiem na dodatkowe okoliczności konieczne do wyjaśnienia. W tym zakresie podnosi, że nowa karta oceny narażenia zawodowego powinna być przedstawiona jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia (Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy w L.) w celu weryfikacji (ewentualnie uzupełnienia) orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] o rozpoznaniu u U. P. choroby zawodowej - entezopatii nadkłykcia zewnętrznego kości ramiennej lewej. Rzeczą organu pierwszej instancji będzie – jak to zauważa L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny – rozważenie zasadności wystąpienia do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację w tej sprawie. Poza tym organ pierwszej instancji ma -według wskazań organu odwoławczego - wystąpić do C. C. S. P. o przekazanie "oceny ryzyka" na stanowisku pracy zajmowanym przez U. P. Tego rodzaju zalecenia organu odwoławczego nie mogą dziwić, skoro zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, państwowy powiatowy inspektor sanitarny może domagać się od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W tych też względów nieusprawiedliwione są zarzuty i wnioski skargi, że decyzja organu odwoławczego zawiera uzasadnienie ogólnikowe i nieczytelne, że nie ma podstaw do sporządzenia nowej karty oceny narażenia zawodowego w sytuacji kiedy organ już dysponuje taką kartą (prawidłową bo sporządzoną w oparciu o dokumenty pochodzące od samego pracodawcy) i wobec tego organ nie korzysta z prawnej możliwości naprawienia błędów popełnionych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. Z tych powodów skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.