III SA/Lu 380/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia 19 kwietnia 2024 r. Nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Dyrektora Szkoły Podstawowej w W. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z dnia 11 marca 2024 r. E. O. i P. O. wnieśli do Rady Gminy S. skargę na działalność Dyrektora Szkoły Podstawowej w W. w zakresie dotyczącym niedopełnienia obowiązków służbowych, przewlekłego działania, braku stanowczych konsekwencji wobec agresji w szkole, bagatelizowania drobnych kradzieży, demoralizowania uczniów przez dawanie im złego przykładu, braku zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom, wypalenia zawodowego, bierności i obojętności na uczuciach nękanych uczniów, bezradności wobec konfliktów. Uchwałą Nr [...] z dnia 19 kwietnia 2024 r. Rada Gminy S. – po zapoznaniu się z protokołem Komisji Skarg, Wniosków i Petycji – uznała skargę za uzasadnioną w części dotyczącej niezapewnienia prawidłowej opieki psychologiczno-pedagogicznej nad dziećmi i przewlekłe działanie, w pozostałej części skargę uznano za nieuzasadnioną. W piśmie z dnia 20 maja 2024 r. skarżący A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą uchwałę, zarzucając: 1) naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 57 ust. 1 i 2, art. 58 ustawy Prawo oświatowe, poprzez rozpoznanie skargi z przekroczeniem uprawnień oraz przepisów o właściwości, bowiem skarga dotyczyła działalności dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej skarżącego jako dyrektora szkoły, nie zaś działalności szkoły w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, a zatem organem właściwym do jej rozpoznania w stosownym trybie był właściwy Kurator Oświaty, który nota bene przeprowadzał czynności wyjaśniające w zakresie zarzutów będących przedmiotem skargi, po których [nie] znalazł podstaw do wszczęcia jakiegokolwiek postępowania w tym zakresie; 2) naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 231, art. 233 i art. 234 k.p.a., poprzez rozpatrzenie skargi i wydanie zaskarżonej uchwały w postępowaniu skargowym z przekroczeniem uprawnień oraz przepisów o właściwości, podczas gdy Rada Gminy jako organ niewłaściwy powinna niezwłocznie przekazać skargę właściwemu organowi, tj. L. Kuratorowi Oświaty celem przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, które to jest postępowaniem w sprawie indywidualnej; 3) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, spowodowane niedopełnieniem obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, brak dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i całkowite pominięcie słusznego interesu skarżącego, co skutkowało ustaleniem zasadności stawianych skarżącemu zarzutów. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S. wniosła o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesiona w sprawie skarga jest niedopuszczalna, dlatego podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto według art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że sądy administracyjne są właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach w nich określonych. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, a także ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Katalog ten rozszerzają dodatkowo w określonych przypadkach przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Z tego względu zawsze przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Wymaga przy tym podkreślenia, że jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. Tymczasem przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest uchwała Rady Gminy S. Nr LXV/370/2024 z dnia 19 kwietnia 2024 r., w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Dyrektora Szkoły Podstawowej w W. z dnia 11 marca 2024 r., podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1998 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 609 z późn. zm. – dalej jako "u.s.g.") w związku z art. 229 pkt 3 i art. 237 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 – dalej jako "k.p.a."). Niniejsza sprawa dotyczy zatem uchwały podjętej w wyniku rozpoznania skargi wniesionej w trybie art. 227 k.p.a. Według powołanego przepisu, przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że skarga wniesiona w trybie art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skargi te są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną, polegającą na zawiadomieniu zainteresowanego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się jednak konkretnej sprawy administracyjnej, bowiem nie jest wydawany ani akt administracyjny, ani też nie jest dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z tego względu zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia niesatysfakcjonującej go odpowiedzi. Należy przy tym zauważyć, że forma działalności administracji publicznej obejmująca skargi powszechne w rozumieniu działu VIII k.p.a. – nie została wymieniona w art. 3 § 2 p.p.s.a. Możliwość zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania nie została także przewidziana w żadnej ustawie szczególnej. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. – nie podlega kontroli sądów administracyjnych. W konsekwencji, w zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje również sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ (art. 237 § 1 i 3 k.p.a.) niezależnie od formy jaka zostanie temu nadana, a więc także wówczas, gdy nastąpi to w formie uchwały, która jest w takim wypadku – jak już wyżej wskazano – jedynie zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy. Mając powyższe rozważania na względzie stwierdzić należało, że skarga na uchwałę Rady Gminy S. Nr [...] z dnia 19 kwietnia 2024 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Dyrektora Szkoły Podstawowej w W. nie należy do kategorii spraw, które podlegają kontroli sądów administracyjnych i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. – zobligowany był do odrzucenia skargi, o czym orzekł w postanowieniu.